T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/14246
Karar No : 2022/8229
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
2- … Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazda imar mevzuatına aykırı şekilde kurulan trafo tesisinin …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı uyarınca deplase edileceği yerin belirlenmesi ve yer altına gömülü tipte olup olamayacağına ilişkin karar alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Tepebaşı Belediye Başkanlığının …tarihli, …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı uyarınca davalı idareler tarafından trafo tesisinin deplasesine ilişkin iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekirken, trafo tesisinin yeni taşınacağı yerin …EDAŞ tarafından 49 yıl süreyle bedelsiz olarak kullanılacağına dair noter onaylı taahhütname verilmesi, yeni tesis edilecek beton köşk, deplase edilecek kabloların montaj ve tesis işlerinin talep sahibi tarafından karşılanması, trafo alanının 49 yıllık kullanımına ait beyan ve şerhlerin tapu kaydına işlenmesine ilişkin protokol imzalanması kaydıyla deplase işleminin yapılabileceğinden bahisle davacı başvurusunun reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; davacı tarafından …Asliye Hukuk Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında el atmanın önlenmesi ve ecrimisil ödenmesi istemiyle açılan davanın el atmanın önlenmesi istemi yönünden reddi, ecrimisil ödenmesi istemi yönünden kısmen kabulü kısmen reddine dair …tarih ve K:…sayılı kararın verildiği, sözkonusu davada davalı idare lehine irtifak hakkı kurulmuş ise de, bunun mülkiyete ya da tahsise yönelik bir karar olmadığı, tapuda idare lehine herhangi bir hak tesis edilmediği, nitekim fuzuli işgal nedeniyle davacıya ecrimisil ödenmesine karar verildiği görüldüğünden, mülkiyete yönelik değil, hak sahibine bir eşya üzerinde o eşyadan yararlanma yetkisi sağlayan sınırlı bir ayni hak olan irtifak hakkı nedeniyle mahkeme kararında anılan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine göre çıkarılan Dağıtım Tesislerinin Deplase / İptaline İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslarda öngörülen dağıtım şirketinin özelleştirilmesinden önce tesis edilmiş kamulaştırma / kiralama / tahsis işlemleri yapılmamış, tapuda TEDAŞ adına herhangi bir hak tesis edilmemiş olan, gerçek veya tüzel kişilere ait taşınmazlarda bulunan dağıtım tesisleri ile ilgili deplase / iptal talebine ait iş ve işlemlerin dağıtım şirketi tarafından yatırım bütçesinden karşılanarak gerçekleştirileceğine yönelik hükmün uygulanamayacağı, davacının anlaşma yoluna gitmesi gerektiği yolundaki … Elektrik Dağıtım A.Ş. iddiasına itibar edilmediği açıklamasıyla davalı idarelerce idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından; davacı taşınmazında kurulu bulunan trafo tesisinin deplase edilmesi işleminin kendi yetkileri kapsamında bulunmadığı, bu nedenle deplase konusunda herhangi bir işlem tesis etmelerinin hukuken olanaklı olmadığı, trafo tesisinin deplase edilmesi ile ilgili iş ve işlemleri yapmaya yetki olan kurumun …EDAŞ olduğu, nitekim bu hususlara idare mahkemesi kararında da işaret edildiği, hukuki durum bu olmasına rağmen davacı tarafından trafo tesisine ilişkin hemen hemen aynı içerikte çok sayıda başvuru yapıldığı ve bu başvurular üzerine tesis edilen işlemlerin iptali istemiyle çok sayıda davanın açıldığı, davacının yakındığı sorunların ancak kendisi ile …EDAŞ arasında devam eden hukuki sürecin tamamlanmasından sonra yeniden yapacağı başvuru üzerine çözülebileceği ileri sürülmektedir.
…Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi tarafından; davacı tarafından trafo tesisi kurulmak suretiyle taşınmazına kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla şirketleri aleyhine açılmış müdahalenin önlenmesi, kal ve ecrimisil istemli davanın müdahalenin önlenmesi ve kal istemi yönünden reddi yolunda verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın temyiz denetiminden geçerek kesinleştiği, dolayısıyla aynı istemle açılmış olan işbu davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, yine davacı tarafından trafo tesisi kurulmak suretiyle taşınmazına kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla müdahalenin önlenmesi ve kal istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen …Asliye Hukuk Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine …Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verildiği, bu kararın henüz kesinleşmediği ve davanın derdest olduğu, dolayısıyla aynı istemle açılmış olan işbu davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, kaldı ki bahsi geçen bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi kararı üzerine taşınmazın üzerindeki trafo tesisinin kaldırıldığı, ayrıca trafo tesisinin bölgedeki elektrik dağıtım faaliyetinin TEDAŞ tarafından yürütüldüğü dönemde kurulduğu, şirketleri ile TEDAŞ arasında imzalanan işletme hakkı devir sözleşmesinin elektrik dağıtım faaliyetinin TEDAŞ tarafından yapıldığı dönemde yapılmış olan iş ve işlemlerden kaynaklanan sorumluluğa ilişkin maddesinde sorumluluğun TEDAŞ'a yüklendiği, bu nedenle açılan davanın şirketleri yerine TEDAŞ'a tevcih edilmesi gerektiği, trafo tesisinin kaldırılması ile bölgede yürütülen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetinin aksayacağı ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasın karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazında imar mevzuatına aykırı şekilde kurulan trafo tesisinin …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı uyarınca deplase edileceği yerin belirlenmesi ve yer altına gömülü tipte olup olamayacağına ilişkin karar alınması istemiyle yapılan başvurunun Tepebaşı Belediye Başkanlığının …tarihli, …sayılı işlemi ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan bir davanın devamı sırasında, davaya konu idari işlemin hukuki varlığının sona ermesi ya da davacının dava açmaktaki maksadının gerçekleşmesi ve bu nedenle dava hakkında bir karar verilmesinde davacı açısından herhangi bir hukuki yarar kalmaması halinde davanın konusuz kaldığının kabul edilmesi gerektiği idari yargı kararlarında belirtilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından bir taraftan taşınmazında imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi, anılan taşınmaz ile …ada …parsel sayılı taşınmaz arasındaki sınırın 3,5 metre arka bahçe mesafesi sağlayacak şekilde düzeltilmesi, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemleri ile yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle …İdare Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında dava açılırken diğer taraftan trafo tesisi kurulmak suretiyle taşınmazına kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla müdahalenin önlenmesi ve kal istemiyle …Asliye Hukuk Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan mahkemenin …tarih ve K:…sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine …Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan …EDAŞ'a ait temyiz dilekçesinde …Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı üzerine uyuşmazlık konusu taşınmazın üzerinde kurulu bulunan trafo tesisinin kaldırıldığı beyan edilmiş ve dilekçeye ekli fotoğraflarda da trafo tesisinin kaldırıldığı görülmüştür.
…Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı temyiz edilmiş, Yargıtay … Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bu kararın kesin olarak onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, taşınmazın üzerindeki trafo tesisinin adli yargı yerince verilen karar uygulanmak suretiyle kaldırılmış olması karşısında, söz konusu trafo tesisinin …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı uyarınca deplase edileceği yerin belirlenmesi ve yer altına gömülü tipte olup olamayacağına ilişkin karar alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan işbu davanın konusuz kaldığının kabulü gerekeceğinden hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, Dairemizin 28/09/2022 tarih ve E:2021/900, K:2022/8222 sayılı kararıyla …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/09/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.