T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11396
Karar No : 2023/4904
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. V. …
2- … Kaymakamlığı … / …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; kendisinden önce doğup nüfusa kaydedildikten sonra ölen 01/07/1981 doğum tarihli kardeşinin nüfus kaydını kullandığından bahisle doğum tarihinin kendi doğum tarihi olan 01/07/1990 tarihi ile düzeltilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Gevaş Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin görev yönünden bozma kararına uyularak, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte ölen kardeşin nüfus kaydının kullanıldığı iddiasının ispatı için kullanılacağı belirtilen belgelerin davacı tarafından sunulmadığı, yine başvuruda belirtilen kemik yaşını gösteren raporun da söz konusu Yönetmelik hükmünün aradığı anlamda bir belge olmadığı dikkate alındığında davacının kendisinden önce ölen kardeşinin nüfus kaydını kullandığı ve düzeltilmesine ilişkin yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkemece araştırma yapılmadan, belge eksikliği sebebiyle davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı Gevaş Kaymakamlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 01/07/1981 tarihinde doğan ve nüfusa kaydedildikten sonra bebekken ölen kardeşinin nüfus kaydını kullandığı ileri sürülerek, 01/07/1981 olan doğum tarihinin kendi doğum tarihi olan 01/07/1990 tarihi olarak düzeltilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, mahkeme kararı olmadan nüfus kayıtları üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamayacağından bahisle reddine ilişkin Gevaş Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, nüfus kütüklerinin, kişilerin kimliklerinin, yerleşim yeri adreslerinin, aile bağlarının, vatandaşlık durumlarının ve şahsî hallerinin belirlenmesi amacıyla ilçe ve aile esasına göre nüfus olaylarının tescil edildiği, daimî olarak saklanması gerekli resmî belgeler olduğu; 6. maddesinin 4. fıkrasında, nüfus kütüklerinin tutulmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye, mevzuat ve sistemdeki gelişmelere bağlı olarak değiştirmeye ve kâğıt ortamında tutulan aile kütüklerini uygulamadan kaldırmaya Bakanlığın yetkili olduğu; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 15. maddesinin 1. fıkrasında, sağ olarak dünyaya gelen her çocuğun, doğumdan itibaren Türkiye'de otuz gün içinde nüfus müdürlüğüne, yurt dışında ise altmış gün içinde dış temsilciliğe bildirilmesinin zorunlu olduğu; 16. maddesinde, bu Kanunun 15. maddesinde belirtilen süreyi geçirdikten sonra bildirilen altı yaşını bitirmemiş olan çocukların doğum tarihinin tespitinde beyanın esas alındığı, çocuk altı yaşını doldurmuş ise nüfus müdürlüğüne getirilerek resmî sağlık kuruluşunca yaşının tespit edilmesinin sağlanacağı, doğuma ait resmî belge ibraz edilmesi halinde, yaş tespitine gerek kalmayacağı; 17. maddesinde, "(1) Nüfus müdürlükleri; süresi içerisinde bildirilmemiş çocukların veya nüfusa tescil edilmemiş erginlerin varlığını haber aldıkları takdirde; erginlerin kendilerini, çocukların veli, vasi veya kayyımlarını, bunların bulunmaması halinde; büyük ana, büyük baba veya kardeşlerini ya da çocukları yanlarında bulunduranları veya muhtarları beyana davet etmeye yetkilidirler. İlgililer de bu davet üzerine otuz gün içinde nüfus müdürlüklerine başvurmak ve beyanda bulunmakla görevlidir. (2) Verilen süre içerisinde bildirim yapılmaması halinde mülkî idare amirinin göreceği lüzum üzerine kolluk kuvvetlerince bunların zorla getirilmesi için gereken işlem yapılarak çocuğun aile kütüklerine tescili sağlanır." hükümleri bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacı 01/07/1981 tarihinde doğan ve bebekken ölen kardeşi yerine aynı isim ve doğum tarihi ile kaydettirildiğini iddia etmekte olup, dosyada bulunan doğum belgesinin 11/05/1983 tarihinde ebeveynlerinin beyanı ile düzenlendiği, davacı tarafından nüfus kaydının düzeltilmesi istemiyle ilk olarak … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyası ile açılan davanın görev yönünden reddedildiği, söz konusu Asliye Hukuk Mahkemesince davacının gerçek yaşının tespiti için Van Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 08/09/2014 tarihli raporda davacının kemik yaşı olarak 22-25 yaş aralığı ile uyumlu olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, nüfus kayıtlarına göre anılan rapor tarihinde (08/09/2014) 33 yaşında olması gereken davacının yaşının tespiti amacıyla … Asliye Hukuk Mahkemesince alınan Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi raporunda kemik yaşının 22-25 yaş aralığı ile uyumlu olduğunun belirtildiğinin görüldüğü, davacının kemik yaşı ile nüfustaki yaşı arasındaki farkın makul kabul edilebilecek bir fark olmadığı, davacının da iddia ettiği doğum yılı ile kemik yaşının uyumlu olduğu hususları göz önüne alındığında Van Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan kemik yaşına itibar edilerek davacının nüfus kaydının düzeltilmesi gerektiğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.