Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15755 E. , 2020/12487 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15755
Karar No : 2020/12487
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Amasya ili, Merzifon ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … sayılı parselleri kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçeki nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Merzifon Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu imar planlarının 17.10.2011-17.12.2011 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılarak ilan edildiği, askı süresi içerisinde imar planlarına yapılan itirazlar değerlendirilerek itiraz ve talepler doğrultusunda hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanarak 24.04.2012-24.05.2012 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılarak ilan edildiği, planlara karşı davacı idare tarafından açılmış bir dava bulunmadığı, davacı idare tarafından … tarih ve … sayılı yazı ile talep edilen imar planı tadilatı yapılması teklifinin Merzifon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği, imar plan tadilatı talebinde bulunan idarenin planlardan haberdar olduğunun anlaşıldığı, bu kez davacı idarece … tarih ve … sayılı yazı ile yeniden imar uygulaması yapılmasının istenildiği, bu talebe ilişkin yazı içerisinde davaya konu belediye meclisi kararından açıkça bahsedildiği, bu talebe cevaben verilen ve davaya konu taşınmazların 2016 yılı kamulaştırma programına alındığını bildiren yazının 11.05.2016 tarihinde davacı kurum kayıtlarına girdiği, bakılan davanın ise 18.07.2016 tarihinde açıldığı anlaşıldığından yasal dava açma süresi sona erdikten sonra açılan işbu davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılarak reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı idarenin 08.04.2016 tarihinde "… tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı alınması sırasında ilgi idarelerinden görüş alınmadığı, okul alanının mevzuata göre düzenleme ortaklık payından karşılanması gerektiği, bu nedenle alanda yeniden bir imar uygulaması yapılması" istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10.maddesi kapsamında yapılan başvuruya davalı idare tarafından verilen "… ada, … ve … sayılı parseller ile … ada, … sayılı parselin okul alanına giren kısımlarının İmar Kanunun 10.maddesi uyarınca 2016 yılı kamulaştırma programına alındığını" bildiren 03.05.2016 tarihli belediye meclisi kararını içeren 09.05.2016 tarihli yazı kesin olmadığından yukarıda yer alan yasal hüküm uyarınca 08.04.2016 tarihli başvuruya, altı aylık yasal süre içinde, 18.07.2016 tarihinde, açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken süre aşımı yönünden reddedilmesine ilişkin idare mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Amasya ili, Merzifon ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … sayılı parselleri kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçeki nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının Merzifon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, … ve … sayılı parsellerin de bulunduğu alanın bedelsiz temini sağlanacak bir çözümün bulunması ya da … sayılı parselin tümünün imar planı dışına çıkarılması, tüm maliklerle uzlaşma sağlanamaması nedeniyle … sayılı parselin kadastro sınırlarının dışına çıkmayacak şekilde okul alanında imar planı değişikliği yapılmasının … tarih ve … sayılı davacı idare yazısı ile istenildiği, bu istemin Merzifon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile … ada, … sayılı parselin orta öğretim alanından çıkarılması istemine ilişkin olarak reddedildiği, davacı idare tarafından … tarih ve … sayılı yazı ile "… tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı alınması sırasında ilgili idarelerinden görüş alınmadığı, okul alanının mevzuata göre düzenleme ortaklık payından karşılanması gerektiği, bu nedenle alanda yeniden bir imar uygulaması yapılmasının" istendiği, davalı idarece belediye meclisinin … tarih ve … tarihli kararı ile … ada, … ve … sayılı parseller ile … ada, … sayılı parselin okul alanına giren kısımlarının İmar Kanunun 10.maddesi uyarınca 2016 yılı kamulaştırma programına alındığını bildiren yazının 11.05.2016 tarihinde davacı kurum kayıtlarına girmesi üzerine 18.07.2016 tarihinde sözü edilen imar planlarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. Fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kuralı, aynı Kanunun 10. maddesinde ise; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler; Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın, okul alanında kalan kadastral parsellerin 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi gereği düzenleme ortaklık payından karşılanacak biçimde bir çözüm bulunması amacıyla yapılan başvurunun reddinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planında değişiklik yapılması yolundaki istemin 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu ve bu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca, idarece verilen cevap kesin olmaması halinde ilgililerin idarenin bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği açıktır. 2577 sayılı Kanunun 10.maddesinde belirtilen altmış günlük başvuruya cevap süresinin dava açma hakkını sınırlamaya değil aksine kamu hizmetini yürütmekle görevli idareleri belirli bir süre içerisinde cevap verme yükümü altında bırakmaya yönelik bir süre olduğu, bu itibarla davalı idarece dava açma süresi içerisinde verilen "kesin olmayan" cevabın da davacı açısından, anılan 10.maddedeki "cevabı istemin reddi sayarak dava açabilme" ya da "kesin cevabı" bekleme hususunda seçimlik hakkı tanıyacağı açıktır.
Bu durumda, davacı idarenin 08.04.2016 tarihinde "… tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı alınması sırasında ilgi idarelerinden görüş alınmadığı, okul alanının mevzuata göre düzenleme ortaklık payından karşılanması gerektiği, bu nedenle alanda yeniden bir imar uygulaması yapılması" istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10.maddesi kapsamında yapılan başvuruya davalı idare tarafından verilen "… ada, … ve … sayılı parseller ile … ada, … sayılı parselin okul alanına giren kısımlarının İmar Kanunun 10.maddesi uyarınca 2016 yılı kamulaştırma programına alındığını" bildiren 03.05.2016 tarihli belediye meclisi kararını içeren 09.05.2016 tarihli yazı kesin olmadığından yukarıda yer alan yasal hüküm uyarınca 08.04.2016 tarihli başvuruya, altı aylık yasal süre içinde, 18.07.2016 tarihinde, açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken süre aşımı yönünden reddedilmesine ilişkin mahkeme kararında isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2020 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.