Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/1528 E. , 2022/435 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/1528
Karar No:2022/435
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLLERİ : Av. …
Av. . ..
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda 19/01/2015 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sistemine kaydedilmeyen akaryakıt satışının olduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 80.106,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait olan ve Adana ili, Pozantı ilçesi, …Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, ''1 nolu tankın aradan bölme ile kapatıldığı, pompa motorunun yer üstüne değil yer altına koyulduğu, 1 nolu tankta 18.000 litre, 2 nolu tankta 1.500 litre motorin bulunduğu, bu tankların otomasyon sistemine veri aktarmadığı, otomasyon sisteminde 1 nolu tankta 248 litre, 2 nolu tankta 43 litre, 3 nolu tankta 6.240 litre akaryakıt görüldüğü'' tespitlerine yer verildiği, istasyonda otomasyon sistemi çalışmayan tanktan akaryakıt satışında bulunulduğu, bu satışların otomasyon sistemine kaydedilmediği, davacı tarafından durumun arızadan kaynaklandığı ve arızanın derhal bildirildiği belirtilmekte ise de, denetim tarihinden bir ay öncesine ilişkin otomasyon bilgilerinden pompa satışının sürekli olarak sıfır görünmesi nedeniyle bu iddiaya itibar edilmeyerek otomasyon sistemine kaydedilmeyen akaryakıt satışı yapıldığı tespit edildiğinden, işlemin dayanağı olan fiilin sübut bulduğunun anlaşıldığı;
Buna karşılık, yaptırıma konu fiil sabit olmakla birlikte davalı idare tarafından idarî para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle Kanun'da öngörülen üst sınırdan idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; bayilik lisansı sahibi olan davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde ''1 nolu tankın aradan bölme ile kapatıldığı, pompa motorunun yer üstüne değil yer altına konulduğu, 1 nolu tankta 18.000 litre, 2 nolu tankta 1.500 litre motorin bulunduğu, bu tankların otomasyon sistemine veri aktarmadığı, otomasyon sisteminde 1 nolu tankta 248 litre, 2 nolu tankta 43 litre, 3 nolu tankta 6.240 litre akaryakıt görüldüğü'' tespitlerine yer verildiği, istasyonda otomasyon sistemi çalışmayan tanktan akaryakıt satışında bulunulduğundan bahisle 80.106,00-TL idarî para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, istasyonda otomasyon sistemine kaydedilmeyen akaryakıt satışında bulunulduğu, davacı tarafından durumun arızadan kaynaklandığı ve arızanın derhal bildirildiği belirtilmekte ise de, denetim tarihinden bir ay öncesine ilişkin otomasyon bilgilerinden pompa satışının sürekli olarak sıfır görünmesi nedeniyle bu iddiaya itibar edilmeyerek otomasyon sistemine kaydedilmeyen akaryakıt satışı yapıldığının anlaşıldığı, tesis edilen işlemin dayanağı olan fiilin sübut bulduğu, dava konusu idarî para cezasına neden olan fiil ve olayın gelişimi dikkate alındığında; davacıya ait söz konusu istasyonda yapılan denetim ve incelemelerde, otomasyon sistemi kapsamında yer almayan tankın mevcudiyeti ve satış yapılması suretiyle otomasyon sistemine ilişkin kurallara aykırı hareket edildiği, otomasyon sisteminin tadilat dışında kalan akaryakıt hareketine konu her yerde faal olması gerektiği gözetildiğinde mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütülmeye çalışıldığının dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, bu durumda, davalı idarenin 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin yedinci fıkrasında belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden takdir hakkını kullanmasında hukuka, hakkaniyete, ölçülülük ilkesine ve 5015 sayılı Kanun'un amaçlarına aykırılık, dava konusu işlemin iptaline dair Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istasyondaki otomasyon sisteminin standartlara uygun olarak kurulduğu, otomasyon sisteminin çalışır vaziyette olduğu, dağıtıcı firmanın ihmali davranışlarından dolayı kendilerinin sorumlu tutulamayacağı, otomasyon sisteminde meydana gelen arızalardan dağıtıcının sorumlu olduğu, arızaya ilişkin olarak bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiği, idarî para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, idarenin takdir yetkisini hukuka uygun olarak kullanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.