Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/1122 E. , 2019/1749 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/1122
Karar No:2019/1749
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Kamu İhale Kurumu
VEKİLİ : ...
KARŞI TARAF : 1. (DAVACI): ...
VEKİLİ : ...
2. (DAVACI YANINDA MÜDAHİL) : ...
VEKİLİ : ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Genel Müdürlüğü'nce 31/05/2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen, ... ihale kayıt numaralı "Kanalizasyon Daire Başkanlığının İhtiyacı Olan Muhtelif Kanalizasyon Beton Boru ve Diğer Beton Malzemeleri" alımı ihalesinin ihale komisyonunca iptali işleminin iptal edilmesi yönünde tesis edilen Kamu İhale Kurulu'nun 26/09/2018 tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce; ihalenin 11/06/2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren ... İnşaat San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi veren ... İnş. Malz. Taş. Day. Tük. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Ltd.) tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 24/07/2018 tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararı ile ... İnşaat San. Ltd. Şti.'ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edildiği, Kurul'un bu kararı üzerine ihale komisyonu tarafından, kamu zararına sebebiyet verilmemek adına bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği, ihalenin iptali kararı üzerine ... Ltd. tarafından ihalenin iptali kararına karşı idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta; taşınır istek belgesine ilişkin birim talep yazısının 13/03/2018 tarihli olduğu, Kurul’un 24/07/2018 tarih ve ... sayılı kararının idareye 31/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, taşınır istek tarihi ile Kurul kararının tebliğ tarihi arasında 141 günlük sürenin bulunduğu, ihale konusu işin muhtevasının altyapı kanalizasyon işleri olduğu, ...’da yapılacak kanalizasyon çalışmalarının nüfus yoğunluğunun düşük olduğu Temmuz ve Ağustos aylarında yapılması ile halk sağlığı, trafik vb. sorunların asgariye indirilmesinin amaçlandığı, her ne kadar işin süresi 12 ay olarak belirtilmiş olsa da sözleşme süresinin uzaması ve malzemelerin temin süreleri göz önüne alındığında Temmuz ve Ağustos dönemlerinde planlanan çalışmaların yapılamaması nedeniyle işin miktarında %20 oranından daha fazla bir azalma meydana geldiği ifadelerine yer verilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine ... Ltd. tarafından Kurul'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu'nca başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda; idareden mevcut ihtiyaç miktarında ne kadarlık bir değişme olduğu konusunda detaylı bir çalışma yapılıp yapılmadığı, ihtiyaç miktarındaki değişmenin neden kaynaklandığı, ihale komisyonu kararında yer verilen iptal gerekçesine dayanak farklı bir husus bulunup bulunmadığına ilişkin detaylı bilgi ve belgelerin talep edildiği, idarece verilen cevapta; "...Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında ihtiyaç duyulan malzeme miktarlarındaki azalmalara rakamsal olarak yer verilen “İş Termin Planı” başlıklı bir tabloya yer verildiği, ayrıca anılan tablonun dipnotlarında, iş termin planında yaz aylarında yapılması planlanan dere ıslah çalışmalarının, malzemelerin temin edilememesi nedeniyle gelecek yıllara bırakılması öngörüldüğü, bu şartlarda belirli kalemlerdeki malzemelere idarenin ihtiyacının kalmadığı, ayrıca acil ihtiyaçların ... Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılandığı, ihale kapsamında yapımı planlanan işlerin bir kısmının süreç içerisinde yapılabilirliğinin kalmadığı, bazı kalemlerdeki malzemelere hiç ihtiyaç kalmadığı, bazı kalemlerde %40’lara varan azalışlar olduğu, bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesine karar verildiğinin ..." bildirildiği, ancak bu hususa dayanak hiçbir bilgi/belge sunulmadığı, herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, sözleşme süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olduğu, sözleşmenin imzalandığı gün işe başlanacağı, sözleşmenin imzalanmasını müteakip idarenin uygun gördüğü teslimat programına göre malzemelerin 12 ay içerisinde tamamının teslim edileceği, bu doğrultuda idarenin ihalenin iptali kararına dayanak olan Haziran, Temmuz ve Ağustos ayı dönemlerinde yapılamayan çalışmaların bir sonraki sene içerisinde de yapılabileceği, daha açık bir anlatımla 2018 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılması öngörülen çalışmaların 2019 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında da gerçekleştirilebileceği, sözleşme süresinin buna uygun olduğu, ayrıca idarenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtiyaç duyulması durumunda iş eksilişi yapılmak suretiyle de işin gerçekleştirme imkânının bulunduğu, idarenin ihalenin iptali kararının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılarak ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği ve bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, Kurul kararında, ihale sürecinin uzaması sonrasında davacı idarenin mevcut ihtiyaçlarındaki azalmaya ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı ve herhangi bir açıklamanın da yapılmadığı ifade edilmişse de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden davacı idarenin ihale kapsamındaki birtakım ihtiyaçlarının ... Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı'nca temin edildiği, buna ilişkin 26/06/2018, 11/07/2018, 15/08/2018 tarihli taşınır istek belgelerinin dosya kapsamında sunulduğu, davalı idarece bu hususun dava konusu işlem tesis edilirken dikkate alınmadığı, öte yandan, mahalli müşterek nitelikteki kamu hizmetlerinin değişkenlik özelliği de dikkate alındığında, idarenin sözleşme süresini 12 ay olarak belirlemiş olmasının 2018 Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında yapılmasını planlanladığı hizmetleri 2019 Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında da yapabileceği çıkarımında bulunulamayacağı ve idarenin bu yönde işlem tesis etmeye zorlanamayacağı sonucuna varılmaktadır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihaleyi yapan idareden mevcut ihtiyaç miktarında ne kadarlık bir değişme olduğu konusunda detaylı bir çalışma yapılıp yapılmadığı, ihtiyaç miktarındaki değişmenin neden kaynaklandığına ilişkin detaylı bilgi ve belgelerin talep edildiği, idarece verilen cevapta bu hususa dayanak hiçbir bilgi/belge sunulmadığı gibi herhangi bir açıklamanın da yapılmadığı, 2018 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılması öngörülen çalışmaların 2019 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında da gerçekleştirilebileceği, sözleşme süresinin buna uygun olduğu, ayrıca idarenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtiyaç duyulması durumunda iş eksilişi yapılmak suretiyle de işin gerçekleştirilmesi imkânının bulunduğu, dolayısıyla idarenin ihalenin iptali kararının yerinde olmadığı bu nedenle idarenin ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun genel ilkeleri gereği ihtiyaçların en uygun zaman ve şartlarda karşılanmasının esas olduğu, ihale sürecinin uzamasıyla ihtiyaçların %20'sinden fazla azalma olduğu, ayrıca acil ihtiyaçların Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılandığı, ihale kapsamında yapımı planlanan işlerin bir kısmının süreç içerisinde yapılabilirliğinin kalmadığı, bazı kalemlerdeki malzemelere hiç ihtiyaç kalmadığı, bazı kalemlerde de %40’lara varan azalışlar olduğu, Kurul kararının eksik inceleme yapılarak verildiği, ihalenin iptali kararının kamu menfaatleri gözetilerek verildiği, aksi halde idarenin kullanmayacağı malzemeleri almak zorunda kalacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacı yanında müdahil tarafından, idarenin kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihalenin iptali yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.