T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/10692
Karar No : 2023/1596
DAVACI : … Çevre ve Yardımlaşma Derneği
DAVALILAR : 1- … / …
2- … Bakanlığı / ANKARA
DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, sabit saat uygulamasının kaldırılması ve 30 derece doğu meridyeninin sabit olarak kullanılması istemli başvurusunun reddi yolundaki … tarih ve E…. sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan, 02/10/2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/10/2018 tarih ve 139 sayılı "Gün Işığından Daha Fazla Yararlanmak Amacıyla Bütün Yurtta Uygulanan İleri Saat Uygulamasının Devam Ettirilmesi Hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı" ile eki kararın iptali ve 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. maddesinin iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dosyası öncelikle süre yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
Davacı tarafından, 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, bu iddia ciddi görülmemiştir.
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı tarafından, 02/10/2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/10/2018 tarih ve 139 sayılı "Gün Işığından Daha Fazla Yararlanmak Amacıyla Bütün Yurtta Uygulanan İleri Saat Uygulamasının Devam Ettirilmesi Hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı" ile uygulanmaya başlanılan sabit saat uygulamasının kaldırılması ve 30 derece doğu meridyeninin sabit olarak kullanılması istemiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na 31/05/2019 tarihinde yapılan başvuru, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve E…. sayılı işlemiyle anılan Cumhurbaşkanlığı kararına dayanılarak reddedilmiştir.
Bakılmakta olan dava da, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve E…. sayılı işlemi ile 02/10/2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/10/2018 tarih ve 139 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; aynı maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine dava açabilecekleri; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenilebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, bu işlemin ise dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.
Somut olayda, 02/10/2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/10/2018 tarih ve 139 sayılı "Gün Işığından Daha Fazla Yararlanmak Amacıyla Bütün Yurtta Uygulanan İleri Saat Uygulamasının Devam Ettirilmesi Hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı" ile uygulamaya konulan sabit saat uygulamasının kaldırılması ve 30 derece doğu meridyeninin sabit olarak kullanılmasına ilişkin 31/05/2019 tarihli başvurunun reddi yolundaki … tarih ve E…. sayılı işlemin davacı yönünden bir uygulama işlemi olduğunun kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır. Bu başvurunun, ancak anılan Cumhurbaşkanı Kararının dava açma süresi içinde olmak şartıyla kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem (düzenleme) yapılmasına yönelik olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında bir başvuru olarak kabulü mümkün olabilecektir.
Bu durumda, davacının yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin bir uygulama işlemi niteliği taşımadığı, dolayısıyla davalı idarenin ret işlemi sonrasında, düzenleyici işlemlerin iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracağı açıktır.
Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde; 02/10/2018 tarih ve 30553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/10/2018 tarih ve 139 sayılı "Gün Işığından Daha Fazla Yararlanmak Amacıyla Bütün Yurtta Uygulanan İleri Saat Uygulamasının Devam Ettirilmesi Hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı"na karşı 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan davacının 31/05/2019 tarihli başvurusunun, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olamayacağından, bu başvurunun reddi üzerine açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen … TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz edilebileceğinin taraflara duyurulmasına, 29/03/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.