Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15299 E. , 2021/14180 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15299
Karar No : 2021/14180
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Manisa İli, Şehzadeler İlçesi, … Mahallesinde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının karşısında bulunan … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın imar durumuna ilişkin yapılan itirazın reddine ilişkin İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının geçerli olduğu gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, … Mahallesi … ada … parselde kayıtlı korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının, tescil kaydının devamına ilişkin yapılan itirazın kabulüne karar verilerek İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptal edilerek, söz konusu taşınmazın tescil kaydının kaldırılmasına karar verildiğinden, kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının tescil kaydının kaldırılması karşısında, buna bağlı olarak … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın imar durumuna ilişkin dava konusu işlemin dayanağı kalmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, … Mahallesi … ada …parselde kayıtlı korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının, tescil kaydının devamına ilişkin yapılan itirazın kabulüne karar verilerek İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptal edilmesine, söz konusu taşınmazın tescil kaydının kaldırılmasına karar verildiği, kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının tescil kaydının kaldırılması karşısında, buna bağlı olarak … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın imar durumuna ilişkin dava konusu işlemin dayanağı kalmadığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline hükmedilmişse de, bu defa söz konusu taşınmazın tescil kaydının kaldırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E:… ve E:… sayılı dosyalarına kayden açılan davalarda yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu da dikkate alınarak, tescil kaydının devam etmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf istemine konu kararın dayanağını teşkil eden işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu kararlara yönelik yapılan itirazların da Dairelerince reddedildiği, … İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçenin, söz konusu yapının tescil kaydının iptali yönündeki işlemlere karşı açılan davada yürütmenin durdurulması yönünde verilen kararlar karşısında dayanaksız kaldığından işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın reddine yönelik kararın usul ve hukuka aykırı olduğu, tescilli SGK binası hakkındaki davaların derdest olduğu, esas kararların henüz verilmediği, SGK binasının tescil kaydının iptali yönündeki işlemlere karşı açılan davada yürütmenin durdurulması yönünde verilen kararlar ile işbu davaya konu işlemin dayanaksız kaldığı gerekçesine dayanılarak davanın reddinin uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, … Mahallesinde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının karşısında bulunan davacıların maliki olduğu … ada, … parselin; İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı tescil edilen "…" olarak adlandırılan SGK binasının karşısında yer alması nedeniyle, İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile … ada, … parselde kayıtlı taşınmaz için çatı arası kullanımı getirilmeksizin 4 katlı imar durumu getirilmiş, bu karara yapılan itiraz sonrasında İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının geçerli olduğuna karar verilmiş, söz konusu karara karşı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılan itiraz sonrasında Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının geçerli olduğuna karar verilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmü yer almaktadır.
Mevzuatta yer aldığı şekli ile davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek, uyuşmazlık yeniden incelenmiş ve … İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçenin, söz konu yapının tescil kaydının iptali yönündeki işlemlere karşı açılan davada yürütmenin durdurulması yönünde verilen kararlar ile dayanaksız kaldığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği belirtilmiştir. SGK binasının tescil kaydının iptaline ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda devam eden süreçte; … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında, … tarihli K:… sayılı karar ile işlemin iptal ediliği, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurunun reddedildiği; yine … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında, … tarihli K:… sayılı karar ile işlemin iptal edildiği, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurunun reddedildiği, söz konusu kararın da Dairemizin 22.12.2021 tarihli, E:2020/3982, K:2021/14362 sayılı Kararı ile onandığı görülmüştür.
Bu durumda; … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin temyize konu kararında yer alan gerekçe; ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılması bakımından hukuka uygun olmakla birlikte, Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacılara ait olan ve Manisa İli, Şehzadeler İlçesi, …Mahallesinde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli SGK binasının karşısında bulunan …ada, … parselde kayıtlı taşınmazın imar durumunun çatı arası kullanımı getirilmeksizin 4 kat olarak belirlenmesine ilişkin işlemin hukuki denetimine ilişkin bir hüküm de içermesi gerektiğinden, salt dayanak işlem hakkında verilen yargı kararları neticesinde, …ada, … parselde kayıtlı taşınmazın imar durumunun çatı arası kullanımı getirilmeksizin 4 kat olarak belirlenmesine ilişkin İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına yapılan itiraz üzerine tesis edilen İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ve söz konusu karara karşı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılan itirazın reddine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, istinaf aşamasında davanın reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında eksik hüküm nedeniyle hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/12/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.