Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/17495 E. , 2021/5952 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/17495
Karar No : 2021/5952
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris İlçesi, … Beldesi, … Mevkiinde yer alan … ada, … parsel sayılı taşınmazda ilave ruhsatsız inşaat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası, 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesi ve 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükmünün uygulanması suretiyle davacıya 252.655,64-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 16. maddesi uyarınca davacı tarafından yapılan başvuru sonucunda uyuşmazlığa konu yapı için düzenlenen … tarih ve … numaralı Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği, tahsil edilmemiş idari para cezasının iptal edileceğinin açık olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; salt yapı kayıt belgesi alındığından idari para cezasının iptaline karar verilemeyeceği, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; 3/B yapı sınıf ve grubuna giren 431,00 m²'lik ruhsatsız (pansiyon, apart kullanım amaçlı) inşaatın 100 metrelik sahil şeridinin ilk 50 metresinde ve imar planında park alanında ve tamamen ruhsatsız olarak yapılmış olması hususları gözönünde bulundurulduğunda, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapı kayıt belgesine istinaden dava konusu işlemin iptalinin gerektiği, para cezasının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması , kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Muğla İli, Marmaris İlçesi, … Beldesi, … Mevkiinde yer alan … ada, … parsel sayılı taşınmazda davalı idare elemanlarınca düzenlenen 19/12/2012 tarihli yapı tatil zaptında davacı tarafından ruhsatsız temel seviyesinde 215,50 m²'lik imalat yapıldığının tespit edilerek 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca mühürlendiği, akabinde 15/02/2013 tarihinde düzenlenen yapı tatil zaptında ise anılan imalata ilave olarak 2. kat seviyesinde 431,00 m²'lik ruhsatsız imalat yapıldığının tespit edilerek mühürlenmesi üzerine, yapı sahibine 15/02/2013 tarihinde tespit edilen ilave 431,00 m²'lik kaçak imalat ile ilgili olarak, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası, 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesi ve 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükmünün uygulanması suretiyle davacıya 252.655,64-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararı alınmıştır.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiş, a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, (c) bendinin 4. alt bendinde; mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü oranında, 13. alt bendinde ise; çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın %20 oranında arttırılarak hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının; para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezasına ve bu cezanın aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3, 5, 6 ve 8 numaralı alt bentleri uyarınca artırılmasına ve hesaplanan bu cezanın 3621 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca bir kat artırılarak uygulanması ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın; para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4 ve 13 numaralı alt bentleri uyarınca artırılmasına ve hesaplanan bu cezanın 3621 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca bir kat artırılması ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik kısmına gelince;
3194 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4 ve 13. alt bentleri uyarınca temel para cezasına artırım uygulanabilmesi için, yapının mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini hangi yönlerden tehdit ettiğine ve çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verdiğine ilişkin somut tespitlerin tutanakta ya da işlemde açıkça ortaya konulması gerekmektedir.
Olayda; gerek işlemin dayanağı yapı tatil zaptında, gerekse encümen kararında 4. ve 13. alt bent uyarınca yapılan artırım sebeplerine ilişkin hiçbir somut tespitte bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davalı idarece, işleme konu yapının mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ettiği ve çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verdiğini açık ve kesin olarak ortaya koyan herhangi bir tespitte bulunulmaksızın, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4 ve 13 numaralı alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmasında ve hesaplanan bu cezanın 3621 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca bir kat artırılması ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4 ve 13 numaralı alt bentleri uyarınca artırılmasına ve hesaplanan bu cezanın 3621 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca bir kat artırılması ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik kısmının BOZULMASINA, para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezasına ve bu cezanın aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3, 5, 6 ve 8 numaralı alt bentleri uyarınca artırılmasına ve hesaplanan bu cezanın 3621 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca bir kat artırılarak uygulanması ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik yönelik kısmının ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/04/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.