T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1770
Karar No : 2024/39
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Valiliği
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davacı) : …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Anayasa ve uluslararası sözleşmeler uyarınca, temel hak ve özgürlükler ancak Kanun'la sınırlanabileceğinden, Genelge ile getirilen düzenleme uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, işin gereği görüşüldü:
Dava; Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklu davacı tarafından, Türkiye'de ikinci el olarak satın aldığı … plakalı araçların ruhsatına "İsmi yazılı şahıs ve aile fertleri dışında başkası kullanamaz." biçiminde kısıtlama şerhi konulmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacı adına kayıtlı araçların tescil belgelerine düşülen şerhle, aracın kullanımına kısıtlama getirildiğinde (örneğin ücretli şoför aracılığıyla kullanımının imkansız kılındığında) ihtilaf bulunmadığı, bunun, davacının anılan araçlar üzerindeki mülkiyet hakkına getirilmiş bir sınırlama olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda, yabancıların ülkemizde edindiği taşıtları kullanmalarını kısıtlayıcı bir uygulama yapabilmesine olanak veren, kısıtlanabileceğini öngören bir düzenleme bulunmadığı; bu itibarla, İçişleri Bakanlığı'nın 09/02/1996 gün ve 68 sayılı Genelgesi'ne dayanılarak, yabancı uyruklu davacının maliki olduğu araçların tescil belgelerine "İsmi yazılı şahıs ve aile fertleri dışında başkası kullanamaz." şerhi konulmasına ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 19. maddesinde, araç sahiplerine araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirme ve tescil belgesi alma yükümlülüğü getirilmiş, 24. maddesinde, tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalarının verilmesi şartları, süreleri, nicelik ve nitelikleri ile diğer esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş, aynı Kanunun 135. maddesinde ise, bu Kanunla ilgili Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı'nın koordinatörlüğünde, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıklarınca müştereken çıkartılacağı ve Resmi Gazete'de yayımlanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 56/e maddesinde, asli ikametgahları yabancı memlekette olan (Türk turistler hariç) ve Türkiye'ye geçici bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak gayesiyle ve turistik amaçla veya çeşitli nedenlerle gelen yabancı kişilerin yurtta bulundukları sürece, ithal işlemine tabi olmayan ve yurt dışından getirdikleri araçları ile ülkemizde edinecekleri araçlarına verilen "MA"-"MZ" grubu plakaların, beyaz zemin üzerine, siyah harf ve rakamlardan oluşacağı hüküm altına alınmış, aynı Yönetmeliğin 55/c maddesinde ise, (MA) ile başlayan ve (MZ) ile biten ikili harf gruplarının tamamının, çeşitli nedenlerle yurdumuzda bulunan yabancı kişilerin araçlarına verileceği düzenlenmiştir.
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 09.02.1996 tarih ve CA-CZ ve B Grubu Plakalar konulu 68 sayılı Genelgesi'nde, asıl ikametgahları yabancı memleketlerde olan "Türk turistler hariç" ülkemizde geçici bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak gayesiyle ve turistlik amaçla veya çeşitli nedenlerle gelen yabancıların adlarına tescil edilen araçlara "MA-MZ" serisi harf grubu ve sıra esasına göre üçlü rakam grubu plaka tahsis edileceği, ayrıca "Tescil belgesinde adı yazılı kişi veya kişilerden başkası kullanamaz." ibaresinin şerh olarak düşüleceği, yazılı beyanda bulunulması halinde ülkemizde edinilen araçları eş ve çocuklarının da kullanabileceğinin ruhsata şerh olarak verilebileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, yabancı uyruklu davacının Türkiye'de satın aldığı …plakalı ikinci el araçlar için, adına Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca tescil belgeleri düzenlendiği, İçişleri Bakanlığı'nın 09/02/1996 gün ve 68 sayılı Genelgesi uyarınca motorlu araç trafik tescil belgelerine "İsmi yazılı şahıs ve aile fertleri dışında kullanamaz." şerhinin düşüldüğü, şerhin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 09.02.1996 tarih ve 68 sayılı Genelgesi'nde, yabancıların, yurt dışından getirecekleri yabancı menşeili araçların trafik tescil belgelerine, ''Tescil belgesinde adı yazılı kişi veya kişilerden başkası kullanamaz." ibaresinin şerh olarak düşüleceği ve Türkiye sınırları içerisinde edindikleri araçların trafik tescil belgelerine, yazılı beyanda bulunulması halinde eş ve çocuklarının da kullanabileceğinin ruhsata şerh olarak düşülebileceğinin düzenlendiği görülmekte olup; davaya konu şerhlerin dayanağı olan 09.02.1996 tarih ve 68 sayılı İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Genelgesi uyarınca davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.