T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11473
Karar No : 2023/3644
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Malmüdürlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan … ada … parsel sayılı taşınmazın 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca değerlendirilerek bedeli mukabilinde satılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan … ada … parsel sayılı taşınmazın, 31/05/2006 tarihli Milli Emlak Denetmenliği Raporunda yer verilen ve davacının hak sahibi olmadığına ilişkin tespitler nedeniyle belediyeye devredilmediği, taşınmazın 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında satışa konu olabilmesi için Maliye Bakanlığınca tespit edilmesinin yanında bedelsiz olarak belediyelere devrinin gerektiği ve ancak bu kapsamda belediyelere bedelsiz devredilen taşınmazlarla 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde yapısı olanlar tarafından talep edilmesi halinde belediyeler tarafından öncelikle yapı sahiplerine rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabileceği, oysa davacının satış istemine konu olan taşınmazın, bedelsiz olarak belediyeye devredilmiş bir taşınmaz olmadığı gibi satışı yapacak olan ilgili idarenin davalı idare yerine Belediye olduğu, davacı tarafından zilyet olarak kullanılan Aydın ili, Didim ilçesi, Merkez Mahallesi, … Mevkiinde bulunan … ada … parsel sayılı taşınmazın 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca değerlendirilerek bedeli mukabilinde satılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, 4706 sayılı Kanun'un açık hükmünde "31/12/2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlar"dan bahsedildiği, dava konusu taşınmazın 31/12/2000 tarihinden önce kendisinin kullanımında olduğu, kendisinin hak sahipliği ile ilgili olarak Mahkemece yeterince inceleme ve araştırma yapılmadığı, ilgili Belediyenin davalı idare tarafından 4706 sayılı Kanun uyarınca Belediyeye devredilen taşınmazlarla ilgi işlem yapma hakkı bulunmaktayken davalı idare tarafından başvurusunun reddi ile Belediyeye devri yapılmayan dava konusu taşınmaza ilişkin olarak Mahkemece ilgili idarenin Belediye olduğu ancak sonuç itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca değerlendirilerek bedeli mukabilinde satılması talebiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Didim Mal Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısında, Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın Didim Belediye Başkanlığına devredilip devredilemeyeceğine ilişkin Milli Emlak Denetmeni tarafından düzenlenen raporda, belirtilen taşınmaza ilişkin elektrik ve su abone kaydının ... adına olduğu, Bilgi Gör'ün 4706 sayılı Kanun'a göre hak sahibi olmasının mümkün olmadığı, kanuni mirasçı olmasının da taşınmazın Bilgi Gör adına satışı yapılmak üzere Belediyeye devrini mümkün kılmadığı belirtilmiştir.
Dosyada mevcut olan belge ve bilgilerden anlaşıldığına göre dava konusu taşınmazın bulunduğu yer hakkında mahalle muhtarı tarafından verilen 01/12/1984 tarihli yazıda, anılan yerin Hazine taşınmazı üzerinde yer aldığı ve gecekondunun 1978 yılında davacı tarafından yapıldığı, 12/12/1993 tarihli yazıda dava konusu hazine taşınmazı üzerinde yer alan gecekondunun 1974 yılından beri davacı tarafından kullanıldığı, 20/01/1994 tarihli yazıda dava konusu Hazine taşınmazı üzerinde yer alan gecekondunun 1984 yılında davacı tarafından yapıldığı, daha önce verdikleri yazıda 1978 yılında yapıldığına ilişkin kaydın sehven 1978 olarak yazıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu edilen taşınmaz üzerinde yer alan gecekonduya ait elektrik ve su aboneliklerinin … adına olduğu belirtilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un "Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir" başlıklı 5. maddesinde "...Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, Bakanlıkça tespit edilen, Hazineye ait taşınmazlardan, 31/12/2000 (18/1/2017 tarih ve 6770 sayılı Kanunun 21.maddesiyle “19/07/2003” olarak ve 28/11/2017 tarih ve 7061 sayılı Kanunun 59. maddesiyle ise 30/03/2014 şeklinde değiştirilmiştir) tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlar; Hazine adına tescil tarihine bakılmaksızın öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilir... Bu taşınmazlar belediyelerce öncelikle talepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine, rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır..." kuralına yer verilmiştir.
26/11/2004 tarih ve 25652 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No:285), Belediyelerin devir talepleri ekinde yer alacak bilgi ve belgeler başlıklı 4.3 maddesinde; "Belediye ve mücavir alan sınırları içinde 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan Hazineye ait taşınmazların, ilgili belediyece devrinin talep edilmesi halinde, talep yazısı ekinde aşağıdaki belgelerin aslı veya onaylı örneklerinin belediyece defterdarlık veya mal müdürlüklerine verilecektir. (a) Devri talep edilen taşınmazların üzerinde 31/12/2000 tarihinden önce yapılanma olduğunu gösteren her türlü belgenin (hava fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil veya kaçak inşaat zaptı, idari ve adli yargı mercilerince verilmiş kararlar, devri talep edilen taşınmaz üzerindeki yapıya ait elektrik, su, telefon, doğalgaz faturası ve benzeri faturaları, seçmen kütük kayıtları gibi belgelerden birbirinden farklı ve açık adres içerir en az iki belge) aslı veya onaylı örneği, (b) Varsa onaylı imar durum belgesi ve mevcut yapıların işaretlendiği onaylı imar planı örneği veya devri istenilen taşınmaz/taşınmazlar imar planı sınırları dışındaysa kadastral sınırlar ve mevcut yapıların işaretlendiği halihazır harita, (c) Yapılanmayı gösterir fotoğraflar, (d) Devri talep edilen taşınmazların pafta, ada, parsel numaraları, yüzölçümü, imar durumu, işgal durumu, işgalcisine ilişkin bilgilerin yer aldığı liste, disket veya cd, (e) Üzerinde hissedarı dışında üçüncü kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden fazla hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan taşınmazlar için hissedarından alınmış muvafakat." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4706 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükmü uyarınca, Hazine taşınmazının satışında, yapı sahibinin kim olduğu hususunun, tereddüte yer vermeyecek şekilde ve açıkça ortaya konulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Hazine taşınmazı üzerinde bulunan yapının, elektrik ve su abonelikleri dikkate alınarak davacının babası ... tarafından mı yapıldığı, 01/12/1984, 12/12/1993, 20/01/1994 tarihlerinde mahalle muhtarı tarafından verilen yazılar uyarınca davacı tarafından mı yapıldığı, davacı tarafından yapılmış olması halinde mahalle muhtarı tarafından verilen yazılar arasındaki çelişkilerin giderilmediği, davacının babası tarafından yapılmış olması halinde, davacının babası ...'un vefatı sonrasında mirasının mirasçılara ne şekilde intikal ettiği, dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan gecekondunun davacının kullanımında kalmasına ilişkin diğer mirasçılar tarafından muvafakat verilip verilmediği davacı tarafından hak sahibi olduğu iddiasında bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak fiili durumunun tespiti ile mal müdürlüğü tarafından belediyeye devredilmemesinin sebebinin üzerinde 4706 sayılı Kanun kapsamında yapı bulunup bulunmadığı hususuna dayandırıldığından bu hususun şüpheye yer bırakmayacak şekilde İdare Mahkemesince yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.