Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/107 E. , 2022/4739 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/107
Karar No : 2022/4739
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Mad. Taş. Kum . Kir İnş. Taah. Nak. ve Tic. San. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırşehir ili, Kaman ilçesi, … Köyü Mevkiinde madencilik faaliyetlerinde bulunulması amacı ile … Mad. Taş. Kum. Kir. İnş. Taah. Nak. ve Tic. San. Ltd. Şti' ne verilmiş olan … ruhsat numaralı ve … tarihli işletme izninin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararında; Kırşehir ili, Kaman ilçesi, … Köyü Mevkiinde madencilik faaliyetlerinde bulunulması amacı ile müdahil şirkete, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünce, 11/08/2014 tarihli işlemle (11/08/2014-12/08/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) … numaralı II-A Grubu İşletme Ruhsatının düzenlendiği, daha sonra Kırşehir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 21/11/2014 tarihli işlemle "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verildiği, devamında … ada ve … sayılı parselde kayıtlı 184,114,00 m2 taşınmazın … tarih ve … sayılı işlem ile mera vasfından çıkartılarak tahsis amacının değiştirildiği, ilgili izinler alındıktan sonra müdahil firma tarafından işletilmesi planlanan Kalker (Mıcır) Ocağı, Kırma Eleme Tesisi, Hazır Beton Santrali, Yıkama- Eleme Tesisi ve Mekanik Karıştırıcı Tesisleri projesi ile ilgili olarak … ruhsat numaralı ve 27/08/2016 tarihli işletme izninin verildiği, bakılmakta olan davanın da işletme izninin iptali istemiyle açıldığı, olayda "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle Mahkemenin E:… sayılı dosyasında açılan davada yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda yer alan tespitlerin esas alınması suretiyle anılan Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararı ile "..bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak irdelendiği üzere, proje tanıtım dosyasında maden ocağı, kırma-eleme-yıkama ve hazır beton tesisinin çevre mevzuatı açısından yeterince değerlendirilmediği, evsel atıksular dışında diğer atıksuların akıbeti konusunda hiçbir değerlendirme yapılmadığı, arazöz ile sulamada kırma-eleme, hazır beton tesisi ve yıkama tesisinde kullanılacak su miktarlarının verildiği; ancak bu suyun kullanım sonrası akıbetine yer verilmediği, proje tanıtım dosyasında "hazır beton tesisi çökertme havuzu planı" na değinildiği fakat bu planın açıklamasının yapılmadığı dolayısıyla hazır beton tesisinde çöktürülen beton içerikli atıkların nasıl bertaraf edileceğine dair bir açıklamaya yer verilmediği, kimyasal madde kullanılmayacağının belirtilmesine karşın proje tanıtım dosyasında adı geçen "beton katkısı"nın ne olduğu açıklanmadığı için bunun kimyasal madde olabileceğinin, dava konusu projenin faaliyete geçmesiyle alana en yakın yerleşim yerleri açısından emisyonlara bağlı bir olumsuzluk olmayacağı ancak bu hususta proje tanıtım dosyasında proje alanının güneyinde yer alan su depolarının emisyonlardan etkilenme olasılığının göz ardı edildiği, söz konusu su depolarının Müderris Köyü halkı tarafından sulama amaçlı kullanıldığı, ruhsat saha sınırında yer alan su depolarının değerlendirme dışı tutulduğu, proje faaliyet alanının güneyinde kuru dere yataklarının da olduğu ve bu alanda yeraltı suyunun bulunma olasılığının olduğu, bu hususlarda çevre etki değerlendirmesinin gerekli olduğu, dava konusu işlemin, planlanan ocak kapasitesi göz önüne alındığında, mevzuata şekilsel olarak uygun olduğu, ancak, Proje Tanıtım Dosyasının, özellikle su kaynakları (su depoları, yeraltı suyu vb) ve diğer yukarıda belirtilen konular bağlamında, eksik, yetersiz ve çelişkili hazırlanmış olduğunu dikkate alarak, bu hususun "ÇED Gerekli Değildir" kararında yeterince değerlendirilmemiş olduğu" görüldüğünden, dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararında hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle iptaline karar verildiği, diğer taraftan müdahil şirketin işletme alanı olan Kırşehir İli, Kaman İlçesi, … Köyü, … Mevkii, … ada, … sayılı parselde kayıtlı 184,114 m2 taşınmazın mera vasfından çıkartılarak tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin (mülkiyet izninin alınmasına ilişkin) işlemin iptali istemiyle açılan davada, Mahkeme'nin … tarihli ve E:… sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu durumda işletme izni alınabilmesi için gerekli olan ve Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinler arasında sayılan Çevresel Etki Değerlendirmesi Kararının iptaline karar verilmiş olması ve mülkiyet izni alınmasına ilişkin (taşınmazın mera vasfından çıkartılarak tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin) işlemin de yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olması karşısında, işletme izninin dayanağının kalmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, öncelikle davanın süreden reddi gerektiği, maden kanunu ve ilgili mevzuatı gereğince madenin işletilmesi ile ilgili genel ilkeler çerçevesinde işletme projesi ve ekleri incelenerek sahanın mahallinde tetkiki ile işletme ruhsatı ve ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izinlerin (ÇED Gerekli Değildir Kararı, Arazi Mülkiyet İzni, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı) alınmasından sonra mera tahsis değişikliğinin Kırşehir Valiliği tarafından sağlanmasından sonra işletme izninin düzenlendiği, işlemin hukuka uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 703 sayılı K.H.K. ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33.madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiine alınarak gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 14/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.