Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/14937 E. , 2021/5471 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/14937
Karar No : 2021/5471
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsatlandırılması veya yıkılması için yapı malikine 30 gün süre verilmesine, aykırılığın giderilmemesi durumunda Belediyece yıkılarak masrafların yapı sahibinden tahsil edilmesine ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı işleminin iptali talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 19/03/2018 tarih, E:2015/1871, K:2018/1656 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, temyize konu kararda; suç ve cezaların şahsiliği ilkesi doğrultusunda, yapıyı inşa eden kişinin tespit edilerek bu kişiye idari yaptırım uygulanması gerekirken, bu yönde bir tespit yapılmaksızın, salt yapı tatil zaptında davacının imzasının bulunduğundan bahisle, 25/03/1999 yılında satın alınan ve davacının eşi … üzerine hisseli olarak kayıtlı bulunan yapı sebebiyle, davacının yapı sahibi kabul edilip cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olarak, davacı adına tesis edilen (para cezası) işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dayanak yapı tatil zaptının davacı tarafından imzalandığı, davacının yapı sahibi olarak tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin davacı adına tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının para cezasına ilişkin kısmının onanması, yıkıma ilişkin kısmının ise eksik hüküm nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsatlandırılması veya yıkılması için yapı malikine 30 gün süre verilmesine, aykırılığın giderilmemesi durumunda Belediyece yıkılarak masrafların yapı sahibinden tahsil edilmesine ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkeme kararının; para cezasına ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyize konu kararın, para cezasına ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Mahkeme kararının, yıkıma ilişkin kısmına gelince;
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
Bu durumda; davacı tarafından yıkıma ve para cezasına yönelik tesis edilen … günlü, … sayılı Menderes Belediye Encümeni kararının tamamının iptali istenildiği halde, İdare Mahkemesince, yalnızca para cezasına yönelik kısım yönünden inceleme yapıldığı, yıkıma yönelik kısmı hakkında ise ayrı bir hukuki inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar dava konusu taşınmaz bir önceki malik tarafından yapılmış ve davacının eşi üzerine hisseli şekilde kayıtlı olsa da, taşınmazın halihazırda ruhsatsız olduğu, bu nedenle aykırılığın giderilmesi veya ruhsatlandırılması gerektiği ve dava konusu yapının yıkılıp yıkılmamasında güncel ve meşru menfaatinin bulunduğu anlaşılan davacı tarafından yıkım işlemine karşı açılan dava hakkında hüküm kurulması gerekirken, temyize konu kararın bu kısmında, eksik hüküm nedeniyle hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA, yıkıma ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
3. Yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.