T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11633
Karar No : 2023/2511
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) :
1- …
2- … (…)
3- …
4- …
5- …
6- ..
7- …
8- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları …'ın, Adana … Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunmakta iken intihar ederek vefat ettiğinden bahisle olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek davalı idareye yaptıkları başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile uğradıklarını iddia ettikleri zararlarına karşılık her bir davacı için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; yakınlarının devletin denetimi ve gözetimi altında iken, kamu görevlilerinden görmüş olduğu işkence, kötü muamele ve haksız mahkumiyet neticesinde ruh sağlığını yitirdiği ve bu sebeple yaşamına son verdiği, manevi zararlarının karşılanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacıların yakını …'ın ''PKK silahlı terör örgütüne üye olma, yakarak patlayıcı madde kullanarak mala zarar verme, taksirle yangına neden olma, basit yaralama, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret, resmi belgede sahtecilik'' suçlarından dolayı aldığı hapis cezasının infazı için bulunduğu Adana … Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda üç kişilik odada kendisini asmak suretiyle intihar ettiği, davacılar tarafından dava konusu ölüm olayında hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle zararlarının karşılanması istemiyle Adalet Bakanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile her bir davacı için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
A) Temyize konu kararın, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine dair kısmının incelenmesi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının davacıların manevi tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden eksik hüküm kurulmasına ilişkin kısmının incelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ön karar başvurusunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği, bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde, bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu uyuşmazlığın, davacılar tarafından, davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesince işlemin iptali istemi yönünden herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacıların dava konusu olay sebebiyle meydana gelen zararlarının karşılanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden de bir karar verilmesi gerekirken, bu istem hakkında hüküm kurulmayan İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında bu yönden hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine dair kısmının ONANMASINA, dava konusu işlemin iptali istemi hakkında hüküm kurulmaması yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.