Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/12706 E. , 2021/7626 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/12706
Karar No : 2021/7626
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR :1- … Bakanlığı
VEKİLİ : …, Hukuk Müşaviri
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren "..." isimli tesiste Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h ve 23. maddeleri uyarınca 87.519,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile dayanağı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren ... isimli işyerinin canlı müzik belgesine sahip bir işletme olarak faaliyet gösterdiği, dava konusu işlemin dayanağı olan denetimin yapıldığı 21/07/2018 tarihinde denetimin yapıldığı iddia edilen 02.55-03.30 saatleri arasında işyerinin kapalı olduğu, işletmenin faaliyet göstermeye başladığı tarihten bu yana hiçbir zaman saat 02.30'dan sonra müzik yayını yapılmadığı, bu durumun gürültüye neden olmak suçundan yapılan yargılamada alınan tanık beyanlarıyla da ifade edildiği, denetim sırasında yapılan ölçümün 02.55-03.30 saatleri arasında işyerine gelinmeden, şikayetçinin konutundan yapıldığı, tespit edilen gürültünün söz konusu işyerinden kaynaklanmadığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğünce düzenlenen çevre denetim tutanağının ve yapılan ölçümlerin usulüne uygun olmadığı, işyerinin arka plan gürültü seviyesine gerçekten katkısı olup olmadığı somut olarak ispatlanmadan idari para cezası uygulandığı, dava konusu idari para cezasının ... isimli işyerine uygulanan ilk ceza olup son üç yıl içinde uygulanmış başka ceza olmadığı, tekerrür hükümleri uygulanarak para cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu, Çeşme İlçesi, … Koyunda bu işletme dışında beş ayrı işletmenin de faaliyet gösterdiği, yan yana iki işletmenin biri tek başına arka plan gürültü düzeyini aşacak düzeyde canlı müzik yayını yaparken diğerinin öngörülen sınırların altında müzik yayını yapması halinde her ikisinin de meydana gelen gürültüden eşit şekilde sorumlu tutulmasının Anayasanın 38.maddesinde ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20.maddesinde düzenlenen cezaların şahsiliği ilkesine, ayrıca Anayasanın 10.maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinde aykırı olduğu, bu sebeple, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin de hukuka açıkça aykırı olduğu, uygulama işlemi ile birlikte anılan Yönetmelik kuralının iptalinin gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMALARI: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın 2872 sayılı Çevre Kanunun 25. maddesinde belirtilen 30 günlük sürede açılmadığının tespiti halinde davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise; dava konusu işlemin, Bakanlığın yetki devrine istinaden İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tesis edildiği, idari yaptırım kararının yetkili denetim elemanları tarafından düzenlenen tutanağa dayalı olarak verildiği, tutanakta yer alan hususlarda tanık dinlenmesine gerek olmadığı, idari yargılama usulünde de böyle bir usul izlenmediği, dava dilekçesinin ekinde bulunan duruşma tutanaklarında tanık olarak ifade veren şahısların dava konusu işlem tarihinde işletmede çalışmadıklarından tutanağın düzenlendiği tarihte müzik yayınının bitiş saatini bilmelerinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca, birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesinin tespitinde, şikayetin yaşandığı zaman diliminde tüm eğlence yerleri çalışırken ve tüm eğlence yerleri çalışmazken (arka plan gürültü seviyesi) yapılacak ölçümler arasındaki logaritmik farkın alınarak, sınır değerleri aşması halinde, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işletmenin sınır değer aşımından eşit olarak sorumlu olacağı, İzmir Büyükşehir Belediyesinin 21/07/2018 tarihinde yaptığı denetimde … Koyunda bulunan ... ve ...unvanlı işletmelerin müzik faaliyeti yaptıkları, diğer işletmelerin müzik faaliyetinde bulunmadığının işletmelere gidilerek tespit edildiği, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde belirtilen sınır değerlerin çok hassas ve hassas kullanımlarda sağlanması gereken sınır değerler olduğu, yapılan müzik seviyesini ölçebilmek için (haber alınıp kısılmadan) öncelikle eğlence yerlerinin haberi olmadan şikayet edilen noktada gürültü ölçümlerinin alındığı, sonrasında müzik yayını durduktan sonra arka plan gürültü düzeyi ölçümünün alındığı, olayda şikayetin konuttan gelmiş olması sebebiyle denetim ekibinin buradan ölçüm almış olmasının Yönetmeliğe uygun olduğu, denetim ekiplerinin belirtilen tarih ve saatte denetim yapıp yapmadıklarının cihaz çıktılarından da tespit edilebildiği, dava konusu Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali talebi bakımından ise; bu Yönetmeliğin amacının, çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun, beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak olduğu, kapalı eğlence yerlerinde alınabilecek etkin kontrol tedbirleri olduğu için Yönetmelikte belirlenen sınır değerlerin sağlanabildiği, ancak açık ve yarı açık eğlence yerlerinde gürültü sorunlarıyla karşılaşıldığı, söz konusu hüküm ile birden fazla eğlence yerinden kaynaklanan gürültü durumunda belirlenen sınır değer aşımlarından, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işletmenin sorumlu tutulmasının öngörüldüğü, sınır değerin kümülatif gürültüye ilişkin olması nedeniyle sınır değer aşımına katkıda bulunan tüm işletmelerin sorumlu tutulmasının cezaların şahsiliği ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığı, söz konusu düzenlemenin kişilerin huzur ve sükûnunu, beden ve ruh sağlığını olumsuz şekilde etkileyecek telafisi mümkün olmayan zararların önlenmesi amacıyla düzenlendiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; Dava konusu işlemin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan yetki devrine istinaden İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tesis edildiği, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 08/08/2017 günlü, 29363 sayılı yazısının ekinde gönderilen Çeşme İlçesi sınırlarında 2012-2016 yılları arasında yapılan denetimler sonucu idari yaptırım uygulanan işletmelerin listesinde ... unvanlı işletmeye üç kez idari yaptırım uygulandığının belirtildiği ileri sürülmektedir.
İzmir Büyükşehir Belediyesi gürültü denetim ekibi tarafından, gelen şikayetler üzerine Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği uyarınca 21/07/2018 tarihinde denetim yapıldığı, İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Koyunda bulunan beş adet işletmeye ilişkin 02.55-03.00 saatleri arasında alınan ölçümlerde yetkili denetim elemanlarından biri tarafından ölçüm alınırken diğeri tarafından ölçüm esnasında denetim aracıyla müzik yayını yapan işletmelerin tek tek gidilerek kontrol edildiği, ölçüm esnasında sadece ... ve ...unvanlı işletmelerde müzik yayını yapıldığı, diğerlerinde ise müzik yayını olmadığının tespit edildiği, ...unvanlı işletmenin müzik yayınını saat 03:19 da durdurması nedeniyle arka plan ölçümlerinin bu saatten itibaren alınmasına başlanıldığı, şikayetçi adresten alınan gürültü ölçüm değerlerinin Yönetmelikte belirtilen sınır değerleri aştığı belirlendiğinden her iki işletme hakkında da çevre denetim tutanağı düzenlendiği, ... unvanlı işletmeye 2015 yılında yapılan ölçümler sonucu 2 kere idari para cezası uygulandığı görüldüğünden, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h ve 23. maddeleri uyarınca 3 kat artırılarak 87.519,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Encümen kararının alındığı, dava konusu işlemin 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'NUN DÜŞÜNCESİ : İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren işyerinde Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h ve 23. maddeleri uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile dayanağı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istenilmektedir.
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 14. maddesinde, "Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır." hükmüne, 20. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde ise; "Bu Kanunun 14 üncü maddesine göre çıkarılan yönetmelikle belirlenen önlemleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara, konutlar için 400 Türk Lirası, ulaşım araçları için 1.200 Türk Lirası, işyerleri ve atölyeler için 4.000 Türk Lirası, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 12.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmüne, 23. maddesinde; "Bu Kanunda belirtilen idarî para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında iki kat artırılarak verilir." hükmüne yer verilmiştir.
2872 sayılı Kanun'un 14. Maddesine dayanılarak hazırlanan 04.06.2010 günlü, 27601 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin amacı; çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun, beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak ve kademeli olarak uygulamaya konulmak üzere; değerlendirme yöntemleri kullanılarak çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin, hazırlanacak gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu ile belirlenmesi, çevresel gürültü ve etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu sonuçları esas alınarak; özellikle çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere sebep olabileceği ve çevresel gürültü kalitesini korumanın gerekli olduğu yerlerde, gürültüyü önleme ve azaltmaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve bu planların uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde; çevresel gürültünün, ulaşım araçları, kara yolu trafiği, demir yolu trafiği, hava yolu trafiği, deniz yolu trafiği, açık alanda kullanılan teçhizat, şantiye alanları, sanayi tesisleri, atölye, imalathane, işyerleri ve benzeri ile rekreasyon ve eğlence yerlerinden çevreye yayılan gürültü dâhil olmak üzere, insan faaliyetleri neticesinde oluşan zararlı veya istenmeyen açık hava seslerini ifade ettiği tanımına yer verilmiştir.
Yönetmeliğin davaya konu “24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde (Değişik: RG-18/11/2015-29536) Birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesi, Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 7-10 dBA ve 9-12 dBC aralığından fazla aşamaz. Bu aralık esas alınmak kaydıyla, toplam çevresel gürültü seviyesi, gürültüye maruz kalınan alandaki etkilenen kişi sayısı, gürültü kaynağı ile gürültüye hassas kullanımlar arasındaki mesafe gibi faktörler göz önünde bulundurularak İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlenir. Bu bentte verilen sınır değerin aşılması halinde, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işletme sınır değer aşımından eşit olarak sorumludur. Gürültüye katkı oranlarına göre her bir işletme ve tesis gerekli tedbirleri alır.” kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren ... isimli işyerinin canlı müzik belgesine sahip olduğu, gelen şikayetler üzerine 21/07/2018 tarihinde yapılan denetimde, İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Koyunda bulunan beş adet işletmeye ilişkin 02.55-03.00 saatleri arasında yapılan kontrol ve alınan ölçümlerde ... ve ...ünvanlı işletmelerde müzik yayını yapıldığı, diğerlerinde ise müzik yayını olmadığının tespit edildiği, ...ünvanlı işletmenin müzik yayınını saat 03:19 da durdurması nedeniyle arka plan ölçümlerinin bu saatten itibaren alınmasına başlanıldığı; şikayetçi adresten alınan gürültü ölçüm değerlerinin Yönetmelikte belirtilen sınır değerleri aştığı belirlendiğinden her iki işletme hakkında da çevre denetim tutanağı düzenlendiği, ... ünvanlı işletmeye 2015 yılında yapılan ölçümler sonucu 2 kere idari para cezası uygulandığı görüldüğünden, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h ve 23. maddeleri uyarınca 3 kat artırılarak 87.519,00-TL. İdari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun, beden ve ruh sağlığının bozulmamasını sağlamak amacına yönelik olarak gürültünün kontrolü, azaltılması veya bertaraf edilmesi için hedef ve ilkeleri belirlemek, bu hususta her türlü tedbiri almak ve bu tedbirlerin uygulanmasını sağlamak, gürültü kaynaklarının çevresel gürültü düzeylerine ilişkin esas ve kriterler belirlemek ve bu kapsamda gürültünün saptanan standartlar seviyesinde tutulması için ölçüm, denetim ve izleme yapmak, belirlenen standartlara uymadığı saptananlara yaptırım uygulamak konusunda yetki verildiği, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca, birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesinin tespitinde, şikayetin yaşandığı zaman diliminde tüm eğlence yerleri çalışırken ve tüm eğlence yerleri çalışmazken (arka plan gürültü seviyesi) yapılacak ölçümler arasındaki logaritmik farkın alınarak, sınır değerleri aşması halinde, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işletmenin sınır değer aşımından eşit olarak sorumlu tutulmasının sınır değerin kümülatif gürültüye ilişkin olması nedeniyle bu değerin aşımına katkıda bulunan tüm işletmelerin sorumlu tutulması cezaların şahsiliği ve eşitlik ilkesine aykırı bulunmamış, eğlence yerlerinden kaynaklanan çevresel gürültünün etkin bir biçimde kontrol altına alınması ve çevresel gürültüden kaynaklı olarak kişilerin huzur ve sükununun, beden ve ruh sağlığının korunması amacıyla öngörüldüğü sonucuna varılmıştır.
Bu durumda dava konusu düzenlemede dayanağı kanun hükümlerine, ilgili mevzuata ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı, Bakanlığın yetki devrine istinaden İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yetkili denetim elemanları tarafından düzenlenen tutanağa dayalı olarak sınır değerin aşımına katkıda bulunan diğer işletmeyle birlikte davacının da sorumlu tutulmak suretiyle para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka, cezaların şahsiliği ve eşitlik ilkesine aykırı bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi ve bu kurala dayalı uygulama işlemine karşı açılan davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 02/06/2021 tarihinde, davacı vekili Av. …'ın gelmediği, davalı idarelerden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı vekili Hukuk Müşaviri …'ın geldiği ve davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Av. …'un geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İzmir İli, Çeşme İlçesi, … koyunda faaliyet gösteren işletmelerden kaynaklanan gürültü nedeniyle yapılan şikayet başvurularına istinaden 21/07/2018 tarihinde davalı belediye gürültü denetim ekibince 02.55-03.00 saatleri arasında yapılan denetim ve ölçümlerde; işletmelerden üçünde müzik yayını yapılmadığı, yalnızca "..." ve "…" adlı işletmelerde müzik yayını yapıldığı görülmüş, şikayetçinin adresinde yapılan gürültü ölçümlerinde, işletmelerde müzik yayını varken çevresel gürültü düzeyinin arka plan gürültü düzeyini Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin (ç) bendi uyarınca İzmir Valiliği Mahalli Çevre Kurulunun … tarihli, … sayılı kararıyla belirlenen sınır değerlerin üzerinde aştığı çevre denetim tutanağı ile tespit edilmiştir. Davacı işletme adına düzenlenen … tarih ve … seri numaralı çevre denetim tutanağı davalı belediyenin 03.08.2018 tarih ve 201213 sayılı yazısı ekinde 08.08.2018 tarihinde işyerinde daimi çalışana tebliğ edilmiştir.
Söz konusu çevre denetim tutanağına dayanılarak, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24.maddesinin (ç) bendinde belirtilen sınır değerlerin sağlanmaması nedeniyle 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h bendi uyarınca verilen 29.173,00 TL para cezası son 3 yıl içinde 2 kez para cezası uygulanmış olması nedeniyle Yönetmeliğin 23. maddesi uyarınca 3 kat artırılarak 87.519,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı tesis edilmiştir.
… günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile dayanağı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56. maddesinde; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir..." hükmüne yer verilmiştir.
09/08/1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 14.maddesinde; "Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır." hükmüne, 20.maddesinin 1.fıkrasının (h) bendinde; "Bu Kanunun 14 üncü maddesine göre çıkarılan yönetmelikle belirlenen önlemleri veya gerekli izinleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara, konutlar için 400 Türk Lirası (1.594 TL), ulaşım araçları için 1.200 Türk Lirası (4.813 TL), işyerleri ve atölyeler için 4.000 Türk Lirası (16.082 TL), fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 12.000 Türk Lirası (48.275 TL) idarî para cezası verilir." hükmüne, 23.maddesinde;"Bu Kanunda belirtilen idarî para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında iki kat artırılarak verilir." hükmüne yer verilmiştir.
2872 sayılı Çevre Kanununun 14.maddesi maddesi ile 01/05/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanan ve 04/06/2010 tarihli, 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun, beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak ve kademeli olarak uygulamaya konulmak üzere; değerlendirme yöntemleri kullanılarak çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin, hazırlanacak gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu ile belirlenmesi, çevresel gürültü ve etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu sonuçları esas alınarak; özellikle çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere sebep olabileceği ve çevresel gürültü kalitesini korumanın gerekli olduğu yerlerde, gürültüyü önleme ve azaltmaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve bu planların uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir." hükmüne yer verilmiş, 4.maddesinde 1.fıkrasının (i) bendinde "arka plan gürültüsü"; bir çevrede incelenen sesler bastırıldığında, verilen konumdaki ve verilen durumdaki geriye kalan toplam ses, (m) bendinde "çevresel gürültü"; ulaşım araçları, kara yolu trafiği, demir yolu trafiği, hava yolu trafiği, deniz yolu trafiği, açık alanda kullanılan teçhizat, şantiye alanları, sanayi tesisleri, atölye, imalathane, işyerleri ve benzeri ile rekreasyon ve eğlence yerlerinden çevreye yayılan gürültü dâhil olmak üzere, insan faaliyetleri neticesinde oluşan zararlı veya istenmeyen açık hava sesleri, (ş) bendinde dB; birbirinden mertebe farklılıkları gösteren, nicelikleri anlamlı olarak ifade etmede kullanılan logaritmik bir ölçek, (r) bendinde (Değişik:RG-18/11/2015-29536) "çok hassas kullanımlar"; konut, yataklı hizmet veren sağlık kurumları, çocuk ve yaşlı bakım evleri, yatılı eğitim kurumları, öğrenci yurtları gibi kullanımlar olarak tanımlanmış, 24.maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; "(Değişik:RG-18/11/2015-29536) Birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesi, Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 7-10 dBA ve 9-12 dBC aralığından fazla aşamaz. Bu aralık esas alınmak kaydıyla, toplam çevresel gürültü seviyesi, gürültüye maruz kalınan alandaki etkilenen kişi sayısı, gürültü kaynağı ile gürültüye hassas kullanımlar arasındaki mesafe gibi faktörler göz önünde bulundurularak İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlenir. Bu bentte verilen sınır değerin aşılması halinde, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işletme sınır değer aşımından eşit olarak sorumludur. Gürültüye katkı oranlarına göre her bir işletme ve tesis gerekli tedbirleri alır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul Yönünden:
Davalılardan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının dava açma süresine yönelik itirazı yerinde görülmemiştir.
Esas Yönünden:
Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
A) Yönetmelik kuralının incelenmesi;
Dava konusu Yönetmelik hükmü ile birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesinin Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini aşabileceği sınır değerin 7-10 dBA ve 9-12 dBC aralığı esas alınmak kaydıyla gürültüye maruz kalınan alandaki etkilenen kişi sayısı, gürültü kaynağı ile gürültüye hassas kullanımlar arasındaki mesafe gibi faktörler göz önünde bulundurularak İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirleneceğinin, yapılacak ölçümler neticesinde tespit edilecek olan, bir çevrede incelenen sesler bastırıldığında, verilen konumdaki ve verilen durumdaki geriye kalan toplam ses olarak tanımlanan arka plan gürültüsü ile çevresel gürültü arasındaki farkın Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen sınır değeri aştığının tespiti halinde sınır değerin aşılmasına katkıda bulanan her bir işletmenin sınır değer aşımından eşit olarak sorumlu tutulacağı anlaşılmaktadır.
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin insan faaliyetleri neticesinde oluşan zararlı veya istenmeyen açık hava sesleri olarak tanımlanan çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun, beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak amacıyla çıkarıldığı, iptali istenilen düzenlemede belirlenen sınır değerin tüm kaynakların toplam gürültüsüne ilişkin olduğu, sınır değerin aşılmasına katkısı saptanan tüm işletmelerin sorumlu tutulduğu göz önünde bulundurulduğunda dava konusu düzenlemede kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
b) Dava konusu para cezasına gelince;
Dosyanın incelenmesinden; birden fazla eğlence yerinden gürültüye hassas kullanımlara iletilen toplam çevresel gürültü seviyesinin Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini aşabileceği sınır değerin İzmir Valiliği Mahalli Çevre Kurulunun … tarihli, … sayılı kararıyla 8 dBA-10 dBC olarak belirlendiği, olayda müzik yayını yaptığı tespit edilen iki işletmede, müzik yayını varken ölçülen çevresel gürültü düzeyinin 53,1 dBA-62,3 dBC olduğu, müzik yayını sonlandırıldıktan sonra ölçülen arka plan gürültü düzeyinin 36,7 dBA-49,4 dBC olduğu, İzmir Valiliği Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen sınır değerin aşılmış olduğu, durumun usulüne uygun çevre denetim tutanağı ile tespit edildiği, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 08/08/2017 tarih ve 29363 sayılı yazısı ekinde gönderilen 2012-2016 yılları arasında yapılan denetimler sonucunda uygulanan idari yaptırımları gösteren listede; "…" isimli işletmeye 25/07/2015 tarihinde 23.249,00-TL, 07/08/2015 tarihinde 46.498,00-TL olmak üzere 2015 yılı içerisinde iki defa idari yaptırım uygulanmış olduğu görülmektedir.
Öte yandan, davacı tarafından, 15/05/2019 tarihinde Danıştay kaydına giren 13/05/2019 tarihli savunmaya cevap dilekçesinde belirtilen ve dilekçe ekinde sunulan Mahkeme kararlarının, bu davaya konu idari yaptırımla ve tekerrüre esas alınan önceki idari yaptırımlarla ilgili olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, Yönetmelik uyarınca belirlenen sınır değerin üzerinde gürültüye neden olduğu yapılan denetim ve ölçümler sonucunda usulüne uygun olarak düzenlenen çevre denetim raporuyla sabit olan davacıya 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/h ve 23. maddeleri uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 02/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.