Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/1300 E. , 2021/1266 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1300
Karar No : 2021/1266
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Anadolu Üniversitesi bünyesinde memur olarak görev yapan davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dava konusu edilen kamu görevinden çıkarılma işleminden sonra, 22/11/2016 tarihli 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin eki 4 sayılı listesinde ismine yer verilen davacının kamu görevinden çıkarıldığı, esasen kamu görevinden çıkarmayı öngören dava konusu Yönetim Kurulu kararının da 677 sayılı KHK hükmünün de davacının terör örgütü (FETÖ/PDY) ile irtibatı olduğu gerekçesiyle tesis edildiği, bu durumda, davacının kamu görevinin "dava konusu işlemde belirtilen aynı sebeplere dayanılarak" Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, 05/08/2016 tarihli Anadolu Üniversitesi Yönetim Kurulu kararının kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 20/03/2018 tarih ve E:2018/140, K:2018/12183 sayılı bozma kararına uyan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair KHK'ya ekli listeyle kamu görevinden ihraç edildiği ve bu işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvuruda bulunduğu, anılan Komisyonun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine, davacı tarafından Komisyon kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davanın derdest olduğu dolayısıyla davacının KHK ile kamu görevinden ihracına yönelik işlemin incelenmekte olduğu, istinafa konu "karar verilmesine yer olmadığı" yönünde verilen kararda esas yönünden usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun bu kısmının reddine karar verilmesi gerektiği; Mahkeme kararının, vekalet ücretine ilişkin kısmına ilişkin olarak ise; davanın, dava konusu işlem tesis edildikten sonra yürürlüğe giren, 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair KHK'ya ekli listeyle davacının kamu görevinden ihraç edilmesi nedeniyle konusuz kaldığı bu nedenle taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, kararın diğer kısımları usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan davacının bu kısma yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasındaki gerekçenin kararın tümünün kaldırılması için geçerli olan bir gerekçe olduğu, istinaf başvurusunun bir yönden kabulü diğer yönden reddine karar verilmesiyle istinaf kararının kendi içinde çelişkili hale geldiği, dava konusu kurum işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının kamu görevinin Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında Üniversite Yönetim Kurulu kararının kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı, davacı tarafından KHK ile ihraç kararına karşı Komisyona başvuruda bulunulduğu, Komisyonca verilen ret kararına karşı da dava açıldığı ve davanın derdest olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Anadolu Üniversitesi bünyesinde memur olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı, 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının üniversite yönetim kurulu kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/04/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.