Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/1592 E. , 2022/8091 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/1592
Karar No : 2022/8091
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-… 2-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-… İlçe Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2-… İlçe Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2016 tarihli E:2015/6713, K:2016/4144 sayılı bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak düzenlenen yapı ruhsatının mahkeme kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine uğranıldığı ileri sürülen 282.000-TL maddi ve 30.000-TL manevi zararın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu taşınmaz üzerinde inşa edilen yapıya ilişkin olarak düzenlenen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, ancak karar verilinceye kadar kaba inşaatı tamamlanan yapının, halen varlığını sürdürdüğü, anılan bina için dava devam ederken … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ve … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, bu nedenle davacı tarafından inşaat masrafı olarak talep edilen maddi ve manevi zarar bakımından davalı idarelere yüklenebilecek bir hizmet kusuru bulunmadığı gibi davacı yönünden gerçekleşmiş meşru ve güncel bir zararın da bulunmadığı neticesine ulaşıldığından davacının tazminat istemlerinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parsel için düzenlenen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile iptal edilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı arasında büyük farklılıklar bulunduğu, ilk hali iş yeri olarak kullanılmak üzere düzenlenen ruhsata esas projenin 257 m2 işyeri alanı içerdiği, ancak yeni düzenlenen ruhsatta işyeri alanı miktarının 53 m2 olduğu, dolayısıyla inşaatın eski halinin yeni projeye uygunluğunun bulunmadığı, önceki ruhsatın iptal edilmesi nedeniyle binada değer kaybı yaşandığı ve binanın/dairelerin kiraya verilmesi halinde gelir kaybına neden olunduğu, idare mahkemesince tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen kararın bozulmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2016 tarihli E:2015/6713, K:2016/4144 sayılı kararının gerekçesinin dosyada eksik inceleme bulunduğu gerekçesine dayanmasına rağmen bozma kararı üzerine idare mahkemesince işin esası hakkında yeniden değerlendirme yapılarak tazminat hükmedilmemesine karar verilmesinin uygun olmadığı, ayrıca davanın açılmasına idare sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine olanak bulunmadığı
ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmaz için düzenlenen yapı ruhsatının yargı merciince iptaline karar verildiği, ancak dava devam ederken anılan taşınmaz için yeni yapı ruhsatı düzenlendiği görüldüğünden davacının bu aşamaya kadar gerçekleşmiş bir zararının bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasını teminen idare mahkemesince yerinde yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenecek rapor uyarınca yeniden değerlendirme yapılması gerektiği, davanın açılmasına davalı Seyhan Belediyesince tesis edilen hatalı yapı ruhsatı düzenleme işlemi neden olduğundan dava konusu yapının sonradan ruhsata bağlanması nedeniyle dahi yargılama giderlerinden davacının sorumlu tutulması olanağı bulunmadığı neticesine ulaşıldığından temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adana ili, Çukurova ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı dava konusu taşınmaz için düzenlenen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının iptali istemiyle komşu parsel maliki tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, Seyhan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünce 07/12/2007 tarihli yapı tatil zaptı düzenlenerek kaba inşaatı tamamlanan yapıda inşai faaliyet durdurulmuştur.
Belirtilen iptal kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 19/03/2008 tarih ve E:2007/3001, K:2008/1893 sayılı kararıyla bozulması üzerine ... İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 07/05/2010 tarih ve E:2010/2320, K:2010/4626 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Taşınmaz Seyhan Belediye Başkanlığı yetkisindeyken Çukurova Belediye Başkanlığına devredildiğinden yapı ruhsatının iptali istemiyle açılan davada yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verilen yapı ruhsatına konu yapıya ilişkin olarak davacı tarafından, 17/12/2010 tarihli dilekçe ile davalı Çukurova Belediye Başkanlığına başvuruda bulunularak yapı ruhsatının yenilenmesi istenilmiştir.
Çukurova Belediye Başkanlığınca davacılara ait yapı ruhsatının aynı koşullarda yenilenmesinin mümkün olmadığının bildirilmesi üzerine 17/01/2011 tarihli dilekçe ile davacılar tarafından 282.000-TL maddi, 30.000-TL manevi tazminat istemiyle davalı idarelere yapılan başvuruların reddi üzerine, iptal edilen yapı ruhsatı nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 282.000-TL maddi, 30.000-TL manevi zararın tazmini istemiyle, 14/03/2011 tarihinde, bakılmakta olan dava açılmıştır.
Akabinde, mülkiye baş müfettişinin sözlü talimatı üzerine mahallinde yapılan kontrol üzerine düzenlenen 15/02/2012 tarihli tutanakta yapının durdurulduğu şekliyle korunduğu, herhangi bir inşai faaliyette bulunulmadığının anlaşıldığı tespit edilmiştir.
Son olarak, davacı tarafından inşa edilen yapı için … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı düzenlenmiş ve … tarih ve … sayılı yapı kullanma izni verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında, “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” hükmü düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun "Yapı ruhsatiyesi" başlıklı 21. maddesinde: "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir. Belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar da bu hükme tabidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın esasa ilişkin kısmı bakımından;
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının esasa yönelik kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmı bakımından;
Uyuşmazlıkta, davacı parseli üzerinde … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı uyarınca inşa edilen binanın Seyhan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünce düzenlenen 07/12/2007 tarihli yapı tatil zaptı ile durdurulduğu haliyle varlığını sürdürdüğünün anlaşılması ve anılan yapıya ilişkin olarak dava devam ederken … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ve … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiğinin görülmesi karşısında davacı yönünden gerçekleşmiş meşru ve güncel bir zararın bulunmadığına karar verilmiş ise de dava konusu parsel üzerindeki binanın, davalı Seyhan Belediye Başkanlığınca düzenlenen ve hukuka aykırılığı yargı merciince tespit edilerek iptaline karar verilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı uyarınca inşa edildiği, görülmekte olan davanın ise yapı ruhsatının iptali nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açıldığı, dolayısıyla işbu davanın açılmasına ruhsatı düzenleyen idare olan davalı Seyhan Belediye Başkanlığının işlem ve eylemlerinin neden olduğu görüldüğünden davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi olanağı bulunmadığı, idare mahkemesince bozma kararı üzerine yapılacak yargılamada yargılama giderlerinin, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı Seyhan Belediye Başkanlığı aleyhine hükmedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz isteminin kararın esasa ilişkin kısmı yönünden reddine, temyize konu kararın anılan kısmının ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden kabulüne,
3. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının anılan kısmının BOZULMASINA,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.