Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/1177 E. , 2021/6140 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1177
Karar No : 2021/6140
DAVACI : … Odası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Maden İşleri ve Petrol Genel Müdürlüğünce 23/01/2019 tarihinde resmi internet sitesi üzerinden yayınlanan "Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında bilgilendirme" başlıklı duyurunun" 04/02/2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan,
E-Maden Portalı üzerinden; Daimi Nezaretçi ocak tanımlama işlemleri, E- Daimi Nezaretçi Defterinin doldurulması, Daimi Nezaretçi Atama Talebi, Teknik Eleman Atama Talebi, Daimi Nezaretçi İstifa Talebi, Daimi Nezaretçi Azil Talebi, Teknik Eleman İstifa Talebi, Teknik Eleman Azil Talebi işlemleri yapılacaktır.
Bu kapsamda;
1- Halen görevine aktif olarak devam eden Daimi Nezaretçilerin, https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E- Maden Portalı üzerinden atanmış olduğu ruhsatı bulunan bulunduğu ocak/ocakların, ED50 datumunda 6 derecelik dilime esas koordinatlarını ve ITRF96 datumunda 3 derecelik dilime esas koordinatlarını 28/01/2019 - 04/02/2019 tarihleri arasında tanımlamaları gerekmektedir.
...
3- Daimi Nezaretçisi bulunmayan ruhsatlar ile ilgili olarak ocak tanımlama işlemleri ruhsat sahibi yetkilisi tarafından yapılacaktır.
4- Ocak tanımlaması yapılmayan ruhsatlar ile ilgili olarak yapılacak olan Daimi Nezaretçi/Teknik eleman atama/istifa talepleri, ocak tanımlaması yapılıncaya kadar kabul edilmeyecektir." şeklinde belirtilen bölümlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Maden Kanunu’nun 31. maddesinde daimi nezaretçi ve teknik elemanların atanma usul ve esaslarının Yönetmelik ile düzenleneceğinin belirtildiği, Maden Yönetmeliği’nin 124. , 128. ve 130. maddelerinde daimi nezaretçi ve teknik eleman atama ve usullerinin düzenlendiği, dava konusu duyurunun Kanun ve Yönetmeliğe aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usule ilişkin olarak, davacının dava açma ehliyetinin olmadığı öne sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak ise; e-devlet uygulamalarının temel amacının kamu kurumlarının kendi aralarında ve vatandaşları ile bilgi paylaşımını sağlamak ve vatandaşlara daha verimli kamu hizmeti sunmak olduğu, Cumhurbaşkanlığı Birinci ve İkinci 100 Günlük Eylem Planı kapsamında devam eden “Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Planı” doğrultusunda ve 2018/13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla e-Maden Portalı uygulaması için çalışmaların tamamlandığı belirtilmektedir.
MAPEG’in görevleri ve teşkilat yapısını düzenleyen 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 781. maddesinde elektronik ortamda yürütülecek görevlerin düzenlendiği ve bu kapsamda e- maden portalı üzerinde başvuruların alındığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu duyurunun iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Maden İşleri ve Petrol Genel Müdürlüğünce 23.01.2019 tarihinde resmi internet sitesi üzerinden yayınlanan " Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında bilgilendirme" başlıklı duyurunun" 04.02.2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan,
E-Maden Portalı üzerinden
Daimi Nezaretçi ocak tanımlama işlemleri
E- Daimi Nezaretçi Defterinin doldurulması
Daimi Nezaretçi Atama Talebi
Teknik Eleman Atama Talebi
Daimi Nezaretçi İstifa Talebi
Daimi Nezaretçi Azil Talebi
Teknik Eleman İstifa Talebi
Teknik Eleman Azil Talebi
işlemleri yapılacaktır.
Bu kapsamda;
1- Halen görevine aktif olarak devam eden Daimi Nezaretçilerin, https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E- Maden Portalı üzerinden atanmış olduğu ruhsatı bulunan bulunduğu ocak/ocakların, ED50 datumunda 6 derecelik dilime esas koordinatlarını ve ITRF96 datumunda 3 derecelik dilime esas koordinatlarını 28/01/2019 - 04/02/2019 tarihleri arasında tanımlamaları gerekmektedir.
...
3- Daimi Nezaretçisi bulunmayan ruhsatlar ile ilgili olarak ocak tanımlama işlemleri ruhsat
sahibi yetkilisi tarafından yapılacaktır.
4- Ocak tanımlaması yapılmayan ruhsatlar ile ilgili olarak yapılacak olan Daimi Nezaretçi/Teknik eleman atama/istifa talepleri, ocak tanımlaması yapılıncaya kadar kabul edilmeyecektir." şeklinde belirtilen bölümlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını düzenleyen bölümünde yer alan 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir.
(2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur.
(3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
" hükmüne yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde ise, "Daimi nezaretçi defteri, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde elektronik ortamda tutulur." hükmü yer almıştır.
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, 781. maddesinde ise, Genel Müdürlüğün e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabileceği ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabileceği, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabileceği ve cevaplayabileceği belirtilmiş ve bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasların Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür.
Dolayısıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev alanına giren hizmetlerin hangilerinin elektronik ortamda sunulacağının ve söz konusu hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin usulün Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak müstakil bir Yönetmelikle düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, daimi nezaretçi ocak tanımlama işleminin, daimi nezaretçi defterinin doldurulması işleminin, daimi nezaretçi ve teknik eleman atama/istifa/azil taleplerinin elektronik ortamda sunulmasına ve bu kapsamda bazı usul kuralları öngörülmesine ilişkin dava konusu duyuruda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Hernekadar, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş ise de; bu düzenlemenin yalnızca daimi nezaretçi defterinin tutulmasına ilişkin olması ve
Genel Müdürlüğün elektronik ortamda sunacağı hizmetleri düzenleyen müstakil bir Yönetmelik niteliği taşımaması nedeniyle, dava konusu duyurunun dayanağı olmasına hukuken olanak görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu duyurunun iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Maden İşleri ve Petrol Genel Müdürlüğünce 23/01/2019 tarihinde resmi internet sitesi üzerinden yayınlanan "Daimi Nezaretçiler ve Ruhsat Sahipleri Hakkında bilgilendirme" başlıklı duyurunun" 04/02/2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan,
E-Maden Portalı üzerinden Daimi Nezaretçi ocak tanımlama işlemleri, E- Daimi Nezaretçi Defterinin doldurulması, Daimi Nezaretçi Atama Talebi, Teknik Eleman Atama Talebi, Daimi Nezaretçi İstifa Talebi, Daimi Nezaretçi Azil Talebi, Teknik Eleman İstifa Talebi, Teknik Eleman Azil Talebi işlemleri yapılacaktır.
Bu kapsamda;
1- Halen görevine aktif olarak devam eden Daimi Nezaretçilerin, https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E- Maden Portalı üzerinden atanmış olduğu ruhsatı bulunan bulunduğu ocak/ocakların, ED50 datumunda 6 derecelik dilime esas koordinatlarını ve ITRF96 datumunda 3 derecelik dilime esas koordinatlarını 28/01/2019 - 04/02/2019 tarihleri arasında tanımlamaları gerekmektedir.
...
3- Daimi Nezaretçisi bulunmayan ruhsatlar ile ilgili olarak ocak tanımlama işlemleri ruhsat sahibi yetkilisi tarafından yapılacaktır.
4- Ocak tanımlaması yapılmayan ruhsatlar ile ilgili olarak yapılacak olan Daimi Nezaretçi/Teknik eleman atama/istifa talepleri, ocak tanımlaması yapılıncaya kadar kabul edilmeyecektir." şeklinde belirtilen bölümlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın 124. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almıştır.
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını düzenleyen bölümünde yer alan 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir.
(2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur.
(3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
" hükmüne yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde ise, "Daimi nezaretçi defteri, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde elektronik ortamda tutulur." hükmü yer almıştır.
Hukuki Değerlendirme:
Normlar hiyerarşisinde anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Anılan sistemde bir üst norm bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşımakta, bir alt norm ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçlamak istediğini somut olarak ortaya koymaktadır. Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı da İdare Hukukunun en temel ilkelerindendir. Dolayısıyla; sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir düzenleme yetkisine sahip olan idarenin, Anayasa'da öngörülen ayrık durumlar dışında, yasalarla düzenlenmemiş bir alanda, düzenleme yapmak suretiyle kural koyması mümkün değildir.
Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını, yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Bu asli düzenleme yetkisinin Yasama organına ait olmasının doğal bir sonucudur.
Ancak, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, Kanun gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Duyurunun Dava Konusu Yapılan Kısımlarının İncelenmesi:
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, 781. maddesinde ise, Genel Müdürlüğün e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabileceği ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabileceği, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabileceği ve cevaplayabileceği belirtilmiş ve bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasların Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür.
Dolayısıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev alanına giren hizmetlerin hangilerinin elektronik ortamda sunulacağının ve söz konusu hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin usulün Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak müstakil bir Yönetmelikle düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, daimi nezaretçi ocak tanımlama işleminin, daimi nezaretçi defterinin doldurulması işleminin, daimi nezaretçi ve teknik eleman atama/istifa/azil taleplerinin elektronik ortamda sunulmasına ve bu kapsamda bazı usul kuralları öngörülmesine ilişkin dava konusu duyuruda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş ise de; bu düzenlemenin yalnızca daimi nezaretçi defterinin tutulmasına ilişkin olması ve Genel Müdürlüğün elektronik ortamda sunacağı hizmetleri düzenleyen müstakil bir Yönetmelik niteliği taşımaması nedeniyle, dava konusu duyurunun dayanağı olmasına hukuken olanak görülmemektedir.
Nitekim,19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik”, MAPEG tarafından elektronik ortamda yürütülen hizmetleri kapsamakta olup, Maden Kanunu uyarınca yapılacak beyanlara ve taleplere ilişkin usul ve esaslar ile daimi nezaretçi defterine ilişkin usul ve esasları da düzenlemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu duyurunun dava konusu kısımlarının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
09/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY:
(X) - 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını düzenleyen bölümünde yer alan 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir.
(2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur.
(3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
" hükmüne yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde ise, "Daimi nezaretçi defteri, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde elektronik ortamda tutulur." hükmü yer almıştır.
Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş olduğundan, dava konusu duyuruda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.