T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1408
Karar No : 2022/3685
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Finansal Kiralama Anonim Ortaklığı
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından yatırım teşvik belgesi kapsamında … tarih ve … sayılı ile … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile finansal kiralama yoluyla kiralanmak üzere ithal edilen eşyaya ilişkin olarak düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle feshedilmesi ve buna bağlı olarak yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi üzerine, teşvik kapsamından çıkarılan eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri için 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun hükümlerinden yararlanmak amacıyla yapılan başvuru üzerine tesis edilen işleme vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, yapılandırma başvurusunda bulunulan amme alacağına ilişkin olarak daha önce idarece tesis edilen işlemin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca vade belirleme işlemi olduğu, alacağın, ancak belirlenen vade içinde ödenmemesi ya da anılan işlemin dava konusu edilmemesi halinde kesinleşeceği, olayda da, anılan hüküm uyarınca tesis edilen işlem hakkında Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, dolayısıyla, ortada kesinleşmiş bir amme alacağının bulunmadığı anlaşıldığından kamu alacağının kesinleştiğinden bahisle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilen eşyanın, gümrük vergilerinin tahakkuk ettirilmeksizin ve teminata bağlanmaksızın, şarta bağlı olarak uygulanan muafiyet ve istisna kapsamında Türkiye gümrük bölgesine girdiği, yatırım teşvik belgesinde öngörülen süre ve şekilde yatırımın gerçekleşmemesi nedeniyle teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde ise eşyaya isabet eden vergilerin tahakkuk ettirilip yükümlüsüne tebliğ edilmesi ve itiraz yoluna başvurma ile dava açma olanağının sağlanması gerektiği halde, olayda, yatırım teşvik koşullarının ihlali sebebiyle teşvik belgesinin iptali üzerine vergilerin davacı adına tahakkuk ettirilerek tebliğ edilmediği, dolayısıyla ortada kesinleşmiş bir alacağın bulunmadığı anlaşıldığından, yatırım teşvik belgesine konu eşyalardan kaynaklı destek unsurlarının davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin davacıya tebliği üzerine davacı tarafından 6736 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanma istemiyle yapılan başvurunun idarece anılan Kanun'un "Kesinleşmiş alacaklar" başlıklı 2. maddesi kapsamında kabul edilerek tesis edilen yapılandırma işlemine vaki itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık, anılan gerekçe ile işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/10/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yatırım yapacak müteşebbislere çeşitli imkanlar sağlanarak destekler verileceği düzenlenmiştir. Kararın amaç başlıklı 1. maddesinde; "Bu kararın amacı; kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesine, üretim ve istihdamın artırılmasına..." şeklinde belirlenmiş olup, verilen destek unsurlarına rağmen taahhütlerin yerine getirilememesi halinde destek unsurlarının geri alınacağına dair düzenleme işbu kararın 28. maddesinde; "(1) Bu karar ile uygulama mevzuatında belirlenen hükümlere aykırı davranan yatırımcıların teşvik belgeleri bu maddenin ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir." şeklinde yer verilmiş, teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan desteklerin 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınacağı düzenlemesi ile tahsilatın kanun yolunu belirlemiştir.
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin yayımlanan Tebliğ (No:2012/1) in 3. maddesinde teşvik belgesi tanımlanmıştır. Buna göre; "Teşvik belgesi yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan bir belge olup kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir." hükmü ile yatırım teşvik belgesinin neleri ihtiva ettiği belirtilmek suretiyle tanımlanmıştır.
Bu bağlamda yatırım teşvik belgesi üzerinde destek unsurlarının belirtildiği ve bu belgelerin kimlere hangi destek unsurları ile verildiği Resmi Gazete'de yayınlanarak ilan edilmekte aynı şekilde iptal edilen belgelerde Resmi Gazete'de yayınlanarak ilan edilmektedir.
Bakanlar Kurulu kararı ile yatırımların teşviki amaçlı sağlanan devlet desteklerinin taahhüdün yerine getirilemediği durumlarda geri alınmasına ilişkin usul yine bu karar ile müeyyide başlıklı 28. maddesinde düzenlenmiş olup, teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınacağı sarih olarak belirtilmiştir.
Keza, yatırım teşvik belgesinin iptali idari bir işlem olup, ancak bu işleme karşı iptal davası açılması halinde iptal sebebinin hukuka uygunluğunun denetimi yapılabilecektir. İptal davasının açılmaması halinde veya açılıp reddedilmesi halinde iptal işleminin yasaya uygunluğu gerçekleşmiş olacağından destek unsurlarının 6183 sayılı Kanun gereği tahsilinin sağlanması yasal mevzuatın bir gereğidir.
Dosyanın incelenmesinden; idari işlemin iptal edildiğine ilişkin bir bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı anlaşıldığından, kesinleşmiş olan amme alacağının tahsili için 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen vade belirleme işlemi hukuka uygun olup, davacının yapılandırma talebinin reddine ilişkin işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf talebini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.