T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15650
Karar No : 2023/6756
TEMYİZ EDEN : 1-(DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)… Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA DİĞER MÜDAHİL: … İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret AŞ
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/5000 nazım imar planı değişikliği kabul edilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının ve Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile reddedilen 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliği teklifinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … İdare Mahkemesinin E:… ve E:… sayılı dosyalarında görülen davalarda mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemeleri neticesinde düzenlenen raporların ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, plan değişikliği ile getirilen kullanım kararları yönünden, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğe giren ve her tür alt kademedeki planlama faaliyetlerine esas teşkil eden üst kademe 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında, yukarı … ve … Mahallesi çevresinde sadece … Caddenin kapsadığı sınırlı alanın SM notasyonuyla gösterilen “Ticaret” yoğunluklu “Stratejik Alt Merkez” olarak planlandığı, dava konusu parselin ise “Stratejik Alt Merkez” alanının dışında ve K notasyonuyla gösterilen “Korunan Alanlar” ve “Yüksek Yoğunluklu Meskun (Düzenli) Konut Alanları” kapsamında kaldığı, üst kademe 1/25.000 ölçekli nazım planı notlarına göre, K notasyonlu konut alanları için parsel bazlı yapı ve nüfus yoğunluğunu arttıracak, inşaat alanı ve kat adedinde artış getirecek imar planı değişikliği yapılmasının yasaklandığı, imar planlarındaki yoğunluk ve yapı düzeninin aynen korunması gerektiği ve bu alanlarda sosyal ve teknik altyapı ve fiziki çevreyi iyileştirmek amacı dışında plan değişikliği yapılamayacağı yönünde açık düzenlemelere yer verildiği, alt kademedeki 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli imar planlarının da 1/25.000 ölçekli nazım imar planı hükümlerine uygun olarak yapılması ve değiştirilmesi gerektiği, parsel bazında ve bireysel yararı önde tutan bir yaklaşımla yapılan dava konusu 1/5.000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ile getirilen ticaret alanı kullanımına ihtiyaç bulunmadığı gibi nüfus ve yapı yoğunluğunda da artış getirilmesine neden olduğu, bu anlamda üst kademede yer alan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planına ve plan hükümlerine, planların kademeli birliktelik ilkesine ve imar mevzuatına aykırı olduğu, plan bütünselliğinden uzak ve parçacı bir planlama yaklaşımı benimsenmesi nedeniyle mevcut üst kademe 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ve mevcut alt kademe 1/5000 ölçekli kat rejimi nazım imar planlarının ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve dengesini bozucu nitelik taşıdığı, kamu yararı amaçlı olmaksızın yapılan imar planı değişikliğinin teknik ve nesnel gerekçelere dayanmadığı, bir zorunluluktan kaynaklanmadığı, plan açıklama raporunda belirtilen gerekçenin ve malik talebinin de mevzuatın aradığı anlamda kamu yararını sağlamaya yönelik olmadığı, teşekkül etmiş idari ve sosyal-kültürel tesislerin arasına ve yakınına çok yönlü bir ticaret işlevi getirilmesinin, mevcut sosyal ve kültürel tesislerle bağdaşmadığı, iki kavşak arası kısa mesafede oldukça fazla yaya ve taşıt trafiği hareketliliği yaratacağı, plan değişikliğinin, ön hazırlık çalışmaları kapsamında, planlama esasları ve mevzuatın aradığı çok yönlü bilimsel ve teknik ön çalışma, analiz, sentez çalışmaları yapılmadan ve bunların sonucunda oluşması gereken plan kararları üretilmeden ve ayrıntılı bir rapor hazırlanmadan yapıldığı, ilgili yatırımcı kurum olan Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT)’nin görüşünün alınmadığı, kaldırılan idari birim ve sosyal-kültürel altyapı için eş değer bir alan ayrılmadığı, plan notları vasıtası ile ticaret alanı kullanım kararı içerisinde konut (rezidans) yapılmasının öngörüldüğü, ancak alanda bu suretle artan gelecek nüfus için gerekli standartlarda altyapı ve donatıların düzenlenmediği, bu anlamda mevcut imar planında alanda öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarının azalmasına neden olunduğu, parselin bulunduğu alanındaki trafik hacminin ve yeni getirilen kullanım kararlarının trafik üretme ve trafik çekme hacminin, nüfus yoğunluğunun arttırılması ve kentsel ulaşım sisteminin etkilenmesi durumlarının araştırılmadığı ve kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi analizi ve raporunun hazırlanmadığı, bu nedenle Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin plan değişiklikleri esaslarına ilişkin 26. maddesine aykırı olduğu, 1/5000 ölçekli nazım imar planı notları yönünden; 3, 4, 5, 7, 8, 9 ve 10 sayılı plan notlarının doğrudan uygulamaya yönelik olmaları nedeniyle genel kararların verildiği 1/5000 ölçekli nazım imar planı ölçeğine değil uygulama ayrıntılarına ilişkin yapılaşma kararlarına yer verilmesi beklenen 1/1000 ölçekli uygulama imar planın ölçeğine uygun oldukları, bu anlamda anılan plan notlarının Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 23. maddesine aykırı olduğu, 1 sayılı plan notu yönünden; çok çeşitli kullanım kararı içeren ticaret alanı fonksiyonunun, gerekçesinin bulunmadığı ve bir ihtiyaçtan kaynaklanmadığı, bölgeye ilişkin bilimsel ve teknik araştırma-analiz-sentez-plan kararı üretme çalışmalarına dayanmadığı, dava konusu parsele lokal bazda nüfus ve trafik yoğunluğu getirildiği, 3 sayılı plan notu yönünden; davaya konu parselin zemini engebeli veya eğimli olmadığından subasman seviyesinin ±1,50 metrede tesisini gerektirecek bir durumun olmadığı, bu nedenle anılan plan notunun yapı yüksekliği ve yapı yoğunluğunda artışa sebep olabileceği, 4 sayılı plan notu yönünden; uyuşmazlığa konu parselin … Caddesinden cephe alması gerektiği, diğer kenarlarındaki yollardan cephe almasına imkan bulunmadığı, çıkmaz sokak ile caddenin hemen hemen aynı düzlemde olduğu, anılan plan notunun arazinin topoğrafyasına uymadığı, alternatifli yüksek yol bulunmadığı ve parsel zemini düz olduğundan ±0.00 kotu altında açığa çıkan kat veya katlar oluşamayacağı, bu şekilde ortaya çıkacak katlar bulunması halinde dahi bu katların emsal harici tutulmasının yapı ve nüfus yoğunluğunun artmasına neden olacağı, diğer bir deyişle gizli emsal artışına sebep olacağı, 8 sayılı plan notu yönünden; anılan plan notunda yer alan kuaför, kafeterya, kafe, yemekhane gibi yapı ve yapı bölümlerinin ticari faaliyet içermesi ve çalışma, eğlenme ve dinlenmeye ayrılan yapı-yapı bölümleri olması nedeniyle emsal harici tutulmasının imar mevzuatına aykırı olduğu, bu alanların emsal harici tutulması halinde gizli olarak inşaat alanı ve emsal arıtışı getirilmesine neden olacağı, emsal tanımının plan veya plan notuyla değiştirilemeyeceği, 9 sayılı plan notu yönünden; binalar arasında söz konusu mesafeler bırakılmadığı takdirde güneşlenme, havalanma gibi sağlıklı çevre oluşturma konularının etkileneceği ve imar kanununun sağlıklı yaşam alanları oluşturma yönündeki temel amacına aykırı olacağı, ayrıca Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 18 ve 25. maddelerinde binalar arası olması gereken mesafenin sadece h/2 olarak belirtilmediği, yüksekliklere göre farklı bir hesaplama ön görüldüğü, bununla beraber parselin sadece... Caddesinden cephe alacağı, ancak mevcut teşekküle göre yapılanma ve çekme mesafesi olması halinde parsel çevresindeki yollardan minimum çekme mesafesi şartı aranmayacağına ilişkin koşulun anlamsız ve dayanaksız olduğu, tüm bu yönlerden imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varılan … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararlarında hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı … Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından: Dava konusu parselde mevcutta yer alan binanın TRT stüdyosu olarak kullanıldığı, dava dışı TMMOB Mimarlar Odası tarafından söz konusu binanın korunması gerekli küttür varlığı olarak tescilinin sağlanması istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara 1 nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu, ancak kurulun … tarih ve …sayılı kararı ile yapının korunacak eser olarak tesciline gerek olmadığı kararı alındığı, müdahiller tarafından yapılan plan değişikliği teklifinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla emsal değeri 2.00 olmak üzere tadilen onaylanarak 13/12/2016 tarihinden itibaren 1 ay süreyle ilana çıkarıldığı, dava konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin iptali yolundaki kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
Davalı yanında müdahil … Genel Müdürlüğü tarafından: Dava konusu parsel üzerinde yer alan yapının korunması gereken kültür varlığı niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığa konu imar planı değişikliklerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve Yasaya uygun olduğu belirtilerek davalının, istinaf yoluna başvurmayan müdahilin temyiz yoluna başvurmasının olanaklı olmadığı belirtilerek davalı yanında müdahilin temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İstinaf yoluna başvurmayan müdahil tarafından temyiz yoluna başvurulduğundan müdahil yönünden, aleyhine yeni bir hukuki durum yaratmayan istinaf kararına karşı yapılan temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmadığı neticesine varıldığından müdahilin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davalının temyiz başvurusunun kısmen kabulü ile dava dilekçesinden, görülen davanın konusunun nazım ve uygulama imar planı notları olduğu anlaşıldığından taşınmazda nazım ve uygulama imar planları ile getirilen ve dava konusu olmayan kullanım kararı yönünden hüküm kurulması olanağı bulunmadığı gerekçesiyle kararın anılan kısmının bozulmasına, davalının temyiz isteminin kararın kalan kısımları yönünden reddi ile temyize konu kararın, taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararına karşı; Mimarlar Odası tarafından açılan davada, … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ve aynı belediye meclisi kararının iptali istemiyle Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin (sırasıyla) 21/09/2023 tarih ve E:2019/16542, K:2023/6752 sayılı ve E:2019/16550, K:2023/6753 sayılı kararları ile dava konusu işlemin iptaline yönelik mahkeme kararları değişik gerekçeyle onanarak kesinleştiği, anılan kararlarla taşınmazın fonksiyonunun iptaline karar verildiğinden plan notlarının da dayanaksız kaldığı gerekçesiyle onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti Tarım Kredi Kooperatifleri'ne ait olan ve üzerinde Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği binası ve TRT Arı-Orkut Stüdyolarının yer aldığı … ada, … parsel sayılı 8.285 m2 yüz ölçümlü dava konusu taşınmaz, İmar İdare Heyetinin … tarih ve … sayılı kararıyla E:2.00 konut alanı olarak planlanmıştır. Taşınmazın üzerindeki yapıların, dükkan, sinema, okul, büro, düğün salonu ve tiyatro amaçlı kullanımına ilişkin olarak 16/06/1969 tarihli yapı kullanma izni düzenlenmiştir.
Orkut Stüdyosu olarak kullanılan alan 1971 yılında, Arı Stüdyosu olarak kullanılan alan ise 1985 yılında, malik Tarım Kredi Kooperatifleri ile TRT arasında imzalanan kira sözleşmesi kapsamında kiralanmış olup sözleşmenin, sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi belge ve iddia ileri sürülmediği görüldüğünden kira akdinin güncel olduğu anlaşılmıştır.
26/02/2016 tarihinde, Mimarlar Odası tarafından, TRT Arı-Orkut Stüdyolarının korunacak eser olarak tespit ve tescili için Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kuruluna yapılan başvuru, dava konusu parselde bulunan yapıların 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında bulunması gereken nitelikleri taşımadığından bahisle … tarih ve … sayılı karar ile reddedilmiştir. Mimarlar Odası tarafından, bahsi geçen ret kararının iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulü yolundaki kararının uygulanması amacıyla, Ankara I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davaya konu taşınmaz üzerindeki yapılar 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gereken 1. grup kültür varlığı olarak tescil edilmiş ise de … İdare Mahkemesince taşınmazın kültür varlığı olarak tescilini gerektirecek nitelikleri haiz olmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedilerek kesinleşmiş olup dosya kapsamından taşınmazın güncel tescil durumu hakkında yeterli bilgiye ulaşılamamaktadır.
Tarım Kredi Kooperatifleri ve …İnşaat Taah. Pet. Mad. Gıda. Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş. tarafından, … tarih ve … sayılı dilekçeyle sunulan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifi ile söz konusu parselin ticaret alanı olarak planlanması ve E:2.50, Yençok:Serbest yapılaşma koşulları getirilmesi talep edilmiştir. Anılan nazım imar planı değişikliği teklifine ilişkin olarak hazırlanan plan notları ise şu şekildedir:
" 1. Ticaret alanında iş merkezleri, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, kamu veya özel katlı otaparklar, alışveriş merkezleri, rezidans, otel ve diğer konaklama tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler, lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, yönetim binaları, katlı otopark, banka, finans kurumlan, yurt, kurs, dershane, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri gibi ticaret ve hizmetler sektörüne ilişkin yapılar yapılabilir.
2. Ticaret alanında E:2.00 ve Yençok:Serbest olacaktır.
3. Planda gösterilen yapı yaklaşma sınırları dışında yapı yapılamaz, ancak imar cephesi ile yapı yaklaşma sınırı arasında kalan alanda otopark, rampa, merdiven, taşıt ve yaya giriş çıkışları için düzenleme yapılabilir. Zemin katlar ±1.50 metrede tesis edilebilir.
4. ±0.00 Kotu yüksek yoldan verilecektir. Bu yolun en üst noktasına isabet eden bordür kotu ±0,00 kotu olarak kabul edilecektir. ±0.00 kotu altında açığa çıkan katlar emsal harici olup, parsel sınırına kadar ticari amaçla kullanılabilir.
5. Bodrum ve zemin ve normal katlardaki kat yükseklikleri ihtiyaçlar çerçevesinde bir ölçü sınırlamasına bağlı kalınmadan mimari proje aşamasında belirlenecektir.
6. Parselde TAKS ve blok boyu sınırlaması olmayacaktır.
7. Bu parselde inşa edilecek yapılarda, bina giriş holleri ve koridorlar, bina yönetimi toplantı salonu, güvenlik odası, ısı merkezi, tesisat şaftları, tesisat katları, teknik hacimler, genel merdivenler ve bu merdivenlere ait sahanlıklar ile kat holleri, kat koridorları, yangın merdivenleri, yangın çıkış koridorları, yangın holleri, balkonlar, çöp toplama odaları, kolonatlar, arkatlar, kolonatlı giriş saçakları, açık yüzme ve süs havuzları, iç bahçeler, kat bahçeleri ve teras bahçeleri emsale dahil değildir.
8. Zemin altı ve üzerinde parsellerin ihtiyacına cevap verecek nitelikte sosyal tesisler düzenlenebilir, bu alanlar, toplam emsale esas inşaat alanının %7'sini geçmemek koşulu ile emsal İnşaat alanının dışındadır, sosyal tesis yapılarında spa, sauna, hamamı, jimnastik salonu, açık-kapalı yüzme havuzu, kuaför, mescit, kafeterya, kafe, çamaşırhane, toplantı salonu, yemekhane vb. fonksiyonlar yer alabilir. Bu alanlar emsale dahil edilmeksizin, mimari projede belirlenir, ancak bağımsız bölüm numarası alamaz.
9. Kitleler arasında H/2 ya da parsel çevresindeki yollardan minimum çekme mesafesi şartı aranmaz.
10. Yollara bakan cephelerde asgari 5.00 metre mesafe bırakılmak suretiyle tevsii kotları altında kapalı otoparklar yapılabilir."
Müdahiller tarafından sunulan 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifi, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile E:2.00 olacak şekilde yapı yoğunluğu korunmak suretiyle tadilen onaylanmış, teklif edilen plan notları aynen kabul edilerek 13/12/2016 tarihinden itibaren 1 ay süreyle ilan edilmiştir.
1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği üzerine yine müdahiller tarafından hazırlanarak Çankaya Belediye Başkanlığına sunulan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifi, Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile reddilmiş ise de 5216 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Anılan plan değişikliği kapsamında kabul edilen uygulama imar planı notları ise şu şekildedir:
"1. Ticaret alanında iş merkezleri, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, kamu veya özel katlı otoparklar, alışveriş merkezleri, rezidans, otel ve diğer konaklama tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler, lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, yönetim binaları, katlı otopark, banka, finans kurumları, yurt, kurs, dershane, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri gibi ticaret ve hizmetler sektörüne ilişkin yapılar yapılabilir.
2. Ticaret alanında E:2.00 ve Yençok:Serbest olacaktır.
3. Planda gösterilen yapı yaklaşma sınırları dışında yapı yapılamaz, ancak parsel sınırı ile yapı yaklaşma sınırı arasında kalan alanda otopark, rampa, merdiven, taşıt ve yaya giriş çıkışları için düzenleme yapılabilir. zemin katlar *1.50 metrede tesis edilebilir.
4. ±0.00 kotu yüksek yoldan verilecektir, bu yolun en üst noktasına isabet eden bordur kotu *0,00 kotu olarak kabul edilecektir. *0.00 kotu altında açığa çıkan katlar emsal haricidir.
5. Bodrum ve zemin ve normal katlardaki kat yükseklikleri ihtiyaçlar çerçevesinde bir ölçü sınırlamasına bağlı kalınmadan mimari proje aşamasında belirlenecektir.
6. Parselde TAKS ve blok boyu sınırlaması olmayacaktır.
7. Bu parselde inşa edilecek yapılarda, bina gitiş holleri ve koridorlar, bina yönetimi toplantı salonu, güvenlik odası, ısı merkezi, tesisat şaftları, tesisat katları, teknik hacimler, genel merdivenler ve bu merdivenlere ait sahanlıklar ile kat holleri, kat koridorları, yangın merdivenleri, yangın çıkış koridorları, yangın holleri, balkonlar, çöp toplama odaları, kolonatlar, arkatlar, kolonatlı giriş saçakları, açık yüzme ve süs havuzları, iç bahçeler, kat bahçeleri ve teras bahçeleri emsale dahil değildir.
8. Zemin altı ve üzerinde parsellerin ihtiyacına cevap verecek nitelikte sosyal tesisler düzenlenebilir. Bu alanlar, toplam emsale esas inşaat alanının ve %7'sini geçmemek koşulu ile emsal inşaat alanının dışındadır. Sosyal tesis yapılarında spa, sauna, hamam, jimnastik salonu, açık-kapalı yüzme havuzu, kuaför, mescit, kafeterya, kafe, çamaşırhane, toplantı salonu, yemekhane vb. fonksiyonlar yer alabilir. Bu alanlar emsale dahil edilmeksizin, mimari projede belirlenir. Ancak bağımsız bölüm numarası alamaz.
9. Parselde birden fazla yapı yapılabilir.Kütleler arası asgari mesafe şartı aranmaz.
10. Ankara Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile onaylanan 09.03.2017 tarihli imara esas Jeolojik ve jeoteknİk etüd raporu sonuç ve öneriler kısmında belirtilen esaslara uyulacaktır.
11. Parsel bazında sondajlı ve laboratuar deneylerine dayalı jeoteknik etüd hazırlanarak bu rapora dayalı projelendirme yapılmadan inşaat ruhsatı verilemez.
12. Yapılaşmada mania kriterlerine uyulacaktır. Mimari proje onay aşamasında Yençok saçak seviyeleri belirlenirken ilgili komutanlığın görüşü alınacaktır.
13. Planda belirtilmeyen hususlarda "yürürlükteki imar yönetmeliği" hükümleri geçerlidir."
Bunun üzerine, davacı tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
14/06/2014 tarihinde 29030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde; nazım imar planının, mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan olduğu, aynı maddenin k) bendinde ise uygulama imar planının, nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı ifade ettiği düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I.Davalı yanında müdahilin temyiz istemi yönünden:
Uyuşmazlıkta, ilk derece mahkemesince esas hakkında karar verilmeden önce dava konusu parselin maliki olan Tarım Kredi Kooperatiflerince sunulan ve davalı yanında davaya katılma talebini içeren dilekçe üzerine İdare Mahkemesince … tarih ve E:… sayılı ara karar ile müdahale isteminin kabulüne karar verildiği, anılan kararın 04/09/2018 tarihinde Tarım Kredi Kooperatiflerine tebliğ edildiği, böylelikle müdahilin, davaya katıldığı tarihten itibaren dosyaya bilgi-belge sunma, uyuşmazlık ile ilgili iddia ve taleplerini ileri sürme ve kanun yollarına başvurma imkanı kazandığı, … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın ise anılan müdahile 25/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, bu karara karşı davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de davalı yanında müdahil Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığı, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından bu kararın temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince verilen karara karşı sadece davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması karşısında istinaf başvurusunda bulunmayan taraf olan davalı yanında müdahil bakımından mahkeme kararının kesinleştiği, istinaf başvurusu üzerine verilen kararın ise davalı yanında müdahil yönünden aleyhe sonuç doğuran yeni bir hukuki durum meydana getirmediği anlaşıldığından temyize konu kararın davalı yanında müdahil tarafından temyizine ilişkin istemin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
II. Davalının temyiz istemi yönünden:
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle görülmekte olan davanın konusunun net olarak ortaya koyulması gerekmektedir. Davacı Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından sunulan dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların taşınmaza yönelik kullanım kararında yapılan değişikliğe ilişkin olmadığı, nazım ve uygulama imar planında yapılan değişiklik ile getirilen plan notlarının her biri yönünden hukuka aykırılık iddiaları ileri sürüldüğü görüldüğünden bakılan davanın konusunun 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri ile getirilen plan notları olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın plan değişiklikleri ile getirilen kullanım kararına ilişkin kısmı yönünden;
Dava konusu imar planı değişiklikleri ile taşınmazın kullanım kararının konut alanından ticaret alanına çevrilmesine yönelik olarak hukuka aykırılık iddiasında bulunulmaması ve plan değişikliklerinin fonksiyon değişikliğine yönelik kısmının kısmının bakılan davaya konu edilmemesi karşısında; 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının notları yönünden dava konusu edilen belediye meclisi kararlarının dava konusu edilmeyen kullanım kararı değişikliğine ilişkin kısmı hakkında hüküm kurulmasının olanaklı olmadığı sonucuna varıldığından temyize konu kararın anılan kısmında isabet görülmemiştir.
Uyuşmazlığın plan notlarına yönelik kısmına gelince:
Taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına karşı; Mimarlar Odası tarafından açılan davada, … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 21/09/2023 tarih ve E:2019/16542, K:2023/6752 sayılı kararı ile değişik gerekçeli olarak onanarak kesinleştiği, aynı belediye meclisi kararının iptali istemiyle Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ise Dairemizin 21/09/2023 tarih ve E:2019/16550, K:2023/6753 sayılı kararı ile değişik gerekçeli olarak onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
İmar mevzuatı uyarınca, imar planı, plan notları ve açıklama raporunun bir bütün olduğu ve 1/5000 ölçekli imar planındaki hukuka aykırılığın alt ölçekli uygulama imar planına da sirayet edeceği açıktır. Taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davalarda, taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında ticaret alanı olarak planlanmasının hukuka aykırı olduğu açıkça ortaya koyularak hukuka aykırı olduğu değerlendirilen ticaret alanı kullanım kararı ve plan notları bakımından iptal kararları verilmiştir. Bu durumda, alt ölçekli uygulama imar planında ticaret alanı kullanımı getirilmesinde ve ticaret alanı kullanımına yönelik olarak getirilen uygulama imar planı notlarında da hukuka uyarlık bulunmadığı neticesine varıldığından dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın anılan kısmı sonucu itibariyle isabetli bulunmuştur.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı yanında müdahilin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine,
2. Uyuşmazlığa konu kararın, taşınmazın kullanım kararına ilişkin kısmı yönünden, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
3. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının anılan kısmının BOZULMASINA,
4. Uyuşmazlığa konu kararın, nazım ve uygulama imar planı notlarına ilişkin kısmı yönünden, davalının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
5. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.