Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/1233 E. , 2021/4791 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/1233
Karar No : 2021/4791
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI)
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI YANINDA MÜDAHİL)
… Pet. İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER: 1- … Otom. Pet. Ür. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti
2- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Danıştay Altıncı Dairesinin 24/04/2018 tarih ve E:2017/785, K:2018/3807 sayılı bozma kararına uyularak, … İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Bağlar ilçesi, … Mevkiinde yer alan ve daha öncesinde ticaret kullanımına ayrılmış olan … parsel sayılı taşınmazın, "Akaryakıt İstasyonu ve …" alanı olarak belirlenmesine ilişkin Bağlar Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve bu değişikliğe dayalı olarak verilmiş olan … tarihli, … numaralı inşaat ruhsatının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "… tarihli, … sayılı yapı ruhsatı bulunan taşınmaz için yargı kararlarından önce yapı kullanma izin belgesi düzenlenmemiş olduğundan söz konusu yapı için kazanılmış bir hakkın varlığından bahsedilemeyeceği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile verilen kararının Danıştay 6. Dairesinin 20.05.2014 tarih ve E:2012/3510, K:2014/3864 sayılı kararı ile onandığı ve söz konusu kararın davanın tarafı olmayan ancak hukuki menfaati etkilenecek olan … Otom. Pet. Ür. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihbar edilmeden kesinleştiği, bu nedenle … Otom. Pet. Ür. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü gerektiği, … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yer alan belgeler arasında, … sayılı parsel üzerinde söz konusu plan değişikliğine göre akaryakıt istasyonu için Bağlar Belediye Başkanlığınca verilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının, yine Bağlar Belediye Başkanlığınca, 3194 sayılı İmar Kanununun 30. maddesi uyarınca biten yapı için verilen … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin ve Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 353 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kararnameye dayalı olarak çıkarılan Yönetmelik uyarınca verilen … tarih ve … sayılı akaryakıt istasyonu ve sosyal tesisleri iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, yapı kullanma izin belgesinin yargı kararlarından önce düzenlenmiş olduğu, yapı için kazanılmış bir hakkın varlığının açık olduğu, yargı kararı ile iptal edilen plan tadilatına dayanılarak … parsel sayılı taşınmazın sahibine verilen 26.01.1998 tarihli yapı ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle müdahil şirket … Otom. Pet. Ür. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İle müdahil …'ın yapı ruhsatına ilişkin olan yargılamanın yenilenmesi istemlerinin kabulüne, ... … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bu kısmının kaldırılmasına,… gün ve … numaralı inşaat ruhsatı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından; yargılamanın yenilenmesine belgeri zamanında göndermeyen davalı idarenin sebebiyet verdiği, bu nedenle yargılama giderlerinden davalı idarenin sorumlu olması gerektiği, ayrıca davanın kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlanmasına rağmen tüm yargılama giderlerinden taraflarına yüklendiği, kararın hukuk ve usule aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı Yanında Müdahil … Petrol İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti tarafından; yargılamanın yenilenmesi istemiyle şirket tarafından sunulan yapı kullanma belgesinin fotokopi olduğu, aslının bulunmadığı, belediyede yaptıkları araştırmada … nolu yapı kullanma izin belgesinin … adlı üçüncü bir kişi adına konut kullanımı için düzenlendiği, aynı işlem numaralı 2 ayrı yapı kullanma izin belgesinin düzenlenmesinin hukuken mümkün olmadığı, belgenin sahte olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davalı Bağlar Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
Davalı Yanında Müdahil … ve … Otom. Pet. Ür. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından; akaryakıt istasyonu için Bağlar Belediye Başkanlığınca verilen … tarihli, … sayılı yapı kullanma izin belgesinin dosyaya sunulduğu, yapı kullanma izni doğrultusunda Diyarbarkı Büyükşehir Belediyesi tarafından verilen … tarihli, … sayılı akaryakıt istasyonu ve sosyal tesisleri iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, akaryakıt istasyonunun lisansı olduğu ileri sürülerek temyize konu kararda hukuk ve usule aykırılık olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz edilen kararın esasına ilişkin yapılan temyiz isteminin reddi ile kararın bu kısmının onanması gerektiği, kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmına karşı yapılan temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava Diyarbakır ili, Bağlar ilçesi, … Mevkii, … parsel sayılı taşınmazın "ticaret alanı" olan fonksiyonunun "akaryakıt istasyonu ve … alanı" olarak belirlenmesine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plana dayanılarak verilen … tarihli, … sayılı inşaat ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
Davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 24/02/2004 tarihli, E:2002/4642, K:2004/1060 sayılı kararı ile bozulmuş, yeniden esasa kaydedilen davada aynı Mahkemece verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/05/2011 tarihli, E:2009/551, K:2011/1104 sayılı kararı ile anılan Mahkeme kararının imar planına yönelik bölümü onanmış, yapı ruhsatına ilişkin bölümü ise yapı için yargı kararından önce yapı kullanma izin belgesi düzenlenmiş olduğunun belirlenmesi gerektiği, izin alınan kısımlar için kazanılmış hakkın bulunduğu gerekçesiyle bozulmuş, bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden Mahkemenin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla , ara kararı ile davalı idareye dava konusu taşınmaza ilişkin yapı kullanma izin belgesinin düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu, davalı idare tarafından yapı kullanma izin belgesi düzenlenmediğinin belirtildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 20/05/2014 tarihli, E:2012/3510, K:2014/3864 sayılı kararı ile onanmıştır.
Dava konusu yapı ruhsatının sahibi şirket tarafından davanın kendilerine ihbar edilmediği, davalı idare tarafından Mahkemenin yanlış yönlendirildiği, yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu iddialarıyla yapı ruhsatı yönünden yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde," Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmü yer almaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında " Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." 2. fıkrasında " Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmüne, aynı Kanunun "Dürüstlük kuralına aykırılık nedeniyle yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 327. maddesinin 1. fıkrasında "Gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet vermiş olan taraf, davada lehine karar verilmiş olsa bile, karar ve ilam harcı dışında kalan yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmı yönünden;
Davalı yanında müdahil tarafından, yapı kullanma izin belgesinin sahteliğine ilişkin iddiada bulunulsada, bu iddiaya dair adli mahkemelerden alınmış bir karar bulunmadığından, bu iddia İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının esasa ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
İdare Mahkemesi kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden … İdare Mahkemesinin 02.11.2011 tarihli ara kararı ile dava konusu ... yapı ruhsatına ilişkin yapı hakkında yapı kullanma izin belgesinin düzenlenip düzenlenmediğinin sorulması üzerine davalı idare tarafından gönderilen ve 15.12.2011 tarihinde kayda giren dilekçede, … sayılı parsele ait 26.11.1998 yapı ruhsatının bulunduğu ancak yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığının belirtildiği ancak 09.03.1999 tarihli yapı kullanma izni belgesinin bulunduğu, bu belgenin … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına sunulduğu görülmektedir.
Bu durumda davalı idare tarafından yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca gereksiz yere davanın uzamasına ve gider yapılmasına sebebiyet verildiğinden Hukuk Muhakemeleri Kanununun 327/1. maddesi gözetilerek yargılama giderlerinin bir kısmının davalı idare üzerinde bırakılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne, davacı yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının esasa ilişkin kısmının ONANMASINA, yargılama giderlerine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 31/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.