Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/17487 E. , 2022/1922 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/17487
Karar No : 2022/1922
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- …. Genel Müdürlüğü
2- … Bakanlığı
İSTEMİN ÖZETİ : Kahramanmaraş İli, Afşin İlçesi, … Mahallesi, … Müdürlüğünde yakıt tankından sızan fuel-oilin drenaj kanalları vasıtasıyla Hurman Nehri'ne ulaşarak kirliliğe sebebiyet verdiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 729.468,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarihli E…. sayılı, 46.00.18.0001 defter sıra numaralı … Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali ile dava açılmadan önce ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen ve söz konusu cezanın dörtte üçlük miktarına isabet eden 547.101,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak 729.468,00-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline ve para cezasının ödenen 547.101,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ve Kahramanmaraş Valiliğinin hasım mevkiinden çıkartılarak …. Bakanlığının hasım mevkiine alınmasına dair …. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen .. tarih ve E:.., K:.. sayılı kararın davalı tarafından esasa ilişkin kısmının, davacı tarafından ise ödenen para cezasının iade edilmesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : 1- Davalı tarafından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının talepleri doğrultusunda bozulması gerektiği savunulmaktadır.
2- Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının talepleri doğrultusunda bozulması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ….'NIN DÜŞÜNCESİ : 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/ı maddesinin son fıkrasında, "Bu bendin birinci paragrafı dışında, bu Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere aykırı olarak ülkenin egemenlik alanındaki denizlere ve yargılama yetkisine tâbi olan deniz yetki alanlarına, içme ve kullanma suyu sağlama amacına yönelik olmayan sulara atık boşaltanlara 24.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmü; 20/v maddesinde ise, "Bu Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak tehlikeli atıkları toplayan, ayıran, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, yeniden kullanan, taşıyan, ambalajlayan, etiketleyen, bertaraf eden ve ömrü dolan tehlikeli atık bertaraf tesislerini kurallara uygun olarak kapatmayanlara 100.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. Kahramanmaraş İli, Afşin İlçesi, … Mahallesi, … Termik Santrali İşletme Müdürlüğünde yakıt tankından sızan fuel-oilin drenaj kanalları vasıtasıyla Hurman Nehri'ne ulaşarak kirliliğe sebebiyet verdiğinden bahisle, … Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarihli E….. sayılı, … defter sıra numaralı işlemi ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 729.468,00-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği ve davacı tarafından işletilen termik santralde yakıt tankından sızan fuel-oilin drenaj kanalları vasıtasıyla Hurman Nehri'ne ulaşarak kirliliğe sebebiyet verdiği sabit olmakla birlikte, söz konusu fiilin, 2872 sayılı Kanun'un 20/v maddesinde sayılan eylemler kapsamında bulunmadığı, ancak 20/ı maddesinin son fıkrasında belirtilen ihlal kapsamında olduğu anlaşıldığından, bu madde uyarınca para cezası verilmesi gerekirken, 20/v maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, tarafların temyiz istemlerinin reddi ile dava konusu işlemin iptali ve ödenen 547.101,00-TL'lik para cezasının davanın açıldığı 23/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 21/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
2872 sayılı Çevre Kanununun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde, ''Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi'' ifade edeceği belirtilmiş; ''Kirletme yasağı'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, ''Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.'' hükmüne; 20. maddesinin (v) bendinde; "Bu Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak tehlikeli atıkları toplayan, ayıran, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, yeniden kullanan, taşıyan, ambalajlayan, etiketleyen, bertaraf eden ve ömrü dolan tehlikeli atık bertaraf tesislerini kurallara uygun olarak kapatmayanlara 100.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmüne; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise "Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Kahramanmaraş İli, Afşin İlçesi, … Mahallesi, … Termik Santrali İşletme Müdürlüğünde yakıt tankından sızan fuel-oilin drenaj kanalları vasıtasıyla Hurman Nehri'ne ulaşarak kirliliğe sebebiyet verdiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 729.468,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 18/01/2018 tarihli E.336 sayılı, 46.00.18.0001 defter sıra numaralı Kahramanmaraş Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali ile dava açılmadan önce ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen ve söz konusu cezanın dörtte üçlük miktarına isabet eden 547.101,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı; davacının işletmekte olduğu termik santralde bulunan yakıt tankından sızan fuel-oilin drenaj kanalları vasıtasıyla Hurman Nehri'ne ulaşarak çevre kirliliğine sebebiyet verilmesine ilişkin fiilin davacı tarafından gerçekleştirildiği noktasında bir tartışma bulunmadığı görülmekte olup; tespite konu fiilin 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında olduğu değerlendirildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak 729.468,00-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline ve para cezasının ödenen 547.101,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.