T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/10819
Karar No : 2023/1243
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / …
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
2- … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, 17/02/2016 tarihinde, Ankara ili, Çankaya ilçesi, Kızılay semti, …sokakta gerçekleştirilen terör saldırısı sonucunda çocukları …'ın vefatında idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen manevi zararlarının karşılanması amacıyla yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile uğranıldığı ileri sürülen manevi zararlara karşılık davacıların her biri için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; zararın karşılanması amacıyla yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine, manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile davacıların her biri için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın, davanın açıldığı 06/04/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Bakanlığı'nca davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davalı …Bakanlığı'nın istinaf isteminin reddi, davacıların istinaf isteminin nispi harç ve … Valiliği aleyhine tazminat hükmü kurulmaması yönlerinden kabulü, diğer kısımlar yönünden reddi ile kararın, davacıların her biri için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100,000,00 TL manevi tazminatın 06/04/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine ilişkin kısmının onanmasına, anılan tutarın davalı idareler tarafından ödenmesine, kararın dava konusu işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali isteminin incelenmeksizin reddine, nispi harcın davacılara tamamlatılmasının ardından davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğu, nispi harcın kendilerine tamamlatılmasının hatalı olduğu iddialarıyla kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı … Bakanlığı tarafından, olayın meydana gelmesinde idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu iddialarıyla kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı …Valiliği tarafından, olayın meydana gelmesinde idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu, harçtan muaf olduklarından idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği iddialarıyla kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI :Davalı idareler tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının nispi harç yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Temyize Konu Kararın, Esasa İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, nispi harcın davacılara tamamlatılmasına ilişkin kısmı dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Tazminat Miktarı Üzerinden Hesaplanan Nispi Harç Yönünden İncelenmesi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı Tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı Tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Bu doğrultuda; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, davalı idarece ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının davacılara tamamlattırılması yönünde karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan; "..hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 6.831,00-TL nispi karar harcından dava açılışında peşin olarak alınan 75,80-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 6.755,20-TL nispi karar harcının davacılara tamamlattırılmasına, 6.831,00-TL nispi harcın davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine.." ibaresinin, "..6.831,00-TL nispi harcın davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine.." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin nispi harç yönünden KABULÜNE, diğer kısımlar yönünden REDDİNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan; "..hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 6.831,00-TL nispi karar harcından dava açılışında peşin olarak alınan 75,80-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 6.755,20-TL nispi karar harcının davacılara tamamlattırılmasına, 6.831,00-TL nispi harcın davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine.." ibaresinin, "..6.831,00-TL nispi harcın davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine.." şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istem halinde iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/03/2023 tarihinde kesin olarak oy çokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, nispi harca ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, belirtilen husus, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 49. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "maddi yanlışlık" kapsamında bulunmayıp; anılan maddenin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, kararın bu kısmının, yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönlerden katılmıyoruz.