Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/1401 E. , 2022/533 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/1401
Karar No : 2022/533
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Elektirik Elektronik Sanayi Ticaret Turizm Ltd.Şti.
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Çerçeve Anlaşması kapsamında Hacılar Belediyesi ile 08/10/2007 tarihinde imzalanan sözleşmeye ilişkin damga vergisi ödenmediğinden, … İcra Müdürlüğü'nün yazısına dayanılarak re'sen tarh edilen 2011/Ocak-Aralık dönemine ilişkin damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; Mahkemelerinin 18/05/2017 tarihli ara kararı ile davalı idareye, dava konusu damga vergisi tarhiyatlarının dayanağı takdir komisyonu kararının veya vergi inceleme raporunun bulunup bulunmadığı ve sözleşme nedeniyle daha önce davacı şirketin beyanı üzerine veya resen damga vergisi tarhiyatı/tahakkuku yapılıp yapılmadığının sorulduğu, davalı idare tarafından ara kararına verilen yanıtların incelenmesinden, dava konusu damga vergisi tarhiyatına esas alınabilecek matrahın belirlenmesi amacıyla takdire sevk ile takdir komisyonunca belirlenmiş matrah olmadan veya incelemeye sevk ile matrah belirleyen inceleme raporu düzenlenmeden davacı şirket adına vergi ziyaı cezalı damga vergisi tarhiyatının yapıldığı, damga vergisi tarhiyatına Kayseri 5.İcra Müdürlüğü yazısının esas alındığı ve davacı şirket adına anılan sözleşmeden dolayı daha önce damga vergisi tarhı ve tahakkukunun yapılmadığının anlaşıldığı, bu durumda, davacı şirketin imzaladığı sözleşmeye ait alacaklarının tahsili için icra dairesinde takip başlatması nedeniyle ibraz ettiği sözleşmeye ve hakedişlere ait damga vergisi matrahının belirlenmesi için takdir komisyonuna sevk işlemi yapılarak matrah takdir edilmeden veya usulüne uygun olarak düzenlenmiş matrah belirleyen bir vergi inceleme raporu olmadan, davalı idare tarafından, … .İcra Müdürlüğü'nden temin edilen bilgi ve belgelere göre davacı şirket adına resen tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı damga vergilerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu vergi ziyaı cezalı damga vergisinin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Re'sen veya ikmalen vergi tarhına konu edilemeyecek damga vergisinin, damga vergisine konu sözleşmenin ibraz edildiği … İcra Dairesi Müdürlüğünce yapılan bildirim üzerine, vergi dairesince 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 30. maddesinde idarece vergi tarhiyatı yapılabilmesi için aranan yoklama fişi yerine geçecek tutanak düzenlenerek "idarece tarh" usulüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken, … İcra Dairesi Müdürlüğü yazısı dayanak gösterilerek tesis edilen işlemde isabet görülmediği, öte yandan, 2007 yılında imzalanan ve tarh zaman aşımı süresi içinde 2008 yılında … İcra Dairesi Müdürlüğüne ibraz edilen sözleşmeye ait damga vergisinin, Vergi Usul Kanununun 114. maddesinin 4. fıkrasının olayda uygulanamayacak olması sebebiyle, ihbarnamenin tebliğ edildiği 21/08/2016 tarihi itibarıyla tarh zamanaşımına uğradığıda açık olduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 30. maddesi uyarınca, damga vergisinde kağıt bazında yapılan tespitlere göre idarece tarhiyat yapılabileceği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Çerçeve Anlaşması kapsamında Hacılar Belediyesi ile 08/10/2007 tarihinde imzalanan sözleşmeye ilişkin damga vergisi ödenmediğinden, … İcra Müdürlüğünün yazısına dayanılarak re'sen tarh edilen 2011/Ocak-Aralık dönemine ilişkin damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, 4. fıkrasında ise, damga vergisine tabi olup vergi ve cezası zamanaşımına uğrayan evrakın hükmünden tarh zamanaşımı süresi dolduktan sonra faydalanıldığı takdirde mezkür evraka ait vergi alacağının yeniden doğacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirmesinden, damga vergisinin doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmemesi durumunda zamanaşımına uğrayacağı ancak, damga vergisine konu evrakın hükmünden, zamanaşımı süresi dolduktan sonra faydalanılması durumunda zamanaşımının yeniden doğacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu damga vergisinin, 2007 yılında sözleşmenin imzalanmasıyla doğduğu, 2008 yılında … İcra Dairesi Müdürlüğüne ibraz edildiği, 31/12/2012 tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığı, dava konusu ihbarnamenin ise 21/08/2016 tarihi itibarıyla tebliğ edildiği görülmektedir.
Bu durumda, … İcra Dairesi Müdürlüğüne ibrazının tarh zamanaşımı süresi içerisinde gerçekleştiği dikkate alındığında 213 sayılı Kanunu'nun 114. maddesinin 4. fıkrası kapsamında uyuşmazlığa konu damga vergisinin ihbarnamenin tebliğ edildiği 21/08/2016 tarihi itibarıyla tarh zamanaşımına uğradığı açık olduğundan, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu, tarhiyatın zamanaşımına uğradığını belirtmek suretiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 30. Maddesi uyarınca idarece vergi tarhiyatı yapılabilmesi için aranan yoklama fişi yerine geçecek tutanak düzenlenerek "idarece tarh" usulüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken, Kayseri 5. İcra Dairesi Müdürlüğü yazısı dayanak gösterilerek tesis edilen işlemde isabet görülmediği gerekçesiyle de reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 23/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.