Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15093 E. , 2021/14388 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15093
Karar No : 2021/14388
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVACILAR)
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
7- …
8- …
9- …
10- …
11- …
12- …
13- …
14- …
15- …
16- …
17- …
VEKİLLERİ : Av. ….
II-(DAVALI) …. Valiliği
VEKİLİ : Av. ….
DİĞER DAVALI : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Valiliği
2- …. Belediye Başkanlığı
3- …. ve Diğerleri
İSTEMİN ÖZETİ : Karabük ili, Merkez ilçesi, … Mahalle, … ada, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda … tarihinde meydana gelen heyelanla taşınmaz üzerinde bulunan yapılardan kullanılır durumdaki ahşap tek katlı evin tamamen kullanılamaz hale gelmesi, diğer 3 katlı yığma kargir binanın diğer taşınmazla arasındaki 1-2 metrelik mesafe nedeniyle tehlike arzettiğinden bahisle … Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce mühürlenerek ikamete kapatılması işlemiyle ilgili olarak söz konusu binalarda heyelan tarihine kadar oturulmakta olması sebebiyle bina ve arsasına karşılık 40.000,00-TL maddi tazminatın veraset ilamında belirtilen payları oranında, manevi tazminat kapsamında … için 40.000,00-TL, …. ve …. için ayrı ayrı 20.000,00-TL. diğer 14 mirasçı için ise 5.000,00-TL'şer olmak üzere toplam 130.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden olmadığı takdirde idareye başvuru tarihi olan 02.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminin istemiyle açılan davada, davacının maddi tazminat ve manevi tazminat isteminin kısmen kabul ve kısmen reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
DAVACILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 23/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dosyanın incelenmesinden; heyelana maruz kalan dava konusu taşınmazda bulunan yapılardan kullanılır durumdaki ahşap tek katlı evin tamamen kullanılamaz hale gelmesi, diğer oturulan ve gözle görülür hasar bulunmayan 3 katlı yığma kargir binanın diğer taşınmazla arasındaki 1-2 metrelik mesafe nedeniyle tehlike arzettiğinden kalan konutların boşaltılarak mühürlendiği, bu nedenle davacılar tarafından, bina ve arsasına karşılık 40.000,00-TL maddi tazminata, 130.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu sunulan raporda özetle;"... arsa üzerinde yapılan bütün taşınmazların kaçak olarak inşa edildiği, yıpranma payları da gözönüne alınarak taşınmazların (tek katlı ev+ 3 katlı ev+ Sera + Sera toprağı + Kömürlük + İstinat duvarı)) yaklaşık toplam maliyetinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan, Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2016 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ’e göre hesaplandığı, hesaplanan yaklaşık toplam maliyetin 2016 yılı için 128.009,00-TL olarak hesaplandığı, dava konusu alan olan taşınmazın arsa bedelinin … Belediyesi rayiç bedellerine göre 2016 yılı için yaklaşık olarak 26.400,00-TL olarak hesaplandığı, dava konusu alan içinde inşaatın ve diğer mütemmin cüzlerinin yıkımıyla davacılar hurda inşaat artığı geliri elde etmedikleri..." yönünde görüş belirtildiği, İdare Mahkemesince; sadece arsa rayiç bedeli yönünden maddi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin kısmın ise reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise reddedildiği anlaşılmıştır.
Söz konusu heyelan olayından dolayı davacıların binalarının oturulamaz ve kullanılamaz hale geldiği açıktır.
Bu durumda, yapıların ruhsatsız olduğu dikkate alınmak suretiyle yapılarının bedelleri de verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesince tapu kaydında anılan yapıların görünmediği ve taşınmazın arsa vasfında olduğu belirtilerek yapıların "kaçak" olduğundan bahisle maddi tazminat şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davacıların yapılara ilişkin tazminat isteminin reddedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, temyize konu kararın maddi tazminatın yapı bedellerine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiğinden, temyize konu kararın onanması yönündeki Dairemiz kararına katılmıyorum.