T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/12374
Karar No : 2023/6647
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAFLAR (DAVACILAR): 1- … 2- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmaza yönelik Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/25.000 ölçekli nazım imar planı kararlarına uygun olarak fonksiyonunun yüksek yoğunluklu konut alanı olarak belirlendiği ancak yoğunluğun "Emsal E:1,61" olarak gösterildiği, bölgelerin yapı adalarının, bunların yoğunluk ve düzeninin nazım imar planındaki esaslara uygun olarak uygulama imar planı ile yapılacağı açık olup uyuşmazlığa konu nazım imar planında ise yüksek yoğunluk kullanım kararı ile birlikte emsalinin "Emsal E:1,61" olarak belirlendiği görüldüğünden dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda gerektiğinde yapı yoğunluğu kapsamında emsalin de nazım imar planında gösterilmesi durumunun hukuken imkân dahilinde olduğu, ancak hukuki ve teknik gerekliliğin plan hazırlama sürecinde raporlarla veya sonrasında plan notlarıyla ortaya konulması gerektiği, böyle bir gereklilik bulunsa dahi, bu durumda nazım imar planı gibi üst ölçekli planda sadece bir veya iki parsel özelinde emsal değeri belirlenmesinin planlama tekniğine uygun olmadığı, bu yöndeki belirlemelerin planın genelinde veya benzerlik arz eden bazı bölümlerinde yapılması gerektiği, somut olayda davalı idarece sadece daha önceki yargı kararının uygulanması amacıyla dava konusu taşınmaza yüksek yoğunluk verilip, bu yoğunluğun da nazım imar planında yüksek yoğunluğun asgari değeri olan 1,61 emsal oranı ile sınırlandırıldığı, böylece plan kararının planlama esasları anlamında nesnel gerekçelere dayanmadığı, dava konusu taşınmaz çevresi ile birlikte değerlendirilerek o alandaki taşınmazların yoğunluk ve sosyal donatı dengesi yeniden değerlendirilerek bütüncül bir yaklaşımın ortaya konulamadığı, bu çerçevede dava konusu işleme esas alınan yargı kararının (aynı yerle ilgili olarak daha önce verilen ... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı iptal kararı) uygulanması kapsamında dava konusu taşınmazın çevresinin yoğunluk/nüfus/donatı dengesinin bir bütünlük ve tutarlılık içerisinde yeniden gözden geçirilmesi, bu kapsamda da gerekirse anılan sahadaki geçerli olan tüm imar planlarının (1/25.000 ölçekli plan da dahil) yeniden değerlendirilerek emsal/yoğunluk değerleri bakımından nazım imar planı ölçeğine uygun ve nesnel planlama kararlarının oluşturulması gerektiği bu hususlarla bağdaşmayacak şekilde nazım imar planı ölçeğinde sadece iki parsel özelinde emsal belirlemesi yapılmasında planlama ve şehircilik ilkelerine uyarlık bulunmadığı, imar planında emsal artışı yapılan plan değişikliklerinde artan yoğunluğu karşılayacak şekilde sosyal ve teknik altyapı alanlarının ayrılmasının gerektiği, hâlbuki dava konusu plan kararına ilişkin açıklama raporuna bakıldığında idarece bu hususta bir çalışma/değerlendirme yapılmadığının anlaşıldığı, yoğunluk artışları için "kentsel teknik altyapı değerlendirme raporu" düzenlenmesi gerekmesine rağmen dava konusu işlemde bu hususa da riayet edilmediği, dolayısıyla dava konusu işlemin bu yönüyle de anılan Yönetmelik düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yargılama esnasında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı, eksik inceleme sonucu karar verildiği, alt ölçekli imar planlarında düzenlenmesi gereken kullanım kararlarının genel ve üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında da aynen yer almasına gerek olmadığı, İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptaline yönelik kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik hazırlanan ve Çukurova Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine anılan Mahkeme kararındaki gerekçeler göz önüne alınarak Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mahallesi … ada … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu taşınmazın E:1,61 yüksek yoğunluklu konut alanı olarak belirlenmesi üzerine, dava konusu işlemle Mahkeme kararının yerine getirilmediği, taşınmazın biçimsel olarak yüksek yoğunluklu konut alanı olarak planlandığı esasen orta yoğunlukta konut alanı olarak planlanmış olduğu, emsal kararının E:1,61 olarak getirilmesinin hatalı olduğu ileri sürülerek görülmekte olan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan Çukurova Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararının Dairemizin 08/10/2019 tarih ve E:2016/6261,K:2019/8712 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak anılan İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…,K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararın Dairemizin 18/09/2023 tarih ve E:2022/1154,K:2023/6644 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu imar planının hazırlanmasına esas alınan iptal kararının yukarıda yer verilen Danıştay kararıyla ortadan kalktığı dolayısıyla idarece bu kararın gereklerinin yerine getirileceği açık olduğundan sınırlı bir alanda Mahkeme kararının uygulanmasına yönelik yapılan dava konusu nazım imar planı değişikliği hakkında bu durum dikkate alınmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.