Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/12609 E. , 2020/5769 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/12609
Karar No : 2020/5769
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …. Sulama Birliği
VEKİLİ : Av. …
2- … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ….
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … 2- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, olay tarihinde beş yaşında olan çocukları ...'ın ... tarihinde Kastamonu ili, … köyünde bulunan evlerinin önünde oynarken, evlerinin yanında bulunan su kanalında boğularak hayatını kaybetmesi olayında davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık olarak davacı baba ... için 54.965,54 TL (miktar artırımıyla) maddi, 90.000,00 TL manevi, davacı anne ... için 103.905,62 TL(miktar artırımıyla) maddi, 90.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararıyla; söz konusu olayla ilgili olarak dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporları da irdelenmek suretiyle davalı idarelere atfı kabil hizmet kusuru bulunup bulunmadığı, kusur bulunduğu sonucuna ulaşılırsa kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla Mahkemelerinin 15/11/2018 tarihli ara kararı uyarınca 18/12/2018 tarihinde mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; "1- Davalı … Sulama Birliği ve davalı DSİ Genel Müdürlüğü Açısından İnceleme; Davalı … Sulama Birliği ile davalı … Genel Müdürlüğü arasında 03.11.2003 tarihli devir sözleşmesi ile DSİ Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş olan Karaçomak Sulaması 1. Kısım ile Hacıbey mevkiinde inşa edilen Pompaj Tesisi ile Pompaj Sulama Tesisinin İşletme Bakım ve Yönetim Sorumluluğunun Karaçomak Sulama Birliğine devrinin kararlaştırıldığı; 2003 yılında dava konusu olayın meydana geldiği parsel ve etrafının tarla nitelikli parsellerden oluştuğu, parsel ve etrafından herhangi bir yapılaşma bulunmadığı (25.03.2004 tarihli uydu görüntüsü), olayın meydana geldiği Ağustos 2015 tarihinde ise olayın meydana geldiği parsel üzerinde ve yakın çevresinde tarımsal nitelikli ve ikamet nitelikli yapılaşmaların bulunduğu, dava konusu parsel üzerindeki yapılaşmanın 2010 yılında başladığı, dava konusu olayın meydana geldiği parsele sınır durumundaki açık kanalın bitimine yakın rögara daha önce 2010 yılında davacıya ait buzağının düştüğü, bunun üzerine davacının açık kanalın 20 metrelik kısmını ve rögarın üzerini kapattığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, ayrıca olayın meydana geldiği tarihten önceki Mayıs 2015 tarihli uydu görünümünden kanalın ve rögarın üzerinin örtülü olduğunun anlaşıldığı; davacının kanalın bir kısmını ve rögarın üstünü 2010 yılında kapattığı ve kazanın olduğu 2015 yılına kadar bu şekilde kullandığı, davalılar arasında yapılan devir sözleşmesine göre tesisler her yıl DSİ ve Birlik temsilcilerinden oluşan bir kurul tarafından muayene edileceği ve muayene sonunda Birliğin gücü dahilinde yapabilecek ve/veya yaptırabilecek bakım onarım hizmetlerinin Birlik tarafından zamanında ve tam olarak yapılacağı, davacının söz konusu kanalın bir kısmını ve rögarı 2010 yılında kapattığı ve olayın meydana geldiği 2015 yılına kadar 5 yıl boyunca bu şekilde kullandığı, davalılar arasındaki 2003 tarihli devir sözleşmesine göre tarafların her yıl DSİ ve Birlik temsilcilerinden oluşan bir kurul tarafından muayene edileceği hüküm altına alınmasına rağmen dosyasında buna ilişkin bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacının kanalın üzerini kısmen kapatarak 5 yıl kullandığı da dikkate alındığında DSİ ve birlik temsilcileri tarafından herhangi bir tespit yapılmadığı, dolayısıyla sözleşmenin ilgili maddesinin işleme konulmadığı; davalılar şayet her yıl sözleşmenin ilgili maddesi gereği taraflardan oluşan bir kurul tarafından tesisleri muayene etse, yıllar içinde geçen sürede, kanalın hemen yanı başına tesis edilen evi ve ahırı görecekler, burada insanların yaşadığını görecekler ve aynı zamanda da davacı tarafından kısmen kapatılmış olan kanalı ve rögarı görecekler ve gerekli önlemleri alacakları, ancak dosyasındaki bilgi ve belgelerden davalıların bu konuda bir çalışmasının bulunmadığı, zira davacı tarafından yapılan uygulama tekniğine uygun bir önlem olmayıp aradan geçen yıllar içinde de maktül ...’un ölümüne sebep olduğu, gerek davacı kapatılan kısmın ağzına insan veya hayvan girebileceğini öngörerek insan yada hayvanların girmesini önleyecek şekilde bir muhafaza (ızgara sistemi vb) yapmış olsa, ya da davalılar tarafından yapılacak olan yıllık muayenelerde davacının tekniğine uygun olarak yapmadığı bu durum tespit edilerek kapalı kısma davalılar tarafından bir önlem (aynı şekilde ızgara vb) alınmış olsa maktül ... açık kanala düşse bile bu muhafaza nedeniyle boru içinde sıkışmayacağı ve ölmeyeceği, davalıların sözleşmenin ilgili maddesi gereği yıllık muayene ve kontrolleri yapmamaları nedeniyle olayın meydana gelmesinde kusurlu oldukları; meydana gelen kazanın kök sebebini davalıların tesis edilen sulama işletmesinin bakım onarımı ile periyodik olarak yıllık muayene sorumluluklarını yerine getirmemeleri, köylüler tarafından sulama kanalında yapılan değişikliklerin kontrol edilerek tespit edilmemesi, su kanallarının güvensiz halde konut olarak ve hayvan barınağı olarak kullanılan yapıların çok yakınında olmasına rağmen bu durumun tespit edilerek gerekli önlemlerin (su kanalının tamamen kapatılması, etrafının çitle kapatılması, kapalı kısımların girişine ızgara konulması v.b.) alınmaması olduğu, davalılar güvenlik açısından gerekli önlemleri zamanında almadığından, gerekli denetleme ve kontrol yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden kusurlu oldukları, gerekli periyodik kontrol ve denetimleri yapmayan ve gerekli önlemleri almayan davalıların her halde, sulama kanalı çevresinde bulunan kişilerin güvenliğini, kişilerin kendi dikkatine bırakmasının düşünülemeyeceği;2- Davacı ... Açısından İnceleme; davacı rögara düşerek ölen ya da yaralanan buzağısı sonrasında hayvanların kanala düşerek telef olmaması amacıyla kendince kanalın bir kısmını ve rögarı izinsiz kapatarak önlem aldığı, bu önlemi babasının davalı kurumlara müracaat ederek kapatılmasını talep ettiğini, ancak davalıların buranın üstünü kapatmadıklarından kendisinin önlem aldığını beyan ettiği, dosyadaki mevcut bilgilerden maktül ...’un olay günü evin dışında ve kanala yakın bir yerde kardeşi ile tek başına oyun oynadığı sırada açık kanala düştüğü, oradan kanalın içindeki suyun miktarı ve kanalın eğimli ve içinin yosunlu ve kaygan olması nedeniyle babası tarafından kapatılan plastik borunun içine düştüğü, tekrar açık kanala çıktığı ve tekrar babası tarafından kapatılan plastik borunun içine düştüğü, davacı babanın 2010 yılında buzağısının kanala düşmesi sonrasında kendince bir önlem aldığı, bu konuda birlik veya DSİ'den herhangi bir talebinin bulunmadığı dosya kapsamından anlaşıldığı; 2010 yılında davacı baba tarafından alınan önlemle hayvanların rögara düşerek ölmelerinin önlenmesinin amaçlandığı, ayrıca rögarın ve rögara yakın kanalın üzeri kapatılarak bu mahalle yapılan ahırdaki hayvanların dışkılarının üzeri kapatılan yere atıldığı gerek mahallinde yapılan incelemede, gerekse ölüm olayından önce çekilen uydu görüntülerinden anlaşıldığı, şayet davacı baba açık kanalın üzerini tamamen örtmüş olsa, ya da kısmen açık bıraktığı kanal etrafında çocukların kanala düşmesini ya da girmesini önlemek için çit vb imalat yapsa, yada üzerini plastik boru ile örttüğü borunun ağzına ızgara vb imalatla kapatarak boru için insan ve hayvan girişini önlemiş olsa ölümle sonuçlanan bu olayın meydana gelmeyeceği, ayrıca maktül ...'un sıkıştığı boru içinden 20-30 dakika sonra çıkarıldığı dosyadaki beyanlardan anlaşıldığı, şayet davacı babanın açık kanalı kapatmamış olması halinde kanala düşen ... rögara sıkışmış olsa bile derhal müdahale edilebileceği ve belki de kurtarılabileceği, zira dosyadaki ölü muayene ve otopsi tutanağında ...'un olaydan 2 gün sonra 18/08/2015 tarihinde 07:00 vefat ettiğinin bildirildiği, olayın meydana gelmesinde davacı baba ...’ın kusurlu olduğu; 3- Davacı ... Açısından İnceleme; Olay tarihinde maktül ...’un ve kardeşinin evin önünde oyun oynadıkları, kendisinin ise evin içinde yemek yaptığını, arada bir pencereden çocuklarını kontrol ettiğini, pencereden baktığı anda kızı ...'u kanal içinde gördüğünü, hemen dışarı çıktığını, ancak kızını kanal içinde göremediğini, eşine haber verdiğini, sonrasında kızının kapalı boru içinden ismini bilmediği biri tarafından çıkarıldığını ifadesinde beyan ettiği, Asliye Ceza Mahkemesinde ise kızının kanala düştüğünü 2,5 yaşındaki kızının haber verdiğini beyan ettiği; 2010 yılında kanala buzağıları düşerek ölmesi/yaralanması üzerine eşi tarafından kanalın bir kısmı ve rögarın üzeri kapatıldığı, böyle bir tecrübeye sahip annenin çocuklarını tek başına evin dışında oynamaları için yalnız bırakarak evin içinde yemek yapması, çocuklarını gözetleyip takip etmemesi, anlık bir olayla kanala düşen kızını tek başına dışarıda bıraktığı için kusurlu olduğu; 4- Müteveffa ... Açısından İnceleme; Olay tarihinde henüz 5 yaşına olan ...’un reşit olmaması, kanala girmesi halinde başına gelebilecekleri kestirememesi nedeniyle bir kusurunun bulunmadığı; 5- Dosyadaki Mevcut Bilirkişi Raporlarının İrdelenmesi: Dosyadaki mevcut olan ve Kastamonu Asliye Ceza Mahkemesinde görülmekte olan dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporlarında meydana gelen olayın detayları ile irdelenmediği, davacıların 2010 yılında kanala düşen buzağılarının ölmesi/yaralanması nedeniyle kendilerince almış oldukları ve tekniğine uygun olmayan bir şekilde kanalın bir kısmın kısmen kapatmaları ve rögarın üstünü kapatmaları nedeniyle kusurlu olduklarının değerlendirilmediği, her türlü tehlikeye açık bulunan kanalın yanında çocukların tek başına ve başlarında yetişkin biri bulunmadan oyun oynamasına müsaade eden ebeveynlerin, oyun oynanan yerde sadece trafiğin olmadığı bir yerde çocukların oyun oynamasını olağan karşılayan raporda ailenin kusurlu olmadığı ve henüz 5 yaşındaki reşit olmayan bir çocuğun tali kusurlu olarak nitelendirilmesi görüş ve kanaatine iştirak edilemediği; sonuç olarak; meydana gelen olayda davalı Karaçomak Sulama Birliğinin %30 (yüzde 30) oranında, davalı DSİ Genel Müdürlüğünün %30 (yüzde 30) oranında, davacı ...'ın %25 (yüzde 25) oranında, davacı ...’ın %15 (yüzde 15) oranında kusurlu olduğu, maktül ...’ın atfı kabil kusurunun bulunmadığı" yönünde görüş bildirilmiş, Mahkemece söz konusu rapor hükme esas alınarak, davacıların maddi tazminat isteminin kabulü ile 158.871,16-TL maddi tazminatın 6.000,00 TL'lik kısmı için (davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL) Kastamonu 2. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava açma tarihi olan 04/12/2017 tarihinden itibaren, kalan kısım olan 152.871,16 TL için (davacı ... için 100.905,62 TL, davacı ... için 51.965,54 TL) ise miktar artırım dilekçesinin davalı idarelere en son tebliğ edildiği 20/04/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 100.000,00-TL (davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 50.000,00-TL) manevi tazminatın …. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava açma tarihi olan … tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesince; ... İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine, kararın manevi tazminata ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacılar ... ve ... için 10.000,00'er TL manevi tazminatın ….Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava açma tarihi olan 04/12/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; meydana gelen olayda davacılara kusur atfedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, maddi ve manevi tazminatın yetersiz olduğu, olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği iddialarıyla davanın reddine ilişkin kısmının; davalı İdarelerce boğulma olayının gerçekleştiği yerin davacıların özel mülkiyetinde olduğu, bu taşınmazda davalı idarelerce yapılmış tesisin bulunmadığı, konuya ilişkin ceza yargılamasında dahi bu hususun yeterince irdelenmediği, davacı ... tarafından kanala boru döşenmek suretiyle müdahale edildiği, kazanın ölüm ile sonuçlanmasında davacı babanın bu müdahalesinin etkili olduğu, ayrıca ailenin beş yaşındaki çocukları üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediği, olayda davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunmadığı iddialarıyla kararın kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı … Sulama Birliği Başkanlığı ve davacılar tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, davalılardan DSİ tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Davalı İdareler tarafından; boğulma olayının meydana geldiği yere en yakın mesafede Karaçomak Sulaması sol ana kanalının ve km 6+374deki 0-15 no'lu prizinin bulunduğu, olayın sıfır prizine yaklaşık 175 m mesafede meydana geldiği, sıfır prizinden sonra iptidai büz devamına koruge boru ve iptidai açık kanalın bulunduğu, bunların davacıların özel mülkiyetinde yer aldığı ve sıfır prizinden sonra olayın meydana geldiği iddia edilen bu yapıların DSİ tarafından yapılmadığı, bölgede yer alan ana kanalın ve ana kanal üzerindeki sıfır prizin DSİ'nin ve Karaçomak Sulama Birliği'nin sorumluluğunda olduğu, sıfır prizden sonra çiftçilerin kendi imkanlarıyla suları tarlalarına ulaştırdıkları belirtilmiş ve anılan bilgi ve belgeler dosyaya ibraz edilmiştir. Bu durumda, Mahkemece öncelikle boğulma olayının meydana gelen sulama kanalının davalı DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilip edilmediğinin araştırılması, davalılardan DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilmiş ise, tarafların kusur durumlarının yeniden değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmekte olup, davacıların temyiz isteminin reddine, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Kastamonu İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata yönelik kısmına davalı idarelerce yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı ile manevi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kısmının eksik inceleme nedeniyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacıların duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
Davacının temyiz isteminin incelenmesi;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davanın kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacılar tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
Davalı idarelerin temyiz istemlerinin incelenmesi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacıların 16/08/2015 tarihinde beş yaşında olan çocukları ..., Kastamonu ili, ... köyünde bulunan evlerinin önünde oynarken, evlerinin yanında bulunan su kanalında boğularak hayatını kaybetmiştir.
Davacılar tarafından, Karaçomak Sulama Birliği ve birlik yetkililerine karşı açılan davada …. Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E: …, K:… sayılı kararıyla Karaçomak Sulama Birliği yönünden davanın görev nedeniyle reddine karar verilmiş, bu kararın 10/07/2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine, davacılar tarafından çocuklarının düşerek hayatını kaybettiği sulama kanalı etrafında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmadığı iddiasıyla, olay nedeniyle uğranılan zararların tazmin edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 17. maddesinde herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu, 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdarenin yürütmekle yükümlü olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
Ancak, hizmet kusuru esasına göre idarenin tazmin sorumluluğuna gidilebilmesi için idarenin yapmakla görevli olduğu kamu hizmetini yerine getirirken hizmetin örgütlenmesinde, denetlenmesinde ve gerekli önlemlerin alınmasında yükümlülüklerini yerine getirmediğinin açıkça belirlenmesi, üçüncü kişi ya da zarara uğrayanın kusuru gibi idarenin tazmin sorumluluğunu ortadan kaldıran ya da azaltan durumların araştırılması gerekmektedir.
Zararın, zarara uğrayanın tutumundan doğması, başka bir deyişle, zarar görenin kusurlu olması durumunda, idarenin sorumluluğunun tamamen ortadan kalkacağı ya da duruma göre idarenin kısmen sorumlu olacağı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu olayın meydana geldiği Kastamonu ili, ... köyünde davalılardan DSİ Genel Müdürlüğünce 1972 yılında ihalesi yapılarak, 1977 yılında işletmeye alınan Karaçomak Sulama tesisinin bulunduğu, 03/01/2003 tarihinde imzalanan devir sözleşmesi ile tesisin işletmesinin davalılardan Karaçomak Sulama Birliğine devredildiği, sulama tesisinin bulunduğu alanda yapılaşmanın ise 2010 yılında başladığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasında mevcut fotoğraflardan boğulma olayına sebebiyet veren yapının, davacıların yaşadıkları evin duvarının bitişiğinde yer aldığı, kanalın bir kısmının üstünün açık durumda olduğu, bir kısmının yerine ise davacılar tarafından plastik boru yerleştirildiği görülmektedir.
Dosyadaki beyanlardan, davacılar yakının oyun oynadığı sırada açık kanala düşmesinin ardından, babası tarafından kapatılan plastik borunun içine düştüğü, tekrar açık kanala çıktığı ve tekrar plastik borunun içine düştüğü, sıkıştığı bu borunun içinden 20-30 dakika sonra çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacıların yaşadıkları evi sulama tesisinin yapıldığı ve işletmeye alındığı tarihten sonra inşa ettikleri, özel mülkiyetlerinde bulunan taşınmazda yer alan sulama kanalıyla ilgili olarak koruyucu güvenlik tedbirleri alınması istemiyle davalı idarelere başvurmadıkları, kanala izinsiz şekilde müdahale ettikleri, davacılar yakınının açık kanala düştükten sonra kanal yerine yerleştirilen plastik boru içinde sıkışması neticesinde hayatını kaybettiği göz önünde bulundurulduğunda; meydana gelen olayda, davacıların gerek sulama kanalına yaptıkları müdahale, gerekse beş yaşındaki çocukları üzerinde gözetim ve denetim yükümlülüğünü gereğince yerine getirmemeleri nedeniyle kusurlu oldukları, kusurlarının idarenin yürüttüğü hizmet ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağının kesilmesi sonucunu doğurduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, meydana gelen zarar ile davalı idarenin idari faaliyeti arasındaki illiyet bağının kesilmesi nedeniyle oluşan zarar karşılığı tazminat ödenmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken,ölüm olayında davalı Karaçomak Sulama Birliğinin %30 oranında, davalı DSİ Genel Müdürlüğü'nün %30 oranında hizmet kusuru bulunduğundan bahisle davanın kısmen kabulü kısmen reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine, davalı İdarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:... sayılı kararının … İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmı ile manevi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kısımlarının BOZULMASINA, manevi tazminatın kısmen reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davalılardan … Sulama Birliği Başkanlığı'na iadesine,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi gönderilmesine, 03/12/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY :
Davalı İdareler tarafından; boğulma olayının meydana geldiği yere en yakın mesafede Karaçomak Sulaması sol ana kanalının ve km 6+374deki 0-15 no'lu prizinin bulunduğu, olayın sıfır prizine yaklaşık 175 m mesafede meydana geldiği, sıfır prizinden sonra iptidai büz devamına koruge boru ve iptidai açık kanalın bulunduğu, bunların davacıların özel mülkiyetinde yer aldığı ve sıfır prizinden sonra olayın meydana geldiği iddia edilen bu yapıların DSİ tarafından yapılmadığı, bölgede yer alan ana kanalın ve ana kanal üzerindeki sıfır prizin DSİ'nin ve Sulama Birliğinin sorumluluğunda olduğu, sıfır prizden sonra çiftçilerin kendi imkanlarıyla suları tarlalarına ulaştırdıkları belirtilmiş ve anılan bilgi ve belgeler dosyaya ibraz edilmiştir. Mahkemece öncelikle boğulma olayının meydana gelen sulama kanalının davalı DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilip edilmediğinin araştırılması, davalılardan DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilmiş ise tarafların kusur durumlarının yeniden değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, davacıların temyiz isteminin reddi, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının eksik inceleme nedeniyle bozulmasına gerektiği oyuyla Daire kararının bozmaya ilişkin kısmına anılan gerekçeyle katılmıyorum.