Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/15930 E. , 2021/824 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/15930
Karar No : 2021/824
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. ….
2- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) … Valiliği
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 16/12/2015 tarih ve E:2014/3241, K:2015/7597 sayılı bozma kararına uyularak verilen …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mahallesi, …. ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının onaylanmasına ilişkin … Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava dosyasının ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden; eğitim tesis alanının bölge ve çevresine hizmet verecek, üst ölçekli plan ana kararlarını etkileyecek büyüklükte alan kullanımını gerektiren parsel olduğu dikkate alındığında, üst ölçekli 1/25000 ölçekli nazım imar planında aynı kullanım kararının getirilmesi gerekirken 1/25.000 ölçekli planda yüksek yoğunlukta konut alanı olarak planlanması nedeniyle üst ölçekli planda gösterilen fonksiyon ile uyumlu olmadığı,, eğitim tesis alanının üst ölçekli 1/25000 ölçekli nazım imar planında öngörülmeden sadece 1/5000 ölçekli nazım imar planında planlanmasının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemle eğitim tesis alanı olarak belirlenmesine ilişkin kısmının iptaline, taşınmazın arazi kullanım fonksiyonunun kısmen yol, kısmen yüksek yoğunlukta konut alanı ve kısmen yeşil alan olarak belirlenmesine ilişkin kısım yönünden ise davanın reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Kısmen yüksek yoğunluklu konut alanı fonksiyonuna ilişkin herhangi bir iddialarının olmadığı bu kısmı dava konusu etmediklerini talepleri dışında verilen kararın bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacının taşınmazın kısmen eğitim tesis alanı fonksiyonunda düzenlenmesini dava konusu etmediği taleple bağlılık ilkesi uyarınca bu konuda verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACI ... VALİLİĞİNİN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DAVALI … BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen yol, kısmen yeşil alan fonksiyonunda düzenlenmesine ilişkin kısım hakkında verilen mahkeme kararının onanması, kısmen konut ve kısmen eğitim tesis alanı fonksiyonunda düzenlenmesine ilişkin kısım hakkında verilen kararın ise taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı Kararnamenin 99. maddesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı Adana Valiliği (Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı) yerine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının il teşkilatının olduğu Adana Valiliğinin (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) davacı olarak alınması suretiyle, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen eğitim tesis alanı, kısmen yol, kısmen yüksek yoğunlukta konut alanı, kısmen yeşil alan olarak belirlendiği, davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde taşınmazın kısmen konut, kısmen eğitim tesisi alanı olarak belirlenen kısmı yönünden herhangi bir iddiasının bulunmadığı, kısmen yol kısmen yeşil alan fonksiyonunda düzenlenmesine ilişkin kısmın iptali istemiyle bakılan dava açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın; taşınmazın kısmen yol, kısmen yeşil alanı, fonksiyonunda belirlenmesine ilişkin kısım yönünden ;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının yol ve yeşil alan fonksiyonuna ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın; taşınmazın kısmen yüksek yoğunlukta konut alanı, kısmen eğitim tesis alanı, fonksiyonunda belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden ise;
Taleple bağlılık ilkesi, yargılama hukukunun genel prensiplerinden biri olduğundan idari yargılama hukukunda da uygulanması gerekir. Bu ilke kapsamında mahkemeler, davacının istemi ile bağlı olup; istemi genişletecek biçimde karar veremezler.
Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen eğitim tesis alanı, kısmen yol, kısmen yüksek yoğunlukta konut alanı, kısmen yeşil alan olarak belirlendiği, davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde ise taşınmazın konut ve eğitim tesisi alanı olarak belirlenen kısımları yönünden herhangi bir iddiasının bulunmadığı, görülmüştür.
Bu durumda, davacının talebini aşan nitelikte dava konusu edilmeyen konut ve eğitim tesisi alanına ilişkin kısım yönünden bir inceleme yapılması suretiyle verilen mahkeme kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline kısmen davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, kısmen yol ve kısmen yeşil alan fonksiyonunda düzenlenmesi yönünden oybirliğiyle ONANMASINA, kısmen konut ve kısmen eğitim tesis alanı fonksiyonunda düzenlenmesi yönünden oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 01/02/2021 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY (X) : Mahkeme kararının taşınmazın kısmen yüksek yoğunlukta konut alanı, kısmen eğitim tesis alanı, fonksiyonunda düzenlenmesine ilişkin bölümünün de onanması gerektiği oyu ile kararın bu kısmına katılmıyoruz.