Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15350 E. , 2022/213 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15350
Karar No : 2022/213
TEMYİZ EDENLER
I-(DAVACI) … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. … II-(DAVALILAR)
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. … 2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF
I-(DAVALILAR)
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
2- … Belediye Başkanlığı/…
II-(DAVACI) … Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Kayseri İli, Pınarbaşı İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı mülkiyeti Hazine'ye ait taşınmazı da kapsayan 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı ile bu planın dayanağını oluşturan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… , sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden ,dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına ait plan açıklama raporunda ve plan notlarında dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda planlanan "belediye hizmet alanı" kullanım amacına yönelik bir açıklama yapılmadığı,1/1000 ölçekli uygulama imar planında da "belediye hizmet alanı" kullanım amacının plan üzerinde belirtilmediği bu haliyle dava konusu işlemlerde mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… ,K: … sayılı kararda; 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanında kalan taşınmazın kullanım amacının detaylı olarak düzenlenmesinin zorunlu olmadığı,1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında mutlaka yapılması gereken bir zorunluluk olduğu gerekçeleriyle istinaf başvurularının 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planına yönelik kısmının reddine,1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı yönünden kabul edilerek mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Pınarbaşı Belediye Başkanlığı tarafından;Belediye hizmet alanının,meslek yüksek okulu alanına çevrilmesinde kamunun hiçbir menfaatinin olmadığı kamu zararına yol açtığı,meslek yüksek okulu için dava konusu taşınmaza kıyasla daha büyük ve kullanışlı bir alan ayrıldığı bu ayrılan alan içerisinde meslek yüksek okulu inşa edildiği ve eğitimine başladığı ileri sürülerek davanın 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planı yönünden verilen kararın bozulması istenilmektedir.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından;Pınarbaşı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki belediye hizmet alanı fonksiyonu "sosyal ve kültürel faaliyetler için rezerv alan ibaresi eklenmek suretiyle netleştirildiği ve bu kararın Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylandığı, iptal kararına esas olan eksikliğin giderildiği ileri sürülerek 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planı yönünden verilen kararın bozulması istenilmektedir.
Pınarbaşı Kaymakamlığı tarafından;Dava konusu taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olduğu tahsis amacı dışına çıkılarak kullanım amacının değiştirildiği, Milli Eğitim Bakanlığının görüşünün alınmadığı ileri sürülerek 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planı yönünden verilen kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI :
Pınarbaşı Belediye Başkanlığı tarafından;Dava konusu 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının hukuka uygun olduğu belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından;Savunma verilmemiştir.
Pınarbaşı Kaymakamlığı tarafından;Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Kayseri İli, Pınarbaşı İlçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı mülkiyeti Hazine'ye ait taşınmazın "meslek yüksek okulu" alanı fonksiyonunu "belediye hizmet alanı" olarak değiştirilmesine yönelik yapılan 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı ile bu planın dayanağını oluşturan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT
İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 8. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; "Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi raporunun birlikte incelenmesinden;04.08.2008 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilen dava konusu taşınmaz, dava konusu planlarla taşınmaza getirilen "belediye hizmet alanı" fonksiyonunun yer seçimi, büyüklüğü, çevresindeki kullanımlar ile ilişkisi açısından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun olup olmadığına yönelik bir değerlendirmenin bilirkişilerce yapılmadığı, sadece dava konusu 1/1000 ve 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon planlarla belediye hizmet alanı fonksiyonunun içeriğinin doldurulmadığından planlamaya aykırı olduğu tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Anılan gerekçeyle Mahkemece verilen dava konusu işlemin iptali yolunda karar İdari Dava Dairesince 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanında kalan taşınmazın kullanım amacının detaylı olarak düzenlenmesinin zorunlu olmadığı gerekçesiyle 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon plan yönünden davanın reddine karar verilmişse de; dava konusu planlarla taşınmaza getirilen "belediye hizmet alanı" fonksiyonuna ilişkin dava konusu planlarla içeriğinin doldurulmadığı dışında hukuki bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bu durumda 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarla birlikte dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeye belediye hizmet alanı kullanım fonksiyonu getirilmesinin uygun olup olmadığı, bu kullanımın yer seçimi, büyüklüğü, çevresindeki kullanımlar ile ilişkisi açısından şehircilik ilkelerine ,planlama esaslarına, kamu yararına uygun olup olmadığına yönelik husuların yeni bir bilirkişi heyeti marifetiyle incelenmesi sonucu yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planına getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun idare mahkemesince şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygunluğunun belirlenmesi ve belirlenmesi sonucunda mahkemece planların kademeli birlikteliği ilkesi gereği 1/1000 ölçekli uygulama imar planına getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun da üst ölçekli plan ile birlikte gözönünde bulundurularak hukuka uygunluk denetiminin yapılarak, 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı hakkında da mevzuat hükümleri gözetilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla istinaf başvurularının; 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planına yönelik kısmının reddine, 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı yönünden kabul edilerek mahkeme kararının kaldırılmasına 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı yönünden davanın reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/01/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.