T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/16410
Karar No : 2023/7058
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : I- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
II- … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :
1- … 2- …
3- … 4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :Danıştay Altıncı Dairesinin 08/03/2018 tarihli ve E:2014/2408, K:2018/2093 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli İli, Başiskele İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda Başiskele Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi ve ek bilirkişi raporu dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, taşınmazın bulunduğu alandaki ulaşım şemasında 7 metre en kesitli yaya yollarının bütüncül olarak planlanmaması nedeniyle atıl kalacak sert zeminler oluşturulduğu, konut dışı kentsel çalışma alanları ile ticaret alanları fonksiyonunun birlikte kullanılmasının şehircilik ilkeleri açısından aykırılık teşkil etmediği ancak ticaret alanlarına ilişkin getirilmiş olan konut alanı yapılabilmesine imkan tanıyan plan notlarının planlama esaslarına aykırı olduğu park alanının donatı miktarını arttırıcı nitelikte olduğundan uygun olduğu, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı ile yapılmış olan plan değişikliğinde de dava konusu alana ilişkin tespit edilen aykırılıkların devam ettiği anlaşıldığından dava konusu işlemin şehircilik ilkeleri, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Başiskele Belediye Başkanlığı tarafından, yeni 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapıldığı ve davanın konusuz kaldığı, bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin uyuşmazlık konusu taşınmazla doğrudan bağlantısının bulunmadığı, yapılacak imar uygulaması ile davacının mağduriyetinin giderileceği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, ticaret alanları ve konut dışı kentsel çalışma alanlarının bir arada planlanmasının mevzuata uygun olduğu, yeni yapılan plan ile birlikte davanın konusuz kaldığı, uyuşmazlık konusu taşınmaza özgü doğrudan bir değerlendirme yapılmadan planın geneline yönelik yapılan değerlendirme sonucunda verilen kararda isabet bulunmadığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli planlara uygun olduğu Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazda bulunan ve 10 metre enkesite sahip imar yolunun dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşıldığından, 10 metre enkesitli yolun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı değişikliğinde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı ek gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Kocaeli İli, Başiskele İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … pafta, … parsel sayılı taşınmazında bulunduğu alanda Başiskele Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilip Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı meclis kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı değişikliğine davacı tarafından askı süresi içerisinde park ve yol alanlarına ilişkin itiraz edildiği, itirazın zımnen reddi üzerine taşınmazının kullanılamaz hale getirildiği iddiasıyla bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu uygulama imar planlarının onaylandığı tarihte yürürlükte olan şekliyle 5. maddesinde, "Nazım İmar Planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." tanımlarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca ve imar hukukunda "planların kademeli birlikteliği" olarak da adlandırılan planlama hiyerarşisi gereği alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uygun olması zorunlu olduğu gibi Dairemizin yerleşik hale gelmiş içtihadına göre planlama yapılırken 10 metre ve üzerinde genişliği bulunan yolların genişlikleri ve nitelikleri itibarıyla ulaşım sisteminin temel unsurlarının gösterileceği ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirleneceği 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında yer alması gerektiği kabul edilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Başiskele Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı meclis kararıyla kabul edilen dava konusu uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmazın kısmen park alanı, kısmen konut dışı kentsel çalışma alanı ve kısmen 7 metre ve 10 metre en kesite sahip imar yolu olarak planlandığı, davacının esasen itirazının taşınmazında planlanan yol ve park alanlarına ilişkin olduğu, Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, 7 metre en kesitli yaya yollarının bütüncül olarak planlanmaması nedeniyle atıl kalacak sert zeminler oluşturulduğu itiraz konusu park alanına ilişkin olarak da yakın çevresi içerisinde parçacıl olarak ayrılmış park alanlarıyla süreklilik yakalanmaya çalışılmış olduğu ancak sürekliliğin bölgesel kaldığı ve plan bütününde yakalanmamış olduğu ve mevcut yeşil alan miktarı ve plan nüfusuna ilişkin verilere ulaşılamadığı tespitlerine yer verildiği, plan paftasının incelenmesinden önceki planda kısmen 7 metre genişliğinde yolda kalan dava konusu taşınmazın bir kısmının park, park alanının güneyinde 10 metre genişliğinde ve kuzeyinde 7 metre genişliğinde yol olarak planlandığı, 10 metre ve 7 metre genişliğinde yolların arasında öngörülen park alanı plan kararının konum, büyüklük ve erişebilirlik açısından etrafındaki mekansal alanlarda dikkate alınarak hangi amaca ve ihtiyaca yönelik getirildiğinin ve park alanına ilişkin etkileşim sahasında hizmet etki çapı içerisinde yaşayan nüfusun hangi ihtiyacına yönelik planlandığının somut olarak ortaya koyulamadığı, öte yandan dava konusu uygulama imar planının dayanağı Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının planı paftası ve lejantı incelendiğinde uyuşmazlık konusu taşınmazın konut dışı kentsel çalışma alanı olarak planlandığının görüldüğü dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen 10 metre enkesitli yolun dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin de planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından dava konusu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı değişikliğinde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda yer verilen ek gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 02/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.