Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15033 E. , 2021/7847 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15033
Karar No : 2021/7847
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : S.S. … Konut Yapı Kooperatifi
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 17.06.2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Kemerburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planı Güzelce Etabının İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... mahallesinde yer alan … Sitesi'' içerisinde yer alan 10 metre enkesitli yolların 12 metre olarak genişletilmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; imar planı kararları doğrultusunda oluşacak olan nüfus ve yapı yoğunluğu ile birlikte çevre ve ulaşım bağlantıları dikkate alınarak site içi yol genişliklerinin 12 metre olarak belirlendiği, plan kararları ile nüfus ve donatı alanlarının arttırılması ile oluşacak trafiği göze alan, belirli bir erişilebilirlik sistemi içinde bölgenin temel ihtiyaçlarına cevap verme amacı taşıyan donatılar ve ulaşım bağlantılarının planlandığı, dava konusu 12 metre enkesitli yolun erişilebilirlik, nüfus, alan büyüklüğü gibi yer seçim kriterleri dikkate alınarak yerleşme alanını besleyici şekilde kent içi yol olarak planlandığı, dolayısıyla bu yolun devamlılığı olan ve ulaşım bütünlüğünü sağlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, dava konusu revizyon nazım imar planında uyuşmazlık konusu parseller bakımından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu plan ile genişletilen söz konusu sokakların 1988 yılından bugüne kadar site sakinleri tarafından kullanıldığı, bu yolların her türlü alt yapı yatırımının ve bakımının kooperatifçe yapıldığı, 10 metre yolların burada yaşayan nüfusun ihtiyacını fazlasıyla karşıladığı, bu yolların genişletilmesine ihtiyaç olmadığı, genişletilen yol akslarının bu cephedeki villa sakinlerine zarar vereceği, konut sayısı belli olan ve arttırılması mümkün olmayan kooperatif içerisindeki parsellerin revizyonuna sebep olacak şekilde nüfus artışı gerçekleşmediği, özel yapı sitesi içerisinde özel mülkiyetler arasında kalan bu yollara ilişkin temel ihtiyaçlarda da herhangi bir artış olmadığından söz konusu yolların genişletilmesinde kamusal bir menfaat bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu nazım imar planının ilgili mevzuat çerçevesinde şehircilik ilkeleri ve planlama esasları dahilinde bütüncül bir planlama yaklaşımı ile tüm yasa ve yönetmelikler gözetilerek, üst ölçekli plan kararları doğrultusunda belirlenen hedef ve öngörülere uygun olarak, ikincil konut bölgesinden birincil konut bölgesine geçiş yapan bir bölgenin temel ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde kurgulandığı ve planda ulaşım, erişilebilirlik, nüfus, alan büyüklüğü gibi yer seçim kriterleri göz önüne alınarak bölge halkı için gerekli olan donatı alanlarının ayrıldığı, planın kamu yararı taşıdığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı kooperatif üyeleri tarafından oluşturulan site şeklindeki yapılaşmaya yönelik olarak hazırlanan ve 01.11.1988 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli S.S. … Konut Yapı Kooperatifi Mevzi İmar Planında site içerisinde yer alan uyuşmazlık konusu (… sokak, … sokak, … sokak ve … sokağın bir bölümünde yer alan) yollar ''10 metre enkesitli'' olarak planlanmış, 17.06.2016 tarihinde onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli Kemerburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planı Güzelce Etabında ise bu yolların genişliği 12 metreye çıkartılmıştır. Bunun üzerine davacı kooperatif tarafından, söz konusu yolların genişletilmesine ihtiyaç olmadığı, genişletilen yollar nedeniyle site içerisinde yer alan taşınmazların zarar göreceği ileri sürülerek bu planın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin “İmar planı revizyonu ve ilaveleri” başlıklı 25. maddesinde, imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulanmasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılacağı, imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği durumlarda, mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik, bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde, bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave imar planı yapılabileceği belirtilmiştir,
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı kooperatif üyeleri tarafından oluşturulan site içerisinde yer alan ve kooperatif üyelerinin müşterek mülkiyetlerinde bulunan parsellere dava konusu 17.06.2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile getirilen ''sosyal altyapı alanı'', ''teknik altyapı alanı'' ve ''sosyal tesis alanı'' niteliğindeki kullanım kararlarının iptali istemiyle her parsel yönünden ayrı ayrı açılan davalarda; dava konusu işlemlerin iptali yolunda İdare Mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının kabulü, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemeleri kararlarının kaldırılarak davanın reddi yolunda Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince ayrı ayrı verilen kararların Danıştay Altıncı Dairesi kararları ile; ''erişimi kontrollü olan site içerisinde yer alan taşınmazlar için getirilen bu fonksiyonların belde halkı tarafından kullanılma olanağı bulunmadığından, planlanan yörede taşınmazların imar planında tahsis edildikleri amaç, yer seçimi ve konum yönünden planlama amacının gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, bu yönüyle dava konusu planın, imar mevzuatına, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı'' gerekçesiyle bozulduğu görülmüştür. (Danıştay Altıncı Dairesi'nin 08.06.2021 tarih ve E:2019/1815-K:2021/7843, E:2019/14499-K:2021/7846, E:2019/15150-K:2021/7849, E:2019/15136-K:2021/7848, E:2019/1818-K:2021/7850 sayılı bozma kararları)
Bu durumda, Dairemizin anılan bozma kararlarında belirtilen hususlar doğrultusunda yapılacak inceleme neticesinde uyuşmazlık konusu yolların genişletilmesine ihtiyaç bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle bu dava dosyasında da yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.