Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/11487 E. , 2021/2036 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11487
Karar No : 2021/2036
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı (Mülga ...Bakanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : .... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesinin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutardan Hazine payı olarak yatırılan oranın 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere %15’ten %1’e indirilmesi yönündeki talebinin davalı idarece süresi içinde yanıt verilmeyerek reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2017 tarih ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı bozma kararına uyan .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre, Hazineye irat kaydedilecek tutarın belirlenmesinde uygulanacak oranların tesbitinde davalı idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, yargısal denetim yapılırken bu hususun gözetilmesi gerektiği; idarece tüm üniversiteler için aynı oranın uygulanması nedeniyle eşitlik ilkesinin göz ardı edilmediği, davalı idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı kanaatine varıldığı ve Danıştay Onuncu Dairesinin 22/10/2010 tarih ve E:2010/9497, K:2010/8335 sayılı bozma kararına karşı ısrar suretiyle; davalı idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/11/2014 tarih ve E:2011/2126, K:2014/4020 sayılı kararı ile onandığı ve karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın daha önce kesinleşen kısmı da dahil olmak üzere tamamının reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile bozma kararına uyulmak suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Maliye Bakanlığı tarafından, 5234 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin verdiği yetki uyarınca, Sağlık Bakanlığı'na bağlı döner sermaye işletmeleri ile üniversitelere bağlı döner sermaye işletmelerinin elde ettikleri gayrısafi hasılatları üzerinden genel bütçeye aktarılacak miktarlara esas oran %15 olarak belirlenmiş, Sağlık Bakanlığı tarafından, kendisine bağlı sağlık kurumlarının döner sermaye işletmelerinin Hazine hissesi oranının indirilmesi konusunda davalı idareye başvurulması üzerine davalı idare tarafından Sağlık Bakanlığı'na bağlı işletmelerden Hazineye aktarılacak pay 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere %1'e indirilmiştir. Öte yandan, davalı idarenin 31/01/2008 tarihli kararıyla, üniversite döner sermaye işletmelerinin nakit sıkıntısının giderilmesi amacıyla, üniversitelere bağlı döner sermaye işletmelerinin elde ettikleri gayrısafi hasılatları üzerinden genel bütçeye aktarılacak %15 oranındaki Hazine payının 01/01/2008 tarihinden geçerli olmak üzere % 5 olarak uygulanmasına karar verilmiş, davacı Üniversite tarafından ise, 09/03/2009 tarihli dilekçe ile Üniversite döner sermaye işletmesinin aylık gayrisafi hasılatından genel bütçeye aktarılacak miktara esas oranın 01/01/2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %1 olarak uygulanması istemiyle başvuru bulunulmuştur. Bu başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde, "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.
3. Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir.
4. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50 nci madde hükümleri kıyasen uygulanır.
5. Temyize konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamaz.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, açılan dava üzerine .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, dava konusu işlemin 09/03/2009 tarihinden itibaren davacı üniversitenin ödeyeceği Hazine hissesi oranının %1 olarak değiştirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden iptaline, 09/03/2009 tarihinden önceki kısmı yönünden ise, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu kararın taraflarca temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 27/11/2013 tarih ve E:2010/10095, K:2013/8485 sayılı kararıyla; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının onanmasına, davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden geriye doğru 60 günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmının bozulmasına davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile 01/01/2007 ile 08/01/2009 tarihi arasındaki döneme ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının da onanmasına karar verildiği, bu kararın düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuruların incelenmesi sonucunda Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2015 tarih ve E:2014/3353, K:2015/6253 sayılı kararıyla; karar düzeltme istemlerinin reddine karar verilerek Mahkeme kararının iptale ve 01/01/2007 tarihi ile 08/01/2009 tarihi arasındaki döneme ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair kısımlarının kesinleştiği görülmektedir.
Açılan dava sonucunda, başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden itibaren oranın %1'e düşürülmesi talebinin cevap verilmeyerek zımnen reddine dair işlemin iptaline ilişkin olarak verilen kararın kesinleştiği, bu iptal hükmünün kesin hüküm teşkil ettiği açıktır. Nitekim, bozma kararına uyan ....... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; iptale ilişkin kısım kesinleştiğinden, dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden geriye doğru 60 günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmının da iptaline karar verilmiştir.
Dolayısıyla, hakkında kesin hüküm olan konuda yeni bir karar verilmesi hukuken mümkün görülmemektedir.
Mahkemece, dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden itibaren oranın %1'e düşürülmesi talebinin cevap verilmeyerek zımnen reddine dair kısmının iptali yönünde kesin hüküm olduğu dikkate alınarak, sadece dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden geriye doğru 60 günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kesinleşen kısım da dahil olmak üzere tümüyle davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda; mahkeme kararının, "dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden itibaren davacı üniversitenin ödeyeceği Hazine hissesi oranının %1 olarak değiştirilmesi talebinin cevap verilmeyerek zımnen reddine dair kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının" bozulmasına, "dava konusu işlemin başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden geriye doğru 60 günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının" onanmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın reddi yolundaki .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararının dava konusu işlemin iptal edilerek kesinleşen kısmı yönünden BOZULMASINA, başvuru tarihi olan 09/03/2009 tarihinden geriye doğru 60 günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/04/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.