T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/16384
Karar No : 2023/7087
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …)
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan cami binasına yönelik plan notu eklenmesi yolunda yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, Muratpaşa Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararıyla Türkiye Diyanet Vakfına intifa hakkı verilen davaya konu taşınmazın bulunduğu alanın, 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "ibadet alanı" olarak planlandığı ve üzerinde …Camisi bulunduğu, 1/1000 uygulama imar plan değişikliği ile eklenen "planlama alanı içerisinde cami binasının altında ticari kullanımlar yer alabilir" plan notunun, cami ile mimari açıdan uyumlu olduğu, mevcut durumunda çevresel faktörlerin olumsuz etkilenmediği, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğundan hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu taşınmazın mülkiyetinin Muratpaşa Belediyesine ait olması sebebiyle muvafakati olmadan plan değişikliği yapılamayacağı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre değerlendirme yapılması gerektiği, plan değişikliğinde kamu yararı bulunmadığı gibi kamunun ve vatandaşların menfaatinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazın mülkiyeti Muratpaşa Belediye Başkanlığına ait olup üzerinde cami binası bulunmakta olup … tarih ve …sayılı kararla Türkiye Diyanet Vakfına taşınmaz üzerinde intifa hakkı verilmiştir.
Söz konusu alana yönelik olarak plan notu eklenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği teklifi Muratpaşa Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Ancak; plan değişikliği teklifi Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin gündemine alınarak … tarih ve …sayılı kararıyla "Planlama alanı içerisinde cami binasının altında ticari amaçlı kullanımlar yer alabilir." şeklindeki plan notunun 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına eklenmesi yolundaki plan değişikliği kabul edilerek dosya Muratpaşa Belediyesine gönderilmiştir.
Muratpaşa Belediye Başkanlığınca plan değişikliği 12/10/2016-10/11/2016 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun meclisin görev ve yetkileri başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde: '' Belediyenin imar planlarını görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. Belediye sınırları ile sınırları olan Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili Büyükşehir Belediyeleri tarafından yapılır veya yaptırılır ve doğrudan meclis tarafından onaylanır.'' hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak." büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5216 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükmü uyarınca, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde uygulama imar planı ve değişikliklerini yapma yetkisi kural olarak ilçe belediyelerine verilmiş, bu belediyelerin yapacakları planları onaylanmak üzere büyükşehir belediyesine sunacakları, büyükşehir belediyesince de söz konusu planların aynen veya değiştirilerek onaylanacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu madde hükmü incelendiğinde, ilgililerce verilen plan değişikliği tekliflerinin ilçe belediyesince reddedilmesi halinde, ortada ilçe belediyesince yapılmış bir plan değişikliği bulunmadığından büyükşehir belediye meclisi tarafından ilçe belediyesince reddedilen teklifin kabul edilerek tadilen plan değişikliği yapılamayacağı, aksi halde ilçe belediyelerine verilmiş olan yetkinin büyükşehir belediyelerince doğrudan kullanılması şeklinde bir durumun ortaya çıkacağı sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlıkta, uygulama imar planı değişikliği teklifinin Muratpaşa belediye meclisi kararıyla reddedildiği, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisince anılan kararın tadilen onaylanarak imar plan değişikliği teklifinin kabulüne karar verildiği, dolayısıyla ortada ilçe belediyesi tarafından onaylanmış bir uygulama imar planı değişikliği bulunmamasına karşın büyükşehir belediyesince doğrudan uygulama imar planının kabul edildiği görülmüş olup büyükşehir belediyesince bu şekilde yapılan onay işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, işlemin iptali gerekirken davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.