Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15449 E. , 2022/3184 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15449
Karar No : 2022/3184
TEMYİZ EDENLER : I- DAVACI ...Valiliği (...İl Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
II- DAVALI ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I- DAVALI ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II- DAVACI ...Valiliği
İSTEMİN KONUSU : Uyuşmazlık konusu taşınmazın belediye hizmet alanında kalan kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali, 30 ve 15 metrelik yollarda kalan kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması yolundaki, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2018 tarih ve E:2015/816, K:2018/6617 sayılı kararına uyularak taşınmazın belediye hizmet alanında kalan kısmı yönünden davanın reddi, trafo alanında kalan kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, davalı idare tarafından taşınmazın trafo alanında kalan kısmı yönünden, davacı tarafından ise taşınmazın belediye hizmet alanında kalan kısmı yönünden usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Sarıçam ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planının onaylanmasına ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının dava konusu taşınmazdan geçen 30 ve 15 metrelik yollar, trafo alanı ve belediye hizmet alanı yönünden iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2018 tarih ve E:2015/816, K:2018/6617 sayılı bozma kararına uyularak taşınmazın belediye hizmet alanında (BHA) kalan kısmı yönünden: işlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte BHA kullanımının tanımlanmadığı, ancak sonradan yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde bu kullanıma ilişkin tanımının yapıldığı, BHA kullanım kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planında somutlaştırılması gerekmekte ise de 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden böyle bir zorunluluk bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin, taşınmazın BHA kullanımında kalan kısmı yönünden davanın reddine, taşınmazın trafo alanında kalan kısmı yönünden ise; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora ek olarak alınan raporun ve dosyanın incelenmesinden, trafo alanının taşıt yolu ulaşımı açısından uygun olduğu, ancak trafonun davacı parselinden geçecek şekilde 30 ve 15 metrelik yolların kesişiminde oluşan kavşak noktasında, kavşağa cepheli olacak şekilde planlandığı, bu nedenle kavşakta görüş açısını olumsuz yönde etkileyerek trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek konumda olduğu, oysa ki dava konusu parsel ve çevresinde yapılaşmanın yoğun olmadığı, bu çevrede gerek ulaşım imkanları açısından gerekse büyüklük açısından trafo alanı olarak planlanabilecek çok sayıda alternatif alanın mevcut olduğunun görüldüğü, trafo alanının bu noktada planlanmasını gerektirecek herhangi bir teknik, fiili ve hukuki zorunluluğun bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin trafo alanına yönelik kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından: Dava konusu parselin mülkiyetinin çoğunun hazineye ve Sarıçam Belediye Başkanlığına ait olduğu, bu nedenle teknik donatı alanı olan trafonun çevredeki şahıs parsellerinde oluşturulması halinde vatandaşların mağduriyetine sebep olunacağı iddiasıyla kararın iptale konu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı Adana Valiliği tarafından: Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği, davanın kısmen işlemin iptali kısmen davanın reddi ile sonuçlandığı halde yargılama giderlerinin büyük kısmının davacıya yüklendiği, bakanlık harçtan muaf olduğu halde kararda davacıya harçların yüklenmesinin uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile taşınmazın trafo alanında kalan kısmı yönünden temyize konu kararın onanmasına, davacının temyiz isteminin kabulü ile taşınmazın belediye hizmet alanında kalan kısmı yönünden şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatı bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı kararnamenin 99. Madddesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı Adana Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı yerine Adana Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) davacı olarak alınması suretiyle işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın trafo alanına ilişkin kısmı yönünden;
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın belediye hizmet alanına ilişkin kısmına gelince;
İdare Mahkemesince dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında BHA kullanımının içeriğinin somutlaştırılmamasının uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle uyuşmazlık konusu işlemin bu kısmının iptali yolunda .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı karar, Dairemizin 10/09/2018 tarih ve E:2015/816, K:2018/6617 sayılı kararı ile; işlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte BHA kullanımının tanımlanmadığı, ancak sonradan yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde bu kullanıma ilişkin tanımının yapıldığı, BHA kullanım kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planında somutlaştırılması gerekmekte ise de 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden böyle bir zorunluluk bulunmadığı sonucuna varıldığından işlemin BHA kullanımı yönünden iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Dairemizin yukarıda anılan bozma kararında da belirtildiği üzere taşınmazın, BHA olarak belirlendiği 1/5000 ölçekli nazım imar planında kesin kullanım amacının belirlenmemesi, diğer bir deyişle bu alanda gerçekleştirilecek kullanımın somutlaştırılmaması, dava konusu nazım imar planı yönünden hukuka aykırılık sebebi olmamakla beraber uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için; taşınmazda getirilen BHA kullanımının yer seçimi, büyüklüğü, planlama alanında bu kullanıma ihtiyaç bulunup bulunmadığı gibi bir çok yönden şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluğunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla ek bilirkişi raporu alınmak yahut yerinde yeniden keşif bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle düzenlenecek rapor dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, temyize konu kararın kısmen bozulması üzerine İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar da dikkate alınarak yargılama giderleri yönünden tekrar karar verileceği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, .... İdare Mahkemesince verilen ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararın kararının trafo alanına ilişkin anılan kısmının ONANMASINA,
2. Davacının temyiz isteminin kabulüne, kararın belediye hizmet alanına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 17/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.