T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11575
Karar No : 2023/6176
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-…2- … 3- …4- … 5- … 6- … 7- … 8- … 9- … 10- …11- …12- …13- …14- …15- Kendi adına asaleten … ve … adına velayen velayeten …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. V. …
2- … Valiliği
İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları …'ın Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık müteveffanın eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ... ve ... ile babası ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, diğer davacılar olan kardeşleri için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 890.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına, toplam 525.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 24/05/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 34.950,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 34.950,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak 1/2 oranında davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmedilen tazminat miktarının emsal dosyalara göre düşük olduğu, İdare Mahkemesi kararından sonra hükmedilen tazminatın taraflarına ödendiği, ödenen tazminatın Bölge İdare Mahkemesi kararı sonrası kendilerinden faiziyle birlikte alınmasının mağduriyetlerini katlayacağı, önerilen maddi tazminatı manevi tazminatın yüksek verileceği düşüncesi ile Devlete güvenerek kabul ettikleri iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, terör saldırısı ile ilgili olarak önceden alınan istihbari bir bilginin bulunmadığı,idarelerinin kusurlu sorumluluk, kusursuz sorumluluk ve sosyal risk ilkesi uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı, 5233 sayılı Kanunda manevi tazminatın düzenlenmediği, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmenin aracı olarak kullanılmayacağı, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla; davalı Gaziantep Valiliği tarafından ise, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ve diğer davalı Gaziantep Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İstemine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Reddolunan Manevi Tazminat İçin Hükmedilen Vekalet Ücretine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
02/01/2019 tarih ve 30643 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve temyize konu karar tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise, "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Öte yandan Tarife'nin üçüncü kısmında hükmedilen veya reddolunan tazminatın ilk 35.000,00 TL'si için %12, sonra gelen 45.000,00 TL'si için %11, sonra gelen 80.000,00 TL'si için %8 ve sonra gelen 240.000,00 TL için %6 oranında nispi vekalet ücretine hükmedileceği belirtilmiştir.
Dava, davacılar tarafından, yakınları ...'ın Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, Beybahçe Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık müteveffanın eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ... ve ... ile babası ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, diğer davacılar olan kardeşleri için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 890.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesii istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, tarafların karşılıklı istinaf başvurusu üzerine,davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına, toplam 525.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 24/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, 365.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 34.950,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 34.950,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak 1/2 oranında davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler uyarınca, temyize konu karar ile kabul olunan tazminat miktarı için hesaplanan vekalet ücreti isabetli olmakla beraber reddolunan miktar kabul edilen miktardan daha az olduğundan reddolunan miktar için ayrı bir hesaplama yapılarak davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda, reddolunan 365.000,00 TL'lik kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 27.850,00 TL (35.000,00 x %12 + 45.000,00 x %11 + 80.000,00 x %8 + 205.000,00 x %6 = 27.850,00) nispi vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine hükmedilmesi gerekirken, kabul edilen tazminat miktarı üzerinden davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine karar verilen tutar olan 34.950,00 TL'nin davacılardan alınarak 1/2 oranında davalı idarelere verilmesine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddolunan kısım için 27.850,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan " Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 34.950,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak 1/2 oranında davalı idarelere verilmesine " ibaresinin " Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 27.850,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak 1/2 oranında davalı idarelere verilmesine " olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların esasa yönelik temyiz isteminin REDDİNE, vekalet ücretine yönelik temyiz isteminin KABULÜNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin (temyiz başvuru harcı hariç) davacılardan tahsili için Mahkemesince ilgili vergi dairesi müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, davalı idarelerce yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davalı idarelere iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.