Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/1493 E. , 2021/6545 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1493
Karar No : 2021/6545
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris İlçesi, Aksaz Deniz Üs Komutanlığı emrinde uzman erbaş olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik nedeniyle uzman erbaş sözleşmesinin feshedilerek Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine dair 26/10/2017 tarihli işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; dava konusu olayda, ilgili mevzuatta açıkça belirtildiği üzere 1 yıl içinde farklı iki disiplin amirinden olmak üzere 8 defa disiplin cezası alan erbaşların sözleşmesinin feshedilmesi gerektiği, davacıya verilen disiplin cezalarının dava konusu edilmeyerek kesinleştiği ve cezaların 3 farklı amir tarafından takdir edildiği, fakat davacının ceza takdir edilen son 3 eyleminin aynı tarihli işlemle disiplin cezasına konu edildiği, bu durumun, yani davacının 8. kez disiplin cezası almadan önce disiplin suçu gerektiren eylemi dolayısıyla aldığı cezaların mevzuatla belirlenmiş bir sayıya ulaşması halinin, davacı aleyhine sadece disiplin cezası almasından öteye daha ağır bir sonuç doğurması noktasında tekerrür hükümlerinin gereği gibi oluşmayışının işlemi kusurlandırıp kusurlandırmadığının değerlendirilmesi gerektiği, bu itibarla sözleşmenin feshi nedenleri arasında sayılan ve işbu uyuşmazlığın konusunu oluşturan fesih maddesinin, tekerrür halinde verilen bir ceza mahiyetinde olmadığı, zira sözleşmenin feshedilmesinin personele verilecek bir ceza olarak kullanılamayacağı, ancak başarısızlığın objektif ve somut olarak ortaya çıkarılmasına hizmet ettiği, kısıtlı ve görece kısa bir sürede farklı disiplin amirlerinden defalarca disiplin cezası alan bir personelden istifade edilmesinin mümkün olamayacağı, sözleşmeli personel hukukunun gereği olarak ise başarısız personelin sözleşmesinin feshedilmesinin, hem mevzuatın hem de kamudaki verimliliğin sağlanması adına şart olduğu göz önüne alındığında, anılan durumun da işlemi kusurlandırmayacağı görülerek, mevzuatla aranan şartların usulüne uygun şekilde oluştuğu ve davacının sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Disiplin cezalarının çoğunun yargısal denetime tabi olmadığı, bir kısım disiplin cezasının verildiği tarihlerde raporlu olduğu, sicillerinin çok iyi düzeyde olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı, ölçülülük ilkesine aykırı işlem tesis edildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Muğla İli, Marmaris İlçesi, Aksaz Deniz Üs Komutanlığı emrinde uzman erbaş olarak görev yapan davacının, son olarak verilen de dahil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarih olan 25/10/2017 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde üç farklı disiplin amirinden toplam sekiz defa disiplin cezası alması nedeniyle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin 2/d fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedildiği, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı göstermeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12.maddesinin 2/d fıkrasında "Son olarak verilen de dahil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkûm olanların veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların," sözleşmelerinin feshedileceği hükme bağlanmıştır.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Yargı Denetimi" başlıklı 43. maddesinin, dava konusu ilişik kesme işleminin dayanağını oluşturan disiplin cezalarının verildiği tarihlerdeki halinde "Yüksek disiplin kurulları tarafından verilen Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezaları ile subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından barış zamanında verilmiş olan aylıktan kesme, hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsi cezalarına karşı Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, cezanın kesinleşmesinden itibaren başlar. Ancak Türk karasuları dışındaki gemilerde verilen cezalarda, dava açma süresi karasuları dışında işlemez." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının,
23/12/2016 tarihinde işlediği sağlığın korunması kurallarına uymamak fiilinden ve aynı tarihte işlediği kılık kıyafeti bozuk olmak fiillerinden dolayı … tarih, …sayılı ve aynı tarihli … sayılı karar ile 2 adet kınama cezası aldığı,
17/05/2017 tarihinde işlediği uygunsuz davranışlarda bulunmak fiilinden dolayı … tarih ve … sayılı karar ile 2 (iki) gün hizmete kısmi süreli devam cezası aldığı,
28/06/2017 tarihinde işlediği mesai çizelgesine uymamak fiilinden dolayı … tarih ve …sayılı karar ile uyarma cezası aldığı,
18/07/2017 tarihinde işlediği nöbet talimatına aykırı hareket etmek fiilinden dolayı … tarih ve … sayılı karar ile 1 (bir) gün hizmet yerini terketmeme cezası aldığı,
28/09/2017 tarihinde işlediği zamana riayet etmemek fiilinden dolayı … tarih ve … sayılı karar ile kınama cezası aldığı,
02/10/2017 tarihinde işlediği üste saygısızlık fiilinden dolayı … tarih ve … sayılı karar ile aylıktan kesme cezası aldığı,
16/10/2017 tarihinde işlediği izin süresini geçirmek fiilinden dolayı … tarih ve … sayılı karar ile 1 (bir) gün hizmet yerini terketmeme cezası aldığı, alınan cezaların itiraz konusu edilmeyerek kesinleştiği, yargı yerlerinde davacının aldığı disiplin cezalarına karşı dava açılmadığı, alınan 23/10/2017 tarihli disiplin cezası ile ilki 10/01/2017 tarihinde olan disiplin cezalarının ve cezaya konu eylemlerin mevzuatla aranan 1 yıllık süre içerisinde vuku bulup kesinleştiği, cezaların 3 ayrı disiplin amiri tarafından verildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, dava konusu ilişik kesme işlemine dayanak oluşturan disiplin cezalarından … tarih ve … sayılı ve aynı tarihli … sayılı kınama cezalarına, … tarih ve … sayılı 2 (iki) gün hizmete kısmi süreli devam cezasına, … tarih ve … sayılı uyarma cezasına, … tarih ve … sayılı kınama cezasına karşı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Yargı Denetimi" başlıklı 43. maddesinin, disiplin cezalarının verildiği tarihlerdeki halinde yargı yolunun kapalı olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, İdare Mahkemesince; sözleşmenin feshi işleminin gerekçesi olan disiplin cezaları ile ilgili olarak, her bir disiplin cezasının ayrı ayrı hukuki denetimi yapılmadan, davacının itirazları değerlendirilmeden, sadece mevzuatta yer verilen, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde 3 ayrı disiplin amirinden toplam sekiz defa disiplin cezası almış olması yeterli görülmek suretiyle eksik inceleme neticesinde davanın reddi yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin …İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2021 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.