T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1450
Karar No : 2023/4477
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı): … Bakanlığı
Vekili: Av. …
Karşı Taraf (Davacı): …
İstemin Özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; davacının sürücü belgesi alamayacağı yönünde tesis edilen … tarih ve … sayılı Sağlık Bakanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı sağlık raporlarının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, 31.03.2015 günlü ara kararı ile davacının Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca sürücü belgesi alamayacak durumda rahatsızlığının olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevkinin yapılmasına karar verildiği, davacının adı geçen hastanede yapılan muayenesi sonucunda düzenlenen 28.05.2015 günlü sağlık kurulu raporunda, "Yapılan psikiyatrik değerlendirme ve daha önce madde kötüye kullanımı ve dürtü denetim bozukluğu şeklinde rapor verildiği göz önünde bulundurulduğunda, ikamet ettiği yere en yakın merkezde 6 ay süresince aylık takip (spontan hastane daveti ile toksikoloji bakılması) sonrasında hakkında karar verilmesinin uygun olacağı tıbbi kanaatine varılmıştır." şeklinde kanaat belirtildiği ve bahsi geçen raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu; bu durumda, davacının altı ay süre boyunca aylık takibinin yapılarak sonrasında sürücü belgesi alıp alamayacağına karar verilmesi gerekmekte iken bu prosedür işletilmeksizin aksi yönde düzenlenen raporlar esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 41'inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımak" sürücü belgesi almak için gerekli koşullar arasında sayılmıştır.
Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmeliğin 4'üncü maddesinde; "Sürücü adaylarının genel sağlık muayeneleri pratisyen tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Tabiplerce verilen sağlık raporlarında hekimin kaşe ve imzasının bulunması gerekir. Tabiplerce verilen raporların gerçeğe uygun olmamasının tespiti halinde bu raporlar geçersiz sayılır ve sorumlular hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu tabipler bir daha sürücü adayı sağlık raporu veremez. Bu husus Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirilir. Aile hekimliği uygulamasına geçilmiş illerde bu raporlar Toplum Sağlığı Merkezi tarafından da verilebilir. Raporlara karşı itiraz, raporun verildiği ilin Sağlık Müdürlüğüne yapılır. Sağlık Müdürlüğü tarafından, itiraz edilen branşla ilgili olarak en az 3 uzman hekimden oluşan bir kurulda sürücü adayının değerlendirilmesi sağlanır. Bu kurul raporuna göre işlem yapılır. Uzmanlar kuruluna da itiraz olduğu takdirde Sağlık Bakanlığınca belirlenecek bir kurul tarafından sürücü adayının değerlendirilmesi yapılır ve karar verilir. Verilen karar kesin olup itiraz hakkı yoktur." düzenlemesine; aynı Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; "Ruh hastalıklarından;
a) İster doğumsal isterse hastalığa, travma veya beyin sinir ameliyatına bağlı oluşmuş ağır akıl hastalığı olanlar, zeka geriliği olanlar, demans (bunama) ve/veya yaşlılığa bağlı davranış bozukluğu olanlar, muhakeme, davranış ve uyumu belirgin ölçüde bozacak düzeyde kişilik bozukluğu, dürtü kontrol bozukluğu ve ağır davranış bozukluğu olanlar uzman hekim tarafından dikkate alınır.
b) Alkol bağımlılığı olanlar veya alkollü araç kullanmaktan vazgeçmeyenlere sürücü belgesi verilmez.
c) Geçmişte alkol bağımlılığı olanlar belirgin bir dönem alkol almadıklarını kanıtladıklarında bağımlılık konusunda uzman hekimin fikri ve düzenli tıbbi kontrollerle B sınıfı sürücü belgesi alabilir.
ç) Psikotrop maddelere bağımlı olanlar veya bağımlı olmasa da düzenli olarak kullananlar sürücü belgesi alamaz." düzenlemesine yer verilmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; daha önce alkollü araç kullandığı gerekçesiyle iki kez sürücü belgesi geri alınan davacının sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi almak için İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne başvurduğu, sürücü belgesi alıp alamayacağının belirlenmesi amacıyla sağlık raporu düzenlenmesi amacıyla Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği, burada yapılan muayenesi sonucu düzenlenen 03.05.2013 günlü raporda "Dürtü denetim bozukluğu, madde kötüye kullanımı" teşhisi ile "Sürücü belgesi alamaz." şeklinde sonuca varıldığı, davacının yaptığı itiraz üzerine bu kez Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği, burada yapılan muayenesi sonucunda da aynı yönde rapor verilmesi üzerine yaptığı ikinci itirazın mevzuat gereği Sağlık Bakanlığı tarafından Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin bünyesinde oluşturulan psikiyatri alanında üç uzmanın katılımıyla oluşturulan kurulda görüşüldüğü, bu kurul tarafından "Dürtü kontrol bozukluğu" teşhisi ile sürücü belgesi alamayacağı yönünde rapor verildiği, bu durumun … tarih ve … sayılı Sağlık Bakanlığı işlemi ile İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'ne bildirilmesi üzerine bu işlemin ve dayanağı sağlık kurulu raporlarının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının sürücü belgesi alıp alamayacağının tespiti amacıyla, sağlık kurullarınca yapılan muayene neticesinde düzenlenen raporlarda, ''dürtü denetim bozukluğu ve madde kötüye kullanımı" teşhisi ile davacıya sürücü belgesi verilemeyeceği yönünde kanaat bildirildiği açık olup; İdare Mahkemesince, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun şekilde oluşturulan sağlık kurullarınca yapılmış olan muayeneler neticesinde düzenlenen ve trafik güvenliği ve emniyeti açısından davacıya sürücü belgesi verilmesinin uygun olmadığı yönünde tesis edildiği anlaşılan dava konusu sağlık raporlarının hukuka uygunluğu denetlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yapılan ara kararı ile davacının hastaneye sevk edilmesi neticesinde düzenlenen ve ancak bir başka davaya konu olabilecek yeni ve dava dışı sağlık raporunun Mahkeme kararının gerekçesine esas alınması suretiyle dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet, mevzuat hükümlerine uygun şekilde düzenlendiği anlaşılan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/10/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.