Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/1360 E. , 2021/3396 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/1360
Karar No:2021/3396
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çınarcık Belediye sınırları içerisinde 20 (yirmi) adet şehiriçi toplu taşıma aracı ihtiyacının tespitine ilişkin Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, bu şehir içi toplu taşıma hatlarında çalışacak 20 adet toplu taşıma aracının 10 yıllığına kiraya verilmesi işinin 2886 sayılı Kanunun 35. maddesinin (a) bendi uyarınca ihale edilmesine ilişkin Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, 16/10/2018 tarihinde yapılacak olan ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, davacı kooperatifin ve üyelerinin, henüz 2017 yılının son döneminde Çınarcık Belediye ve mücavir alan sınırlarında taksicilik yapmasına izin verildiği dikkate alındığında, dava konusu işlem sonucundan etkilenme ve gelirlerinde düşme olmasının kaçınılmaz olduğu, davacı kooperatifin şahsi, meşru ve aktüel menfaatinin bulunduğu ve davayı açma ehliyetinin bulunduğu;
Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden; uyuşmazlıkta, davalı idarenin aynı konuya ilişkin bir önceki işlemi olan, Çınarcık Belediyesi'nin Çınarcık ilçe merkezi içerisinde 20 adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespitine ilişkin ... tarihli ve... sayılı meclis kararının iptali istemiyle, ... Kooperatifi üyesi olan bir başka davacı tarafından, ... İdare Mahkemesi'nin E: ... sayılı dosyasından açılan davada, 24/09/2018 tarihinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda özetle, "dava konusu işlem ile planlanan toplu taşımacılık hizmetinin ilçede özellikle yaz aylarında artan otomobil sayısını azaltmaya yönelik olmadığı, güzergâhların yer aldığı mesafelerin kısa ve birbirleriyle çakışık olması, durak yeri ve zaman dilimlerinin belirsiz olması nedenleriyle trafik güvenliği bakımından karmaşa oluşturacağı, taşınacak yolcu ve kamu hizmeti bakımından ekonomik analizlerin yapılmadan planlanması nedenleriyle uygun olmadığı" yönünde görüş bildirildiği ve Mahkemenin, ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, ... tarih ve ... sayılı meclis kararının iptaline karar verildiği;
Bakılan davaya konu edilen meclis kararı öncesinde Çınarcık Belediyesi sorumluluk alanında bulunan güzergahlarda toplu taşıma etütleri yapılmış ise de; bu etüt çalışmasında da, mevcut hatlarda faaliyet gösteren araç sayısının yeterli olup olmadığı, bu sayının yolcu talebini karşılayıp karşılamadığı, her güzergahtaki günlük ortalama yolcu sayısı, mevcut araçların doluluk oranları, ilave araçların çalışması hâlinde trafik güvenliğinin nasıl etkileneceği gibi konularda araştırma ve inceleme yapılmadığının görüldüğü;
Bu itibarla, bilirkişi raporundaki tespitler ile davalı idarenin aynı konuya ilişkin bir önceki meclis kararı hakkında verilen yargı kararları da dikkate alındığında, dava konusu işlemin yeterli araştırmaya dayanmadan eksik araştırma ve inceleme sonucu tesis edildiği, ulaşım ihtiyacının sayısal ve istatistiki somut bir takım veriler sunulmadan alınan dava konusu Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmadığı;
Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 16/10/2018 tarihinde yapılacak olan ihale yönünden; dava konusu kararların dayanağı olan, Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı hukuka aykırı olduğundan, söz konusu meclis kararına istinaden tesis edilen Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 16/10/2018 tarihinde yapılacak olan ihalenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı olan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Zabıta Amirliği'nce hizmet alımı yöntemi ile hazırlanan ulaşım etüdü, vatandaşların ve ilçede öğrenim gören öğrencilerin şehir içi ulaşımda zorlandıklarını belirtir dilekçeleri, ilçe muhtarlıkları, Çınarcık Devlet Hastanesi ve Çınarcık Meslek Yüksek Okulu'nun şehir içi toplu taşıma gereksinimi olduğunu bildirir yazıları üzerine Çınarcık Belediye sınırları içinde 20 adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespit edildiği, ayrıca davacı taksi çalışma esasları ile tarifeli taksi çalışma esasların birbirini etkilemediği, İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği’nin ... tarih ve ... sayılı görüş yazısında; 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun 5393 sayılı Belediye Kanunu'na aykırı hükümlerinin uygulanma olanağının kalmadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile diğer mevzuatın belediyelere verdiği trafik ile ilgili diğer bütün işlerin de belediyelerce yürütülmeye devam edileceği, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na tabi olmayan belediyelerde UKOME'lerin kurulamayacağı ancak belediye trafik birimlerinin kurulabileceği, trafik konusu uzmanlık gerektirdiğinden ihtisas komisyonu oluşturabileceği yönünde değerlendirmeye yer verildiği, davacının iddialarının aksine tüm yetkinin Belediye'de olduğu, ayrıca davacının Çınarcık ilçesi Üç Reisler mevkiinden hareket ettikten sonra sanki şehir içi çalışan bir araç gibi şehir içi yolcu taşıma gayesi ile hareket etmesinin vatandaşların zaman kaybetmesine ve toplu taşıma işinin gerektiği gibi ifa edilmemesi sonucunu ortaya çıkardığı, ilçe içinde bulunan ... Mahallesi ve ... Mahallesi'nin birçok noktasına toplu taşımanın gitmediği, vatandaşların toplu taşımadan mahrum kaldığı, ilçe nüfusunun 30.000’den fazla olduğu, günübirlik ilçeye gelen vatandaşlar ile yazlık nüfusunun 200.000 kişinin üzerine çıktığı, böylece toplu taşıma düzeninin ilçe açısından çok hassas bir konu hâline geldiği, beldelerden gelen toplu taşıma araçları ve şehir içinde korsan olarak çalışan D4 yetki belgeli araçlar ile şehir içi toplu taşıma ihtiyacını karşılamaya çalışmalarının araçlar arasında çeşitli kereler kavgaya yol açtığından idarece dava konusu işlemin gerçekleştirildiği, dava konusu meclis kararının ilçe içerisinde yaşayan vatandaşların toplu taşıma ihtiyacını karşılayacak bir şekilde tanzim edildiği, yazlık nüfusun ihtiyaç belirlenirken dikkate alındığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, usule ilişkin olarak, dava açma ehliyetinin bulunduğu; esasa ilişkin olarak, ... tarih ve ... sayılı Meclis kararının iptali istemiyle açılan davalarda Mahkemece verilen iptal kararlarının gerekçelerinin davalı idarece dikkate alınmadığı, Mahkeme kararlarında belirtilen hususlarda objektif ve bilimsel metoda dayanan bir etüt raporu hazırlanmadığı, Mahkemece iptal edilen ... tarih ve ... sayılı Meclis kararındaki aynı gerekçelerle, aynı hat ve güzergahlar, aynı duraklar ve aynı sayıda 20 adet araca ihtiyaç olduğunun rapor edildiği, yani davalı idarenin, inceleme ve araştırmayı, Mahkeme iptal kararındaki gerekçeleri ve ihtiyaç durumunu tespit etmek için yapmadığı, ... tarih ve ... sayılı Meclis kararında konunun Meclis Alt Komisyonu'na inceleme ve araştırma yapılarak rapor sunulması için havale edilmesi üzerine sadece 2 gün sonra araştırma ve incelemelerin tamamlanmasının dava konusu işlemlerin hukuka aykırı ve bilimsellikten uzak olduğunu gösterdiği, ... İdare Mahkemesi’nin E: ... sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda, dava konusu işlemlere dayanak olan Trafik Alt Komisyonu raporunun ve daha sonra davalı idarece şirkete yaptırılan ulaşım etüt raporunun ulaşım mühendisliğine aykırı olduğu, yolcu analizleri yapılmadığı, şehir içi trafik düzenine ilişkin tespitler içermediği, gerek kamu hizmeti açısından gerekse de vatandaşların çift ücretle Yalova il merkezine gidecek olmaları nedeniyle yolcular açısından ekonomik analizlerin yapılmadığı, durakların çok kısa ve çakışık olduğu, trafik güvenliği bakımından karmaşa oluşturacağı, sonuç olarak Çınarcık içinde 2 adet hat ve 20 adet şehir içi toplu taşıma aracının kurulmasının hukuka, kamu yararına ve planlama esaslarına aykırı olduğunun ifade edildiği, dava konusu işlemlerin tesisinden hemen önce davalı idarenin zabıta ekiplerinin kendi hazırladıkları matbu evraklara vatandaştan “ulaşımda ihtiyaç var” denilerek imza toplandığı, dava konusu kararda bahsedildiği gibi ulaşımda ihtiyaç var ise, neden daha önceki senelerde bu konuda vatadaşlardan, muhtarlardan, hastaneden ve üniversiteden hiçbir dilekçenin verilmediği, 2019 yerel seçimlerinden önce dava konusu işlemlerin acele bir şekilde tesis edildiği, tek amacın haksız gelir elde ederek davalı idare görevlilerinin neden olduğu borçları bir miktar azaltmak olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca müşterek yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN :
Davacının dava açma ehliyetinin bulunduğundan, davalı idarenin usule ilişkin itirazları geçerli görülmeyerek işin esasına geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı ve ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararları ile Çınarcık ilçe merkezi içerisinde yirmi (20) adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespitine ilişkin Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptal edilmesi üzerine, Çınarcık Belediye sınırları içerisinde oluşturulacak güzergâhlar, bu güzergâhlarda çalışacak araç sayısı ve durak yerlerinin belirlenmesi hususunda gerekli inceleme ve araştırmaların yapılması için konunun Çınarcık Belediyesi Meclis Trafik Komisyonu'na havale edildiği,
Çınarcık Belediyesi Meclis Trafik Komisyon Raporu'nda; Zabıta Amirliği tarafından hizmet alımı yöntemi ile "Çınarcık Belediyesi Sorumluluk Alanında Bulunan Güzergâhlarda Toplu Taşıma Etütlerinin Yapılması İşi" adı ile Ulaşım Etüdü'nün hazırlatıldığı, Çınarcık'ın konumu, ekonomisi, idari yapılanması, nüfusu, gelecek 5 yıl nüfus projeksiyonu, nüfus profili, Yalova ilinde Motorlu araç sayıları, Çınarcık'ta toplu taşıma hizmetleri, ilçede yaşayan vatandaşlar ile yapılan anketler, ilçenin fiziksel durumu ve ilçenin ulaşım tercihinin değerlendirildiği, tüm bu değerlendirmeler sonucunda 2 adet şehir içi hat oluşturularak güzergâhının ulaşım etüdünde belirtildiği şekilde olması gerektiği ve toplu taşıma hatlarında 16+1 veya 14+1 yolcu taşıma kapasitesine sahip 20-28 aracın çalıştırılması gerektiğinin önerildiğinin tespit edildiği; ilçede ikâmet eden vatandaşlar ve ilçede öğrenim gören öğrenciler tarafından Zabıta Amirliği'ne verilen dilekçeler incelendiğinde, vatandaşların ihtiyaçlarını taksi çağırmak suretiyle veya gidecekleri yerlere yürüyerek giderdiği, Zabıta Amirliği'nin ilçe sınırları içerisinde bulunan muhtarlıklar ile yaptığı yazışmalar incelendiğinde bütün muhtarlıkların vatandaşın ve öğrencilerin ihtiyacının karşılanması için şehir içi toplu taşıma araçlarına ihtiyaç olduğunu bildirir görüş yazılarının olduğu, Çınarcık Devlet Hastanesi ile yapılan yazışmalar incelendiğinde, hastanenin yatak kapasitesinin 51'e çıkması ve yaz yoğunluğu dikkate alındığında şehir içi topu taşıma araçlarına ihtiyaç olduğunu bildirir görüş yazılarının bulunduğu, Çınarcık Meslek Yüksek Okulu ile yapılan yazışmalar incelendiğinde, Meslek Yüksek Okulu'nda yaklaşık 1650 öğrencinin eğitim gördüğü, üniversitenin şehir merkezine, hastaneye, hükümet konağı ve belediye binasına 3 km uzaklıkta bulunması sebebiyle öğrencilerin ulaşımını yürüyerek sağladığı, ilçenin her yıl artış gösteren nüfus ve özellikle turizm bölgesi olması nedeniyle yaz aylarında yaklaşık 200.000-250.000 kişiye ulaşan nüfus yoğunluğu, Çınarcık ilçesinin fiziksel durumu göz önüne alındığında, doğudan batıya sahil şeridinin yaklaşık 6,5 km olduğu, kuzeyden güneye (sahilden iç kesimlere) yaklaşık 4 km olduğu tespit edilmiş olduğu, vatandaşların ulaşımda zorlandığı, komisyonca yapılan araştırma ve tespitler ile hazırlanan ulaşım etüdü sonucunda ilçede şehir içi toplu taşıma araçlarına ve şehir içi toplu taşıma hattının oluşturulmasına ihtiyaç olduğunun tespit edildiği, ulaşım etüdü ve tespit edilen hususlar doğrultusunda şehir içi toplu taşıma araçları için 2 adet hattın belirlendiği; sonuç olarak, Zabıta Amirliği tarafından hizmet alımı yöntemi ile "Çınarcık Belediyesi Sorumluluk Alanında Buluna Güzergahlarda Toplu Taşıma Etütlerinin Yapılması İşi" ile hazırlattırılan Ulaşım Etüdü, vatandaşların ve ilçede öğrenim gören öğrencilerin şehir içi ulaşımda zorlandıkları belirtir dilekçeleri, ilçe muhtarlıkları, Çınarcık Devlet Hastanesi ve Çınarcık Meslek Yüksek Okulunun şehir içi toplu taşıma gereksinim olduğunu bildirir yazıları, komisyonca yapılan çalışmalar ve ulaşım etüdü doğrultusunda oluşturulan iki adet şehir içi toplu taşıma hattına ait güzergahların uzunluğu, ilçenin fiziksel durumu ve coğrafi konumu, özellikle yaz aylarında oluşan nüfus artışı, şehir içi trafik yoğunluğu dikkate alındığında, Çınarcık Belediyesi sınırları içerisinde yirmi adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespit edildiği, Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan trafik komisyon raporunun aynen kabul edildiği,
Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yürürlüğe giren "Şehir içi Toplu Taşıma Araçları Taşıma Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin "Şehir içi Toplu Taşıma Hatlarının Kiraya Verilmesi ve Çalışma Esasları" başlıklı 7. maddesinde, Çınarcık Belediye mücavir alanı içerisinde çalışacak şehir içi toplu taşıma hatlarının on yıllığına kiraya verilerek ihalesinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağı ve Belediye encümeninin yetkilendirildiğine yer verildiği, Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile de, çalışma güzergâhları belirlenen 20 adet şehir içi toplu taşıma aracının 2886 sayılı Kanun'un 35. maddesinin (a) bendi uyarınca kapalı teklif usulü ile 10 yıllığına kiraya verilmesine, her bir şehir içi toplu taşıma aracının muhammen bedelinin 180.000,00-TL+KDV olarak belirlenmesine, ihalelerin 16/10/2018 tarihinde yapılmasına karar verildiği görülmüştür.
Bunun üzerine, Çınarcık Belediye sınırları içerisinde 20 adet şehiriçi toplu taşıma aracı ihtiyacının tespitine ilişkin Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, bu şehir içi toplu taşıma hatlarında çalışacak 20 adet toplu taşıma aracının 10 yıllığına kiraya verilmesi işinin 2886 sayılı Kanunun 35. maddesinin (a) bendi uyarınca ihale edilmesine ilişkin Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, 16/10/2018 tarihinde yapılacak olan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, ''Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür''; 9. maddesinde, "Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir. Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır." 13. maddesinin 5. fıkrasında, ''İl özel idarelerine ait ihaleler, il daimi encümenince, belediyelere ait ihaleler belediye encümenince bu Kanun hükümlerine göre yürütülür''; 36. maddesinin 1. fıkrasında, “Bu Kanunun 1'inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır.” kurallarına yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı, belediyenin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usûl ve esaslarını düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun belediyeleri kapsar."; "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ... hizmetlerini yapar veya yaptırır. ...";
"Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinde, "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: ... f) Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek. ... p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
...
Belediye, (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hizmetleri Danıştay'ın görüşü ve İçişleri Bakanlığı'nın kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebilir; toplu taşıma hizmetlerini imtiyaz veya tekel oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek suretiyle yerine getirebileceği gibi toplu taşıma hatlarını kiraya verme veya 67. maddedeki esaslara göre hizmet satın alma yoluyla yerine getirebilir.";
"Uygulanmayacak hükümler" başlıklı 84. maddesinde, "Bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak; 24/04/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumî Hıfzıssıhha Kanunu, 04/07/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet Kanunu, 10/06/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 12/09/1960 tarihli ve 80 sayılı 1580 Sayılı Belediye Kanununun 15. Maddesinin 58. Bendine Tevfikan Belediyelerce Kurulan Toptancı Hal’lerinin Sureti İdaresi Hakkında Kanun, 02/07/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 03/05/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 14/06/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, (…), 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 01/05/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemektir.";
"İl ve ilçe trafik komisyonları" başlıklı 12. maddesinde, "İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının kuruluşu ile görev ve yetkileri: ... b) Görev ve yetkiler: 1. İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, 2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi ilgilendiren Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmek. 3. Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek. ..." kuralları yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemlerin, Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının Mahkeme kararlarıyla iptali üzerine tesis edildiği ve temyize konu Mahkeme kararında da anılan işlemin iptal edilmesine ilişkin Mahkeme kararlarına atıf yapıldığı anlaşıldığından, öncelikle anılan Mahkeme kararlarının yargısal sürecinin incelenmesi gerekmektedir.
Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı açılan davalarda, ... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı ile ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararlarıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak bu kararlara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dava Dairesi'nin sırasıyla ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı ile ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararlarıyla istinaf taleplerinin kabulüne, anılan İdare Mahkemesi kararlarının kaldırılmasına, davanın ehliyet yönünden reddine kesin olarak karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin sırasıyla ... tarih ve E: ..., K: ... , Temyiz No: ... sayılı ile ... tarih ve E: ..., K: ..., Temyiz No: ... sayılı kararlarıyla kararların kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verildiği, bu kararların temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesi'nin sırasıyla 11/04/2019 tarih ve E:2019/533, K:2019/2999 sayılı ile 21/03/2019 tarih ve E:2019/531, K:2019/2081 sayılı kararlarıyla anılan kararların onandığı görülmüştür.
Ayrıca, temyize konu Mahkeme kararında her ne kadar ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile, Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verildiği ve bu dosyada alınan bilirkişi raporundaki tespitlere yer verilmiş ise de, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla istinaf talebinin kabulüne, anılan İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın ehliyet yönünden reddine kesin olarak karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun ise kararın kesin olması nedeniyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ..., T: ... sayılı kararıyla reddedildiği, temyiz istemi üzerine anılan kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 11/10/2019 tarih E:2019/7919 ve K:2019/8634 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı incelendiğinde;
Dava konusu işlemle kabul edilen Çınarcık Belediyesi Meclis Trafik Komisyon Raporu'nda, Zabıta Amirliği tarafından hizmet alımı yöntemi ile "Çınarcık Belediyesi Sorumluluk Alanında Bulunan Güzergâhlarda Toplu Taşıma Etütlerinin Yapılması İşi" adı ile ulaşım etüdünün hazırlandığı anlaşıldığından, anılan etüt raporunun incelenmesi gerekmektedir.
Anılan etüt raporunda özetle, Çınarcık Belediyesi'nin sorumlu oldukları toplu taşım hizmetleri ile ilgili hizmet kalitesi, işletme yapıları, araç sayıları, araç kapasitelerini kapsayan bir toplu taşıma etüdü yapılmasının talep edilmesi üzerine, çalışma kapsamında Çınarcık Belediyesi'nce daha önce yapılan yolcu sayımları ve yolcu anketleri analiz edilerek Çınarcık'taki toplu taşıma faaliyetleri ile ilgili tespitleri ve önerileri içeren bir raporun hazırlandığı, Çınarcık ilçesinin konumu nedeniyle başta İstanbul, Bursa ve Kocaeli'nin yazlık sayfiye bölgesi olduğu, Çınarcık ilçesinin ekonomisinin ağırlıklı olarak turizme ve kısmen tarımsal faaliyetlere dayandığı, Çınarcık ilçesinde 2012 yılında 25.629 olan nüfusun her yıl önemli ölçüde artarak 2017 yılında 32.590’a yükselerek söz konusu dönem içinde %27,2 oranında arttığı, Çınarcık'taki nüfus artış hızındaki mevcut trentin 2018-2023 yılları arasında devam edeceği kabul edildiğinde gelecek 5 yıl içinde Çınarcık’ın nüfusun %27 artacağı ve kış nüfusunun 45.961 yaz nüfusunun ise 250.000’e çıkacağının öngörüldüğü, 0-24 yaş arası genç nüfusun toplam nüfus içindeki oranı Türkiye için %39,63 iken bu oranın Çınarcık'ta 27,94 olduğu, 60 yaş üstü nüfusun toplam nüfusa oranı Türkiye için %12,71 iken bu oran Çınarcık için %25,19 olduğu, 60 yaş üstü nüfusun sayısının 2007 ile 2017 yıllarında arasındaki 10 yıllık süre içinde sayısal olarak %134 oranında arttığı, Çınarcık ilçesinin İstanbul, Bursa ve Kocaeli gibi metropol kentlere bir saatlik mesafede olması, Osmangazi köprüsü ve otoyollar vasıtasıyla İstanbul, Bursa ve Kocaeli'nden ulaşımın kolay olması, Marmara Denizi'ne kıyısı olması, turizm bölgesi içinde yer alması, uygun iklim ve coğrafi şartlara sahip olması özellikleri bulunduğundan, ilçenin emeklilerin yerleşimine son derece uygun şartlar sağladığı ve gelecek yıllarda çok sayıda emeklinin Çınarcık’a yerleşerek gelecek yıllarda nüfusun büyük bir bölümünün emeklilerden oluşacağı, Çınarcık'ta toplu taşıma hizmetleri ile ilgili bir politika oluştururken gelecek yıllarda artan yaşlı nüfusun dikkate alınmasının önerildiği, Çınarcık’ın büyük bir bölümü turizm potansiyeli yüksek olan 65 km sahil şeridine sahip olduğu, söz konusu sahil şeridinde yer alan yazlık konutlar ve turistik tesisler nedeniyle ilçenin yaz nüfusu büyük ölçüde arttığı, yazlık konut oranı dikkate alındığında yaz nüfusunun 200.000'i bulduğu, Çınarcık Belediyesi sorumluluk alanında Belediye denetimli 20 tesiste 622 yatak kapasitesinin mevcut olduğu, araç sahipliği hususu incelendiğinde, 2007-2017 yılları arasında Yalova’da otomobil sayısındaki yıllık % 11 oranındaki artışın gelecek yıllarda korunacağı kabul edildiğinde 2023 yılında Yalova’da otomobil sayısı bugünkü değeri olan 35.344 adetten 66.108 adede yükselerek % 87 oranında artacağı, Çınarcık Belediyesi otobüs işletmesi Çınarcık-Yalova toplu taşım hattında 2 araçla 60 dakikalık sefer sıklığı ile toplu taşıma hizmeti verildiği, Çınarcık ilçe merkezinden çevre yerleşim birimlerine toplu taşım hizmeti veren minibüslerin 4 hatta 71 araçla toplu taşıma hizmeti verildiği, 53 minibüsle Çınarcık-Yalova arasında 10 minibüsle Esenköy – Yalova arası olmak üzere toplamda 63 araçla Yalova'ya toplu taşım hizmeti verildiği, haftaiçi ve pazar günleri yolcu gemileri ile istanbul'dan Çınarcık’a günlük ortalama 1.500 – 2.000 yolcu taşındığı, eş değer sayıda yolcunun da Çınarcık'tan İstanbul'a taşındığı, cumartesi günleri sefer sayısı 7’ye çıkarıldığından buna bağlı olarak İstanbul’dan Çınarcık’a günlük ortalama 2.500 – 3.000 yolcu taşındığı, eş değer sayıda yolcunun Çınarcık'tan İstanbul’a taşındığı, araç filosu bakımından Çınarcık'ta taşıma hizmeti veren araçların büyük bir bölümünde otomatik şanzıman, euro 5-6 motor, klima, alçak taban, elektronik hat göstergesi, GPS uygulamaları gibi donanımların bulunmadığı, ayrıca Çınarcık'ta toplu taşıma hizmeti veren araçların tamamına yakını engellilerin ve yaşlıların kullanımına uygun olmadığı, bu durumun kent nüfusunun %25'ini oluşturan 60 yaş üstü kullanıcılar ve engelliler için toplu taşıma araçlarını kullanmakta sorun oluşturduğu, toplu taşıma hizmetlerinde mevcut durumun analizi için Çınarcık Belediye sorumluluk alanında 775 kişi ile yolcu memnuniyet anketleri yapıldığı, yapılan anket sonucunda Çınarcık Belediyesi sorumluluk alanı içinde toplu taşıma ile ilgili doğrudan ve dolaylı (Ulaşım ve otopark) sorunları bir bütün olarak değerlendirildiğinde toplu taşıma ile ilgili sorunların oranının % 41,82'ye yükseldiği, bu nedenle Çınarcık'ta sürdürülebilir bir şehir yaşamı için toplu taşıma ile ilgili sorunların öncelikle ele alınıp çözülmesine ihtiyaç olduğu, yolcu memnuniyeti anketinin her yaş grubunu kapsayacak şekilde, %46,1'i kadın, % 53,9'u erkeklerle yapıldığı, yolcu memnuniyeti anketine katılanların %8,39'u ilkokul, %17,16'sı ortaokul % 47,49'u lise ve %26,97'si üniversite mezunu olduğu, katılanların %34,88'i özel sektör, %12,39'u kamuda çalıştığı, %18,06'sı emekli olup ev hanımları %11,23, öğrencilerin oranı ise %16 olduğu, %33,68'i otomobil sahibi olduğu, otomobil sahibi olmayanların oranı ise %66,32 olduğu, bir başka ifade ile Çınarcıkta ikamet eden vatandaşların 3'te 2'sinden fazlası işe ve okula giderken toplu taşıma araçlarını kullanmak durumunda olduğu, yolcu anketi verilerine göre toplu taşıma araçlarını her gün kullananların oranı %9,94 hafta içi kullananlar %13,16 haftada birkaç gün kullananlar %32,13 nadiren kullananların oranı ise %41,42 olduğu, söz konusu oranların Çınarcık'ta toplu taşıma araçlarının etkin bir şekilde kullanılmadığını gösterdiği, toplu taşıma anketine katılanların %30,7'si okuluna işe giderken sıkıntı yaşadıklarını ifade ettiği, katılımcıların % 20'si fikrini beyan etmediği, % 16,26'sı ise sıkıntı yaşadıklarını ifade ettiği, yolcu memnuniyeti anketine katılanların toplu taşıma hizmetleri ile ilgili şikâyetlerinde ilk sırada % 32,65 oranında toplu taşım hizmetleri pahalı, ikinci sırada % 31,27 oranı ile belediye otobüslerinin yetersiz, üçüncü sırada ise % 8,25 oranı ile minibüs şoförleri kaba davranışları geldiği, Çınarcık'ta toplu taşıma hizmetlerinde tam bilet ücretleri İstanbul'a göre %92, Ankara'ya göre %100, İzmir'e göre %67 daha yüksek olduğu, toplu taşıma ile ilgili şikâyetlerde dördüncü sırada %5,85 oranı ile minibüslerin kalabalık olduğu şikâyeti yer aldığı, Çınarcık Belediyesi sorumluluk alanında yapılan yolcu sayımında seferlerin % 39'unda araçların çok dolu olduğu ve ayakta yolcu taşındığının görüldüğü, söz konusu şikâyette haklılık payının bulunduğuna yer verildiği, toplu taşıma ile ilgili şikâyetlerde beşinci sırada % 4,47 oranı ile şehir içi ulaşımın olmamasının yer aldığı, Çınarcık her yıl %5 oranında artan nüfusa paralel olarak kıyıdan içeri doğru büyüdüğü, hâlihazırda kıyıdan 3,3-4 km uzaklığa kadar olan bölgeler iskana açılmış bir bölümünde ise yapılaşmalar tamamlandığı, Çınarcık'ta toplu taşım hizmetleri deniz kıyısına paralel caddelerde verildiği, söz konusu iç bölgelerde yer alan ... Mahallesi gibi imar faaliyetlerinin büyük bir ölçüde tamamlandığı bölgelerde toplu taşıma hizmetinin ise verilmediği, Çınarcık'ta ikamet eden nüfusun % 25,19'unun 60 yaş üstü nüfus olduğu dikkate alındığında şehiriçi ulaşımın olmaması toplu taşım hizmetleri açısından büyük bir eksiklik olarak görüldüğü, Çınarcık'ta toplu taşım yolcu sayım sonuçları analizinin yapıldığı, buna göre Çınarcık'ta 17/07/2018-22/07/2018 tarihleri arasında Belediye tarafından toplu taşım hatlarında yolcu sayımları yapıldığı, bu sayımların hafta içi günlerin yanı sıra tatil günleri ve gece yolcu sayımlarının yapıldığı, 17/07/2018-22/07/2018 tarihleri arasında 07:00-23:00 saatleri arasında 518 sefer Belediye tarafından sayıldığı, Yalova- Çınarcık hattında yapılan yolcu sayımında sayılan seferlerin büyük bir bölümünde toplu taşım hizmeti veren araçların dolu veya çok dolu olduklarının görüldüğü, seferlerin %39'unda araçların çok dolu vaziyette ayakta yolcu taşıdığı, Yalova-Çınarcık hattında sefer başına 14,5 yolcu taşındığı, söz konusu hatta taşınan günlük yolcu sayısı ise günlük ortalama 4.600 yolcu/gün olarak bulunduğu, yolcu gemileri ile istanbul'a gelen ve istanbul'a giden yolcularda dahil edildiğinde Çınarcık ilçe merkezinde hafta içinde 7500-8000, haftasonunda ise 10.000-11.000 arası toplu taşım yolculuğu gerçekleştirildiği, Çınarcık'ta gelecek 5 yıl değerlendirmesinin yapıldığı, otomobil sayısındaki mevcut %11’lik artış hızının gelecek yıllarda devam edeceği kabul edildiğinde 5 yıl içinde Çınarcık'ta otomobil sayısının %87 artacağı, artan araç sahipliğindeki büyüme trafik yoğunluğunda eşdeğer bir büyümeye neden olacağı, motorlu taşıtların sayısına paralel olarak trafik yükünün de artacağı, Çınarcık'ta kent merkezinin yapılaşmanın büyük ölçüde tamamlandığı dikkate alındığında artan trafik yükünü karşılayarak yeni yol mekanları oluşturma imkânının bulunmadığı, özel araç sahipliğindeki artışı durdurmak mümkün olmadığından yapılması gereken özel araç kullanımını azaltan toplu taşım hizmetlerini tercih edilir hâle getiren uygulamaların hayata geçirilmesi, vatandaşların ulaşım taleplerinin toplu taşım araçları ile karşılanmasının gerektiği, kentlerde halkın iş, ticaret, eğitim, sağlık ve kültür faaliyetlerini sağlıklı şekilde yapabilmeleri için sorunsuz işleyen halkın toplu taşım taleplerin hızlı, ekonomik ve konforlu bir şekilde karşılandığı bir toplu taşım ve ulaşım sistemine ihtiyaç olduğu, toplu taşıma hizmetleri ile ilgili öneriler olarak, sürdürülebilir bir şehircilik açısından Çınarcık'ta toplu taşım araçlarının kullanım oranının yükseltilmesi bir hedef olarak belirlenmesi ve bu çerçevede özel araç kullanımına alternatif olacak toplu taşıma modellerinin geliştirilmesinin gerektiğine yer verildiği; Çınarcık'ın konumu, ekonomisi, nüfusu ile ilgili bilgiler toplanıp analiz edildiği, Çınarcık Belediye sınırları içinde yapılan yolcu memnuniyet anketine katılanların %6,18'i otopark yetersizliği, % 4,47'si şehir içi ulaşımın olmamasını Çınarcık'ın en önemli sorunu olduğunu belirttiği, Çınarcık nüfus açısından her yıl %5 oranında büyüdüğü, artan nüfusun konut ihtiyacının karşılanması için yeni alanlar imara açıldığı yeni binalar yapıldığı, ilçenin merkezin dışına doğru büyüdüğü, birçok bölgede yerleşim yerlerinin toplu taşıma hatlarına uzaklığının 3-4 km mesafede olduğu, Çınarcık'ta otomobil sayısındaki yıllık artış oranı ise %11 düzeyinde olduğu, gelecek 5 yıl içinde otomobil sayısındaki artışın ise %90 oranında artmasının öngörüldüğü, diğer taraftan ilçe çevre şehirlerinin yazlık sayfiye yeri olması nedeniyle yaz ve kış nüfusu arasında büyük farklılıklar oluştuğu, ilçede yaz aylarında araç sayısının 4 kata çıktığı, şehir içi toplu taşıma hatları olmadığı için Belediye, Kaymakamlık, Hastane gibi kamu kurumlarına gelişte ve alışveriş için ilçe merkezine yapılan yolculukların büyük bir bölümünün özel araçlarla yapıldığından ilçe merkezinde büyük bir trafik ve otopark sorunu yaşandığı, Çınarcık'ta 60 yaş üstü nüfusun toplam nüfusa oranı %25,19 olduğu, ilçedeki yerleşim bölgelerinin büyük bir bölümünün mevcut toplu taşıma hatlarına yürüyüş mesafesinin dışında kaldığı, bu durum 60 yaş üstü nüfusun ilçe merkezine, hastaneye, kamu kurumlarına ulaşımında büyük sorun olduğu, Çınarcık turizm ve tatil bölgesi olduğundan, kent merkezinin ana hedefinin otopark gibi trafik yükünü karşılayan alanlar oluşturmak olmaması gerektiği, ticaret, kültür ve turizm faaliyetleri için kullanılacak alanların kent merkezinde oluşması veya oluşturulması gerektiği, ilçenin birçok noktasından özellikle kent merkezine hizmet verecek yeni toplu taşıma hatları tesis edilerek daha az özel araç kullanımına imkân sağlanması gerektiği, kent merkezindeki otopark ihtiyacınının minimum düzeyde tutularak kent merkezindeki trafik yükünün azaltılması gerektiği, Çınarcık kent merkezindeki alanlar ilçenin turizm ekonomisi için önemli olduğu ve doğru bir şekilde amacına uygun kullanılmasının gerektiği, Çınarcık Belediye sınırları içinde kurulması önerilen toplu taşıma hatları ile ilçenin her noktasından ilçe merkezine toplu taşım araçları ile ulaşım sağlanmasının gerektiği, yeni kurulacak olan Çınarcık şehir içi toplu taşıma hatları ile ilçenin her noktasından ilçe merkezine toplu taşıma araçları ile ulaşım imkânı sağlandığı, 60 yaş üstü nüfusun yürüme mesafesinin dışındaki noktalarda hastane, kamu kurumları ve ilçe merkezine ulaşım sağlanacağı, kent merkezindeki otopark sorununun çözüme kavuşacağı, kent merkezi ve yollarda özel araç kullanımında kaynaklanan trafik yükünün azalacağı, Çınarcık ilçe merkezine yaz aylarında özellikle hafta sonlarında 4500-5000 yolculuk, Çınarcık-Yalova güzergahından 5000-6000 yolculukta İstanbul-Çınarcık arasında yapıldığı, söz konusu yolculukların yanı sıra ilçe merkezine başta alışveriş ve çeşitli kamu birimlerine erişim aracıyla özel araçların kullanımı ile çok sayıda yolculuk yapıldığı, İstanbul ve Yalova'dan gelenlerin Çınarcık Belediye sınırları içindeki yerleşim bölgelerine sorunsuz şekilde ulaşımın sağlanması ilçe merkezinin çevresindeki yerleşim birimlerinden ilçe merkezine yapılan yolculuklar da özel araç kullanımı yerine toplu taşım araçları ile ulaşım sağlanması için ilçe merkezinde kurulması planlanan ve güzergahları verilen 2 adet toplu taşıma hatlarından 16+1 veya 14+1 yolcu taşıma kapasitesine sahip 20-28 aracın çalıştırılmasının önerildiği tespitlerine yer verilmiştir.
Bu bağlamda, etüt raporunda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere, sahada 775 kişinin katıldığı yolcu memnuniyet anketinin yapıldığı, Çınarcık'ın konumu, ekonomisi, idari yapılanması, nüfus profili, mevsimsel nüfus hareketliği, gelecek 5 yıl nüfus projeksiyonu, araç sahipliği, Çınarcık Belediye otobüsleri, ilçe içi minibüsler, ilçe dışı minibüsler, il dışı deniz otobüsleri, araç filosu, engelli kullanımına uygunluk, toplu taşıma hizmetlerinde mevcut durum analizi, yolcu memnuniyet anketleri, toplu taşıma yolcu sayım sonuçları, gelecek 5 yıl hakkında analizlerin yapıldığı, dolayısıyla mevcut hatlarda çalışan araçların ortalama ne kadar yolcu aldıkları, doluluk oranları, ulaşım ihtiyacının sayısal ve istatistiki somut birtakım veriler sunularak, mevcut hatlarda faaliyet gösteren araç sayısının yeterli olup olmadığı, bu sayının yolcu talebini karşılayıp karşılamadığı, günlük ortalama yolcu sayısı, mevcut araçların doluluk oranları, ilave araçların çalışması hâlinde trafik güvenliğinin nasıl etkileneceği gibi konularda gerekli araştırma ve inceleme yapıldığından, vatandaşların ve ilçede öğrenim gören öğrencilerin şehir içi ulaşımda zorlandıklarını belirtir dilekçeleri, ilçe muhtarlıkları, Çınarcık Devlet Hastanesi ve Çınarcık Meslek Yüksek Okulu'nun şehir içi toplu taşıma gereksinimi olduğunu bildirir yazıları da dikkate alındığında, Çınarcık Belediyesi sınırları içerisinde yirmi adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespitine ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde, dava konusu işlemler tesis edilirken ilçe ve il trafik komisyonları ile işbirliği yapılmadığı ve olumlu trafik komisyonu alınmadığı iddia edilmiş ise de, 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemenin, belediyelere ait yetki ve imtiyazlardan olduğu belirtilmiş olup 2918 sayılı Kanun'un 12. maddesinde belediye sınırları içerisinde güzergâhları tespit etmenin ve sayıları belirlemenin il ve ilçe trafik komisyonlarının görev ve yetkisinde olduğu ifade edilmiş ise de, 5393 sayılı Kanun'un 84. maddesinde, bu Kanunla 2918 sayılı Kanun hükümleri arasında aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan, belediye sınırlarında söz konusu hususlarda yetkili idarelerin belediyeler olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 16/10/2018 tarihinde yapılacak olan ihale incelendiğinde;
Dava konusu Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, 20 adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespiti üzerine Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve... sayılı kararıyla yürürlüğe giren "Şehir içi Toplu Taşıma Araçları Taşıma Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin 7. maddesinde, Çınarcık Belediye mücavir alanı içerisinde çalışacak şehir içi toplu taşıma hatlarının on yıllığına kiraya verilerek ihalesinin 2886 sayılı Kanun'a göre yapılacağı ve bu hususta Belediye encümeninin yetkilendirildiğine yer verildiği, dava konusu Çınarcık Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile de, çalışma güzergâhları belirlenen 20 adet şehir içi toplu taşıma aracının 2886 sayılı Kanun'un 35. maddesinin (a) bendi uyarınca kapalı teklif usulü ile 10 yıllığına kiraya verilmesine, her bir şehir içi toplu taşıma aracının muhammen bedelinin 180.000,00-TL+KDV olarak belirlenmesine, ihalelerin 16/10/2018 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.
Buna göre, 20 adet şehir içi toplu taşıma aracına ihtiyaç olduğunun tespitine ilişkin olarak alınan dava konusu Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının hukuka uygun olduğu ve toplu taşıma hizmetlerinin hangi usullerle gördürülebileceğinin tahdidi olarak sayıldığı 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesi uyarınca dava konusu ihalede kiralama usulünün uygulandığı anlaşıldığından, Çınarcık Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yürürlüğe giren anılan Yönetmeliğin 7. maddesi uyarınca muhammen bedel tespiti yapılarak 2886 sayılı Kanun'a uygun olarak kapalı teklif usulü esas alınarak yapılacak olan ihalede ve ihalenin dayanağı dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ... -TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ... -TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.