Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/11336 E. , 2021/5442 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/11336
Karar No : 2021/5442
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Nevşehir İli, Gülşehir İlçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız inşaat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapının yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin Nevşehir İl Encümeninin … günlü, … sayılı kararının iptali talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu encümen kararının para cezasına ilişkin kısmının iptali, yıkıma ilişkin davanın ise reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 15/02/2018 tarih ve E:2015/6021, K:2018/643 sayılı kararı ile davacılardan ... yönünden yıkıma ilişkin kısmının onanması, para cezasının ...'e ilişkin kısmı ile yıkım ve para cezasının ...'e ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, temyize konu karar ile davacılardan ... yönünden davanın ehliyet nedeniyle reddine, ... açısından ise para cezasına ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; dava konusu taşınmazın köyde bulunması nedeniyle ruhsata tabi olmadığı, bu nedenle para cezası verilemeyeceği, ayrıca imar barışından yararlanılarak yapı kayıt belgesi alındığı, bu nedenle, para cezasının iptali gerektiği iddia edilmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile temyiz konu konu kararın kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Nevşehir İli, Gülşehir İlçesi, … Köyü, … ada, …parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız inşaat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapının yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve bu temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 1., 2., 3. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanarak para cezası verilmesine ilişkin Nevşehir İl Encümeninin … günlü, … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme kararının, ...'e ilişkin kısmı ile ...'e 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve bu temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 2. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyize konu kararın, ... yönünden ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı ile ...'e 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve bu temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 2. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Mahkeme kararın, ...'e verilen temel para cezasının 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 3. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmına gelince;
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde para cezasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerindeki artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinin 1. alt bendinde; aykırılığa konu imalatın hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmadan yapılmış olması halinde cezanın %30 oranında artırılacağı, 3. alt bendinde ise; söz konusu aykırılık uygulama imar planında veya parselasyon planında kamu tesisi alanı veya umumi hizmet alanında yapılmış ise cezanın %60'ı oranında artırılacağı, hükme bağlanmıştır.
Buna göre; temel para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için, yapının hisseli parselde diğer maliklerin izni olmadan yapılmış olması, söz konusu fıkranın (c) bendinin 3. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için ise, yapının imar planında veya parselasyon planında kamu tesisi alanı veya umumi hizmet alanı olarak ayrılmış yerde yapılmış olması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden ise; işlem tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazın 1/2'şer hisse halinde ... ve ... adına kayıtlı olduğu ve dava konusu encümen kararının da bu iki hissedar adına tesis edildiği, ruhsatsız olarak yapılan taşınmazın bir kısmının yola tecavüzlü olduğu, bu tecavüzlü kısmın ise uygulama imar planında veya parselasyon planında kamu tesisi alanı veya umumi hizmet alanı olarak belirlenmiş bir alanda bulunduğuna dair bir bilgi/belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu encümen kararının taşınmazın tüm hissedarları adına tesis edildiği dikkate alındığında, aykırılığa konu imalatın hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmadan yapılmış olduğundan bahisle temel para cezasının artırılamayacağı, yine ruhsatsız yapının büyük bir kısmının davacının kendi taşınmazında kaldığı, bir kısmının ise kamuya ait yol alanında kaldığı, yola tecavüzlü alanın ise "uygulama imar planında veya parselasyon planında kamu tesisi alanı veya umumi hizmet alanı olarak belirlenmiş bir alanda" bulunduğunun açıkça ortaya konulamadığı, kaldı ki yola tecavüzlü kısım nedeniyle yukarıda da belirtildiği gibi anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca artırım uygulandığı anlaşıldığından, temel para cezasının 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 3. alt bentleri uyarınca artırılmasında hukuka uyarlık, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, davacılar vekili tarafından 13/11/2018 tarihli temyiz dilekçesi ekinde sunulan … tarih ve … başvuru numaralı yapı kayıt belgesi dikkate alınarak mahkeme kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesinin 4. fıkrası ve Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde yer alan, yapı kayıt belgesi ilgili belediyesine verildikten sonra 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği düzenlemesi karşısında, söz konusu işlemleri tesis eden idarelerce gerekli iptal işlemleri yapılacağından, davacıların söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen reddine, kısmen ehliyet yönünden reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının; ...'e ilişkin kısmı ile ...'e 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve bu temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 2. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ONANMASINA, ...'e verilen temel para cezasının 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 3. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
3. Yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.