Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/11726 E. , 2022/4584 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/11726
Karar No : 2022/4584
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Kayseri İli, İncesu İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … içinde, 04/04/2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin 24. maddesi uyarınca Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden Sulak Alan Faaliyet İzin Belgesi alınmaksızın, 17/06/2015 tarih ve 5724 sayılı "çevresel etki değerlendirmesi kapsam dışı" kararına istinaden "Güneş Enerjisi Santrali (0,99 MWe)" projesinin yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendi ile 2. fıkrası uyarınca 127.437,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı
Orman ve Su İşleri Bakanlığı VII. Bölge Müdürlüğü Kayseri Şube Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Davacı tarafından, 31/03/2017 tarihinde projeyle ilgili "ÇED kapsam dışı" kararının bulunduğu belirtilerek Orman ve Su İşleri Bakanlığı VII. Bölge Müdürlüğü Kayseri Şube Müdürlüğü görüşünün istenilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı işlem ile ''Hürmetçi Sazlığı Sulak Alanı içerisinde gerçekleştirmeyi planladığınız faaliyetinizle ilgili Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında tesisinizle ilgili gerekli izinlendirme çalışmalarının yapılabilmesi için her bir tesis için ayrı ayrı olmak üzere ekte yer alan belgelerle birlikte Kurumumuza müracaat edilmesi gerekmektedir." şeklinde cevap verildiği görülmüş olup, bu bildirim ile dava konusu işlemin dayanağı denetim tarihinden önce söz konusu yerin sulak alan tampon bölgesi olduğuna ilişkin davacının bilgi sahibi olduğu anlaşılmıştır.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 12/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin (e) bendinde; sulak alanların doğal yapılarının ve ekolojik dengelerinin korunmasının esas olduğu, sulak alanların korunması ve yönetimine ilişkin usûl ve esasların ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, 20. maddesinin (k) bendinde;" Bu Kanunun ... (e) bendinin ikinci paragrafı uyarınca sulak alanlar için yönetmelikle belirlenen koruma ve kullanım usûl ve esaslarına aykırı davrananlara .... 20.000 Türk Lirası ... idarî para cezası verilir." hükmüne, 24. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanunda öngörülen idarî yaptırım kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir." hükmüne, 3. fıkrasında ise; "Bu Kanunda öngörülen idarî yaptırım kararları Bakanlık merkez teşkilâtında genel müdürler, taşra teşkilâtında il çevre ve orman müdürlerince verilir." hükmüne yer verilmiştir.
04/07/2011 tarih ve 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; tabiatın korunmasına yönelik politikalar geliştirmek, korunan alanların tespiti, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, sulak alanlar ve biyolojik çeşitlilik ile av ve yaban hayatının korunması, yönetimi, geliştirilmesi, işletilmesi ve işlettirilmesini sağlamak görevi, Orman ve Su İşleri Bakanlığının görevleri arasında sayılmış, 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; yaban hayatı ve kara av kaynakları ile orman içi su kaynakları, dere, göl, gölet ve sulak alanların ve hassas bölgelerin korunması, geliştirilmesi, kara avcılığının düzenlenmesi, av kaynaklarının işletilmesi ve kontrolü ile ilgili her türlü etüt, envanter, planlama, projelendirme, uygulama ve izlemeye ilişkin iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak, bu hizmetlerle ilgili tesisleri kurmak veya kurdurmak görevi, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmış, 30. maddesinde ise; mevzuatta bu Kanun Hükmünde Kararname ile Orman ve Su İşleri Bakanlığına devredilen birimlerle ilgili görevler nedeniyle Çevre ve Orman Bakanlığına yapılmış olan atıfların Orman ve Su İşleri Bakanlığına, Çevre ve Orman Bakanına yapılmış olan atıfların Orman ve Su İşleri Bakanına yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 04/04/2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Ek-2’de belirtilen faaliyetlerin yapımı ulusal öneme haiz sulak alanlar ve Ramsar Alanlarında Genel Müdürlüğün iznine tabidir. ..." kuralına yer verilmiş, Yönetmeliğin eki olan Ek-2 sayılı listede bulunan güneş enerjisi santralleri, sulak alanda yapılması halinde Bakanlık iznine tabi faaliyetler arasında sayılmıştır.
645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanan Orman ve Su İşleri Bakanlığı Taşra Teşkilatının Kuruluşu Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 4. maddesinin (d) bendinde; biyolojik çeşitlilik ve tabiatın korunmasını sağlamak maksadıyla gerekli iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak, (ı) bendinde; mevzuatta öngörülen idari yaptırım kararlarını tesis etmek görevleri, Bölge Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmış, 5. maddesinde; Bölge Müdürlüğünün bölge müdürlüğü merkezinde şube müdürlükleri, bölge müdürlüklerine bağlı il şube müdürlükleri ve Millî Park Müdürlükleri ile il şube müdürlüklerine bağlı mühendisliklerden oluşacağı, 11. maddesinin (c) bendinde; biyolojik çeşitlilik ve tabiatın korunmasını sağlamak maksadıyla gerekli iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak, (g) bendinde; mevzuatta öngörülen idari yaptırım kararlarını tesis etmek görevleri, İl Şube Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
22/03/2012 tarih ve 28241 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2012/2844 Karar sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesi ile Orman ve Su İşleri Bakanlığının Taşra Teşkilatında 15 Bölge Müdürlüğü, bu bölge müdürlüklerine bağlı olarak her ilde 1 adet olmak üzere 81 adet Şube Müdürlüğü kurulmasına karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Kayseri İli, İncesu İlçesi, Beylik Mahallesi, Çorak Mevkii, Hürmetçi Sazlığı Sulak Alanı içinde, 04/04/2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin 24. maddesi uyarınca Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden Sulak Alan Faaliyet İzin Belgesi alınmaksızın, 17/06/2015 tarih ve 5724 sayılı "çevresel etki değerlendirmesi kapsam dışı" kararına istinaden "Güneş Enerjisi Santrali (0,99 MWe)" projesinin yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendi ile 2. fıkrası uyarınca 127.437,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı VII. Bölge Müdürlüğü Kayseri Şube Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; 2872 sayılı Kanunun 24/1. maddesi uyarınca İl Müdürlüğünce tesis edilmediği, 645 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de, İl Şube Müdürlüğü ile İl Çevre ve Orman Müdürlüğü arasında atıf yapılmadığı, dava konusu işlemin ise, 2872 sayılı Çevre Kanununun yukarıda yer verilen 24. maddesinin 3. fıkrası ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı Taşra Teşkilatının Kuruluşu Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca Kayseri Şube Müdürü tarafından tesis edildiği, bu durumda, suçta ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca İl Müdürü tarafından verilmesi gereken dava konusu para cezasının, İl Şube Müdürü tarafından verilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.