Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/17661 E. , 2021/14764 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/17661
Karar No : 2021/14764
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü - …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Batman ili, Merkez, Yediyol Köyü sınırları içerisinde bulunan davacıya ait 1500 dönüm tarım arazisinde anız yakıldığından bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi uyarınca …tarih ve …sayılı Batman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işlemi ile verilen 253.725,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla Batman Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacının anız yakma fiilinden dolayı 253.725,00-TL idari para cezası ile cezalandırılması üzerine bu cezanın tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, ödeme emrinin dayanağı idari para cezası tahakkukuna ilişkin işlemin 03/10/2013 tarihinde bizzat davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile reddedildiği ve söz konusu kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştiği, dolayısıyla usulüne uygun olarak davacı adına tahakkuk eden ve kesinleşen ancak vadesinde ödenmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin 07/05/2019 tarihinde vefat ettiği, bu nedenle dava konusu ödeme emrinin iptali yolunda karar verilmesi gerektiği, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Batman ili, Merkez, Yediyol Köyü sınırları içerisinde bulunan davacıya ait 1500 dönüm tarım arazisinde anız yakıldığından bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi uyarınca …tarih ve …sayılı Batman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işlemi ile 253.725,00-TL idari para cezası verilmiştir.
Anılan idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen Batman Vergi Dairesi Müdürlüğünce …tarih ve …sayılı ödeme emri düzenlenmiştir.
Bunun üzerine, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararı verildikten sonra, davacının 07/05/2019 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ''Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar'' başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20. maddesinde kurala bağlanan, ''ceza sorumluluğunun şahsiliği'' ilkesi, herkesin kendi fiilinden sorumlu tutulmasını, cezanın yalnız, suçu işleyenlerle iştirak edenlere verilmesini, suça katkısı bulunmayanlara ceza sorumluluğu yükletilemeyeceğini; hiç kimsenin işlemediği bir suçtan dolayı sorumlu tutulamayacağını, bir başkasının işlediği suçun, suçu işlemeyenlere sirayet edemeyeceğini ifade etmektedir. Ceza hukukunun temel ilkelerinden olan bu ilkenin, idari para cezaları için de geçerli olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 19/04/2019 tarihinde verildiği, davacının ise 07/05/2019 tarihinde vefat ettiği görüldüğünden ve dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezası, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği, yalnızca vefat eden davacıyı ilgilendirdiğinden; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava dilekçesinin iptali yönünde karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.