Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/1428 E. , 2021/1847 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1428
Karar No : 2021/1847
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- …
2- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf başvurusunun reddi yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile … tarih ve E:…, K:…, T:… sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca astsubaylıktan subaylığa nasbının yapılmamasının iptali ve bu nedenle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; uyuşmazlık konusu olayda, kanun niteliğinde olan 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, temin faaliyeti tamamlanmamış olan subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubay adayları hakkındaki işlemlerin başka bir idari işleme gerek olmaksızın doğrudan iptal edildiği, bahsi geçen Kanun Hükmünde Kararnamede atama işleminin yapılıp yapılmaması konusunda idareye herhangi bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma olanağı tanınmadığı gibi, her ne kadar ön sözleşmenin feshinden hareketle dava açılmış ise de, sözleşmenin feshi işleminin doğrudan Kanun Hükmünde Kararname hükmü ile oluşması karşısında ortada idari davaya konu olabilecek bir işlemin varlığından söz edilmesine olanak bulunmadığından davanın esasının incelenmesi imkanı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Bu kararın temyiz edilmesi üzerine, temyizi talep edilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olarak hükme bağlandığı ve temyiz yolunun açık olmadığı gerekçesiyle 30/01/2019 tarih ve E:2018/2007, K:2018/1893, T:2019/18 sayılı kararıyla 7 gün içerisinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından, bu kararın tebliği üzerine temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, iptali istenen dava konusu işlemin öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem olması dolayısıyla kesin olmadığı bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı temyiz yolunun açık olduğu, müvekkili hakkında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve yasal düzenleme nedeniyle, iş bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, adaylığın sonlandırılması işleminin 675 sayılı KHK'nın doğal sonucu olarak kendiliğinden gerçekleştiği, idareye değerlendirme yapma ve takdir hakkı tanınmadığı bu sebeple mahkeme tarafından incelenecek bir idari işlemin bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesinin temyiz isteminin reddine ilişkin kararının bozulması, istinaf isteminin reddi yolundaki kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Cumhurbaşkanlığı hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
1) … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, T:… sayılı temyiz isteminin reddine yönelik kararının temyiz incelemesine ilişkin;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında ise bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar.
c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
...
m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralı yer almıştır.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin (c) bendi uyarınca, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında Bölge İdare Mahkemelerinin verdikleri kararlara karşı temyiz yolu açık olduğundan, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, temin faaliyeti tamamlanmamış olan subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubay adayları hakkındaki işlemlerin iptal edilmesi suretiye davacının astsubaylıktan subaylığa nasbının yapılmamasına ilişkin uyuşmazlıktan kaynaklanan davaya ilişkin olarak Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyize tabi bir karar olması nedeniyle, davacının temyiz başvurusunun reddi yönünde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
2) … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı istinaf başvurusunun reddine yönelik kararının temyiz incelemesine ilişkin;
Uyuşmazlık konusu olayda, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, temin faaliyeti tamamlanmamış olan subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubay adayları hakkındaki işlemlerin başka bir idari işleme gerek olmaksızın doğrudan iptal edildiği, bahsi geçen Kanun Hükmünde Kararnamede atama işleminin yapılıp yapılmaması konusunda idareye herhangi bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma olanağı tanınmadığı, sözleşmenin feshi işleminin doğrudan Kanun Hükmünde Kararname hükmü ile gerçekleştiği anlaşıldığından dava konusu edilen işlemin idari davaya konu olabilecek nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Bu durumda, davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektiren bir sebep bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, T:… sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının BOZULMASINA, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
2. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/06/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.