Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/11915 E. , 2022/1105 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/11915
Karar No : 2022/1105
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI )…
VEKİLLERİ : Av. …
II- (DAVALI) …Büyükşehir Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF:I-(DAVALI)… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II-(DAVACI)…
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kısmen dava konusu işlemin iptali kısmen davanın reddine ilişkin kararının iptale ilişkin kısmının davalı idare vekili tarafından davanın reddine ilişkin kısmının davacı vekil tarafından bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davalı İdarenin temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının bozulması davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten
ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, 10.12.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli Silivri Merkez Sahil Bölgesi Nazım İmar Planının, davacının hissedarı olduğu İstanbul ili, Silivri ilçesi, … Köyü, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmış, … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…; K:… sayılı " dava konusu planın …ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptaline, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine" ilişkin kararının "…ada, …parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısım yönünden onanması, … ada, … parsel sayılı taşınmazın "TR" lejantı ile gösterilen transfer edilecek alan lejantına alınmasına ilişkin kısım yönünden gerekçeli onanması, … ada, … parsel sayılı taşınmaza plan değişikliği ile getirilen genel yeşil alan ve yol alanı fonksiyonu ile taşınmazın önlemli alan-2 lejant sınırı içerisinde belirlenmesine ilişkin kısım yönünden bozulmasına" ilişkinDanıştay Altıncı Dairesince verilen 20/02/2017 tarihli, E:2015/2905, K:2017/1079 sayılı kararının bozmaya ilişkin kısmına uyularak dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, uyuşmazlık konusu …ada … parsel sayılı taşınmaza verilen kısmen genel yeşil alan fonksiyonu ile taşınmazın bulunduğu alanın önlemli alan-2 olarak belirlenmesine dair kısmında hukuka aykırılık görülmediği, dava konusu nazım imar planı değişikliği ile davacıya ait … ada … parsel sayılı taşınmazın bir kısmını kapsayacak şekilde ayrılan 12 metre genişliğindeki yolun, sahil şeridinin ilk 50 metresi içerisinde yer aldığı, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik uyarınca sahil şeridinin ilk 50 metrelik kısmında yeni taşıt yolu planlanmasının mümkün olmayacağı, taşınmazın kısmen 12 metrelik yol alanı olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu plan tadilatında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle …ada, … parsel sayılı taşınmaza plan değişikliği ile verilen kısmen genel yeşil alan fonksiyonu ile taşınmazın içerisinde kaldığı alanın önlemli alan-2 olarak belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, …ada, …parsel sayılı taşınmazın kısmen 12 metre genişliğinde 3. derece kent içi yol alanı fonksiyonuna ayrılmasına ilişkin kısmı yönünden işlemin iptaline karar verilmiş, bu kararın iptale ilişkin kısmı davalı idare vekili tarafından, davanın reddine ilişkin kısmı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu … ada … parsel sayılı taşınmazın kısmen genel yeşil alan fonksiyonu ile taşınmazın içerisinde kaldığı alanın önlemli alan-2 olarak belirlenmesin yönünden yapılan incelemede;
İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyize konu idare mahkemesi kararının uyuşmazlık konusu … ada … parsel sayılı taşınmazın kısmen genel yeşil alan fonksiyonu ile taşınmazın içerisinde kaldığı alanın önlemli alan-2 olarak belirlenmesi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Uyuşmazlık konusu … ada …parsel sayılı taşınmazın kısmen 12 metrelik yol alanı fonksiyonuna ayrılması yönünden yapılan incelemede;
Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde, sahil şeridi tanımlanırken sahil şeridinin birinci bölümünün, sadece açık alanlar olarak düzenlenen yeşil alan, çocuk bahçesi, gezinti alanları, dinlenme ve bu Yönetmelikte tanımlanan rekreaktif alanlardan ve yaya yollarından oluşan, kıyı kenar çizgisinden itibaren, kara yönünde yatay olarak 50 metre genişliğinde belirlenen alan olduğu, ikinci bölümünün, sahil şeridinin birinci bölümünden sonra kara yönünde yatay olarak en az 50 metre genişliğinde olmak üzere belirlenen ve üzerinde sadece Kanunun 8. maddesinde ve bu Yönetmelikte tanımlanan toplumun yararlanmasına açık günü birlik turizm yapı ve tesisleri, taşıt yolları, açık otoparklar ve arıtma tesislerinin yer aldığı bölüm olduğu belirlenmiş; Yönetmeliğin 5. maddesinde de, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, kıyıların, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık olduğu, kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetildiği vurgulanmıştır.
Sahil şeridinin tanımı ve bu alanlarda getirilebilecek kullanımlara ilişkin Kıyı Kanunu ile Kıyı Kanununun Uygulanması Dair Yönetmeliğin yukarıda detaylarına yer verilen hükümlerine ilave olarak, 3621 sayılı kanunun geçici maddesinde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuat hükümlerine uygun olarak onanmış ve kısmen veya tamamen yapılaşmış 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının sahil şeritleriyle ilgili hükümlerinin geçerli olduğu düzenlemesine; Kıyı Kanunun Uygulanması Dair Yönetmeliğin 16. maddesinin son fıkrasında ise, sahil şeridinin birinci bölümünde yeni taşıt yolları açılamacayacağı ancak 11.07.1992 tarihinden önce mevzuat hükümlerine uygun olarak onaylanmış planlara göre yapımına başlanmış veya kullanılmakta olan Devlet Kara Yolları ile yapımı gerçekleştirilmiş imar yollarındaki müksetep hakların saklı olduğu, inşaatına başlanmış imar yollarında ise mümkün olan en kısa mesafede iç yollarla bağlantı sağlanmak üzere imar planı revizyonu yapılacağı, sahil şeridi birinci bölümünde ancak iç yollarla dolgu alanlarında yapılmış veya yapılacak yolları bağlayan kısa geçişler için imar yolları plananabileceği kuralına yer verilmiştir.
Kıyılardan ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamau yararının gözetilmesi gerektiğinden, bu alanlarda kıyı mevzuatının amacına uygun olarak kazanılmış hakla ilgili ölçüt belirlenirken ulaşım ve trafik güvenliğiyle şehircilik ilkelerine uygun şekilde planlandığı anlaşılan taşıt yollarının kamu yararı niteliğinin dikkate alınması ve tamamen veya kısmen yapılaşmış alanlardaki imar haklarından farklı değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.
UYAP üzerinden yapılan incelemede uyuşmazlık konusu … ada … parsel sayılı taşınmazın başka hissedarı tarafından açılan davada … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı karar ile uyuşmazlık konusu taşınmaza nazım imar planında 12 metrelik yol alanı fonksiyonu verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar varilmiş anılan karar, Danıştay Altıncı Dairesince verilen 05/12/2019 tarih ve E:2019/429 K:2019/13129 sayılı karar ile onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda anılan … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kararına konu dava dosyasında dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle sahil şeridinin ilk 50 metresi içinde getirilen … ada … sayılı parseldeki 12 metre genişliğindeki yol kararına ilişkin olarak mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun değerlendirilmesi sonucu, 4 sayılı parselin kuzeyinden geçirilen 12 metre genişliğindeki yolun, yine dava konusu ve meri planda, "3. derece kent içi yol" olarak planlandığı, 2013 yılına ait sayısal halihazır haritalar üzerinde yapılan ölçümlere göre; söz konusu yolun, sahil şeridinin ilk 50 metresi içinde kaldığı, yoldan cephe alan yapıların mirnari dönem izleri, yapım teknikleri gibi belirtiler nedeniyle uzun zamandır cephe verdiği, bu nedenle “yeni” bir yol olarak değerlendirilemeyeceği, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik 16 maddede düzenlenen "yapımı gerçekleştirilmiş imar yolları" şeklinde değerlendirilmesi gerektiğinden plan paftasında “3. Derece Kent İçi Yol” olarak gösterilmesinde Kıyı Kanunu açısından bir sakınca oluşturmadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Bu durumda 11.07.1992 tarihinden önce onaylanan imar planı doğrultusunda yapımı gerçekleşen yol alanının korunması gerekeceğinden uyuşmazlık konusu … ada …parsel sayılı taşınmazın kısmen 12 metrelik yol alanı fonksiyonuna ayrılmasına yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla İdare Mahkemesi kararının uyuşmazlık konusu … ada … parsel sayılı taşınmazın kısmen 12 metrelik yol alanı fonksiyonuna ayrılmasına yönelik dava konusu nazım imar planının anılan taşınmaz yönünden iptaline ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın … ada … parsel sayılı taşınmazın kısmen genel yeşil alan fonksiyonu ile taşınmazın içerisinde kaldığı alanın önlemli alan-2 olarak belirlenmesin yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, …ada …parsel sayılı taşınmazın kısmen 12 metrelik yol alanı fonksiyonu yönünden dava konusu planın iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 07/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.