Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/1177 E. , 2022/1990 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1177
Karar No : 2022/1990
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı transit beyannamesi muhteviyatı eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmadan yurt içine sokulduğu, buna mukabil BİLGE sisteminde transit teyit işleminin yapıldığının anlaşıldığı, anılan transit beyannamesinde 395 adet valiz, 5 adet toka, 221 adet plastik rulo cinsi eşya beyan edildiği, İstanbul Emniyet Müdürlüğü birimlerince beyannamede taşıyıcı olarak gösterilen … çekici, … dorse plakalı araçta yapılan arama sonucunda; 214 adet (rulo) deri, 1 adet bayan çanta, 655 adet valiz, 3150 adet kemer tokası, 2183 adet cüzdan cinsi eşyanın bulunması üzerine gümrük personeli tarafından düzenlenen kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında belirlenen kıymet üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, olayda; davacı adına tescilli transit beyannamesinde 395 adet valiz, 5 adet toka, 221 adet plastik rulo cinsi eşya beyan edilmesine rağmen ara karar ile temin edilen 24.12.2015 tarihli "Olay, Arama, Sayım-Tasnif, Elkoyma, C.Savcısı ile Görüşme ve Teslim Tutanağı"nın incelenmesinden, 655 adet valiz, 3150 adet kemer tokası, 1 adet çanta, 2183 adet cüzdan, 214 top (rulo) halde 14.552 kg deri cinsi eşya tespit edildiği, bu bakımdan beyan edilenler ile tespit edilen eşyalar arasında tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın farklılık bulunduğunun anlaşıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasında, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde ceza kesileceği kurala bağlanmış olduğundan, anılan hüküm uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Gümrük Yönetmeliğinin 278. maddesinin 1. fıkrasına göre, ceza kesilebilmesi için eşyanın belirgin şekilde farklı cinste olduğunun giriş gümrüğünce yapılan kontrolde tespit edilmesinin gerektiği, eşyanın varış gümrüğüne sevkinden sonra tespit edilen farklılıklar için Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının uygulanmasının mümkün olmadığı; ayrıca; söz konusu hüküm uyarınca nicelik olarak değil, nitelik olarak farklı olmasının icap ettiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Transit rejimin başlangıcından bitişine kadar eşya gümrük gözetiminde olduğundan ve rejim sonlandırılmadan "asıl sorumlunun" yükümlülüğü devam edeceğinden, aracın nerede durdurulup, işleme dayanak tespitin nerede yapıldığının öneminin olmadığı, araçta beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşya tespit edilmesi üzerine asıl sorumlu sıfatıyla rejim beyanında bulunan davacı adına tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.… Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/04/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz talebi; davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı transit beyannamesi muhteviyatı eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmadan yurt içine sokulduğu, buna mukabil BİLGE sisteminde transit teyit işleminin yapıldığının anlaşıldığı, anılan transit beyannamesinde 395 adet valiz, 5 adet toka, 221 adet plastik rulo cinsi eşya beyan edildiği, İstanbul Emniyet Müdürlüğü birimlerince beyannamede taşıyıcı olarak gösterilen … çekici, … dorse plakalı araçta yapılan arama sonucunda; 214 adet (rulo) deri, 1 adet bayan çanta, 655 adet valiz, 3150 adet kemer tokası, 2183 adet cüzdan cinsi eşyanın bulunması üzerine gümrük personeli tarafından düzenlenen kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında belirlenen kıymet üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptalinin reddi kararının bozulması talebini havidir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun taşıtların gümrük bölgesine giriş ve çıkışı başlıklı 34. maddesi Türkiye Gümrük Bölgesine giren veya çıkan taşıtların gümrük gözetimine tabi olduğunu, bunların, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük idareleri tarafından denetleneceğini, 36.maddesi Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın, girişinden itibaren gümrük gözetimine tabi olduğunu, bunların, yürürlükteki hükümlere uygun olarak gümrük idareleri tarafından denetleneceğini düzenlemiştir.
Aynı Kanun'un 3. maddesinin 12.bendinde "Gümrük gözetimi”, 13.bendinde “Gümrük kontrolü” tanımlanmış olup, gümrük kontrolunun “Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamalarını” kapsadığı açıklanmıştır.
Türkiye gümrük sahası dışına çıkana kadar kontrol altında olan araçların bu sürecin her aşamasında kontrol edileceği, yasalara aykırı durumların varlığı halinde gerekli yasal müeyyidelerin uygulanacağı tabi olmakla bu kontrol ve denetimin başlangıç süreci olan gümrük giriş sahası ile sınırlı tutulması yasal mevzuata aykırı olup, transit rejimin niteliği ve özelliği ile de bağdaşması beklenemez. Aksi halde giriş işlemlerinin ardından bir daha tesbit yapılmaması düşüncesi millli menfaatlere ve kötüye kullanıma açık saha haline gelebilecektir.
Bu bağlamda, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihindeki düzenlemesi olan, “Türkiye gümrük bölgesine getirilen ve transit rejim bayanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir” hükmü gereğince, maddede belirtilen şartların varlığının tespiti halinde işlem tesis edileceği yasa gereğidir.
Dosyanın incelenmesinden; 01/12/2015 günü İran'dan Türkiye’ye gelmek üzere Gürbulak sahasına gelen aracın X ray tarama tutanağının Gürbulak gümrük muhafaza kaçakçılık istihbarat müdürlüğü tarafından tanzim edildiği, gümrük ve ticaret müfettişi tarafından düzenlenen cevaplı rapor ile tutanak ve beyannamelerin tespitinin yapıldığı, emniyet müdürlüğünce yapılan tespitlerin gümrük müdürlüğünce değerlendirilerek ceza kararları düzenlendiği görülmekle, gümrük bölgesi içinde denetim ve tespitlerin sadece gümrük girişi ile sınırlandırılamayacağı, denetimlerin sonradan dahi yapılacağı açık olduğundan, mahkemenin farklı cinste eşyanın tespitinin giriş gümrüğünce yapılması gerektiği yönünde vermiş olduğu kararı hukuka aykırı olmakla, bu gerekçe var iken çift gerekçe oluşturacak şekilde esasa ilişkin yeterli inceleme yapılmaksızın bazı eşyalar için “kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesine aykırılık oluşturduğu gerekçesi ile ikinci bir gerekçe oluşturulmak suretiyle hüküm kurduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin belirtilen mevzuat çerçevesinde yeniden incelenmesi ile hüküm kurulmak üzere bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.