Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/11026 E. , 2020/11361 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/11026
Karar No : 2020/11361
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1- …. Belediye Başkanlığı
2- … Mob. Tar. Nak. ve San. Tic. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, … ilçesi, … Mahallesi, …. mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı inşasına devam edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. ve 6. fıkraları uyarınca davacı şirketin 205.646,76-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin … tarih ve 434 sayılı … Belediye Encümeni Kararı ile söz konusu para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 05.11.2015 tarihli ceza ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu encümen kararının, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin kısmı ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 8. ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 2. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı ile bu kısmın aynı maddenin 6.fıkrası uyarınca bir kat artırılarak uygulanmasına ilişkin kısmının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı idare tarafından, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 2. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
2- Davacı tarafında, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe içermediği, yapı sınıfı ve grubunun belirlenmesinde hata yapıldığı, yapının ruhsatsız olmadığı dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasının hukuka uygun olmadığı, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olduğu halde davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1- Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
2- Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Seydikemer ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı inşasına devam edildiği 06.10.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.
Bu tespite dayanılarak, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. ve 6. fıkraları uyarınca davacı şirketin 205.646,76-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin 14/10/2015 tarih ve 434 sayılı … Belediye Encümeni Kararı ile söz konusu para cezasının tahsili amacıyla 05.11.2015 tarihli ceza ihbarnamesi düzenlenmiştir.
Söz konusu encümen kararı ile ceza ihbarnamesinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralı yer almıştır.
Aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı, 6. fıkrasında ise; yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezalarının bir kat artırılarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında; Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, aynı Kanunun 323. maddesinin (ğ) bendinde ise, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücretinin, yargılama giderleri kapsamında olduğu, kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu encümen kararının, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin kısmı ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 8. ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 2. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı ile bu kısmın aynı maddenin 6.fıkrası uyarınca bir kat artırılarak uygulanmasına ilişkin kısmının ise iptaline ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın, ceza ihbarnamesine ilişkin kısmında;
Usul hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, dava konusu işlemlerden, 14/10/2015 tarihli ve 434 sayılı … Belediye Encümeni kararı ile verilen 205.646,76 TL'lik para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 05/11/2015 tarihli ceza ihbarnamesi hakkında hüküm kurulmamasında eksik hüküm nedeniyle hukuki isabet bulunmamaktadır.
Kararın; davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmına gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. ve 6. fıkraları uyarınca davacı şirketin 205.646,76-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin 14/10/2015 tarih ve 434 sayılı … Belediye Encümeni Kararı ile söz konusu para cezasının tahsili amacıyla 05.11.2015 tarihli ceza ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, davacının davada vekil ile temsil edildiği, Mahkemece dava konusu encümen kararının kısmen iptaline karar verildiği, bununla birlikte davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği görülmektedir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, vekalet ücretine ilişkin kısmında da hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yasal hale getirilmesi için 30 gün süre verilmesine ilişkin kısmı ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 8. ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 2. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı ile bu kısmın aynı maddenin 6. fıkrası uyarınca bir kat artırılarak uygulanmasına ilişkin kısmının ise iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kararın, 05/11/2015 tarihli ceza ihbarnamesi ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/11/2020 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.