Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/14342 E. , 2022/7968 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/14342
Karar No : 2022/7968
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Odası (… Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa İli, İnegöl İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin İnegöl Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunarak Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların imar planı değişikliği öncesinde ibadet alanında kaldığı, … Planlar Yapım Yönetmeliği gereğince bu alanın sosyal altyapı alanları kapsamında olduğu ve sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesinin ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabileceği, taşınmazların 1/5000 ölçekli İnegöl Revizyon+İlave Nazım İmar Planında ibadet alanında, sosyal altyapı alanında yer almakta iken Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli İnegöl Revizyon+İlave Nazım İmar Planı değişikliği ile konut alanına alınmasında, kamu yararı amacı olmaksızın, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılmadan, eşdeğer bir alan ayrılmadan, plan bütünlüğü, sürekliliği gözetilmeden, sosyal donatı alanlarını daraltıcı, nüfus yoğunluğu donatı alanı dengesini bozucu nitelikte tesis edildiğinden dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde planlama ilke ve esasları ile şehircilik ilkeleri, mevzuat ve kamu yararı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, yine taşınmazların dini tesis alanından çıkartılarak konut alanına alınmasına ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı 1/5000 nazım imar planı değişikliği hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Dava konusu imar planı değişikliğinin imar mevzuatına uygun olup temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Bursa İli, İnegöl İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile kullanım kararının ibadet alanından konut alanına, yine İnegöl Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunarak Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dini tesis alanından konut alanına alınması üzerine anılan imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin farklı nüfus gruplarında asgari sosyal ve teknik altyapı alanlarına ilişkin standartlar ve asgari alan büyüklüklerine ilişkin Ek-2 tablosuna göre bölgenin nüfus yoğunluğuna ve ibadet yerinin ölçeğine bağlı olarak 1.000 m2 ila 15.000 m2 arasında değişen büyüklükte ibadet yeri yapılabileceği kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar planları; çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak amacıyla kentin yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin çevresinde ve çeşitli alanlar arasındaki bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenliği ve sağlığı ile ilgili konularla sosyal adalet ilkeleri de göz önünde bulundurularak hazırlanır ve koşulların değişmesi halinde yasalarda öngörülen yöntemlerle değiştirilebilir.
İmar planlarının yargısal denetimi sırasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları, imar planlarının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri, bölgenin ihtiyaçları ve çevrenin korunması gibi olguların yanında kamu yararı ilkesinin de gözetilmesi zorunludur.
Dosyanın incelenmesinden; İdare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazların 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında meskun konut alanında kaldığı,1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, üst ölçekli olan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı ile arazi kullanım kararları ve yoğunluk açısından birbiriyle örtüştüğü, planların kademeli birlikteliği ilkesi açısından uygun olduğu, uyuşmazlığa konu taşınmazların yüzölçümü toplamının 462,12 m2 olup taşınmazlara 109 metre mesafede cami olarak kullanılan 2336,27 m2 yüzölçümlü ibadet alanının bulunduğu, dini tesis alanının kaldırılarak konut alanı yapılması yönündeki plan değişikliğinde, kaldırılan dini tesis alanına karşılık mevcutta yüzölçüm olarak daha büyük bir dini tesis alanı olması nedeniyle İmar kanununa, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine aykırı olmadığı, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı notlarında mevcut alanlarda yoğunluğun azaltılması ve nüfus artışının sonucu ortaya çıkacak olan sosyal ve teknik altyapı ihtiyacının karşılanması hedeflendiği belirtilmekte ise de dava konusu taşınmazlara yakın mesafede cami olarak kullanılan dini tesis alanı bulunması nedeniyle mevcut yoğunluğun azaltılmasının ve nüfus artışı sonucu ortaya çıkan sosyal ve teknik altyapı ihtiyacının karşılanmasının gerekmediği, taşınmazlara 109 metre mesafede ibadet alanı bulunduğundan onaylanan plan değişikliklerinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesine de uygun olduğu, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ait analiz ve incelemelerin yapıldığı, kurum görüşünün alındığı, plan değişikliği açıklama raporlarının her iki ölçekte de aynı düzenlenmesinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 9. maddesi gereğinin kısmi olarak yerine getirildiği anlamına geldiği sonuç olarak dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun ve uygulanabilir olduğu yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.
Bu durumda, yukarıda anılan bilirkişi raporunda yer alan tespitler dikkate alındığında, dava konusu plan değişikliklerinin, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiğinden dava konusu işlemlerin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/09/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.