T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1787
Karar No : 2023/3777
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : …
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Valiliği
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Mahkeme kararının ehliyet yönünden reddine ilişkin kısım yönünden bozulması, diğer kısımlar yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, (T) plakası verilmesi yönündeki başvurusunun reddine dair, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı Ankara İl Trafik Komisyonunun … sayılı düzenleyici işleminin 2. ve 5.maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davanın Ankara Valiliği İl Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının 2. ve 5. maddelerinin iptaline yönelik kısmının davacının meşru kişisel ve güncel bir menfaatin ihlal edilmediği, davacının komisyon kararına karşı dava açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısım yönünden ehliyet reddine, davacı tarafından (T) plakası verilmesi yönündeki başvurusunun reddine dair davalı idarenin … tarih ve .. sayılı işlemi bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 2. maddesinde; İdari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı oldukları iddiasıyla iptali için dava açılabileceği; 14.maddesinin 3. fıkrasında dilekçeler üzerine ilk incelemenin; a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup
olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 14.maddenin 6. fıkrasında belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; 15. maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde ise; 14.maddenin 3. fıkrasının (c) bendine aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür.
Mahkeme kararının … tarih ve … sayılı (T) plakası verilmesi yönündeki başvurusunun reddine dair davalı idare işlemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen karar bu kısım yönünden usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
Mahkeme kararının davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı bakımından,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2/a maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyeti için yeterli sayılmaktadır.
Ayrıca, iptal davaları ile idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının saptanmasına, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına, böylece de idarenin hukuka bağlılığının belirlenmesine, sonuçta hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlandığından bu davalarda menfaat ilişkisinin bu amaç doğrultusunda yorumlanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Sincan İlçesinin Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilmesinden sonra alınan Ankara İl Trafik Komisyonu'nun … tarihli ve … sayılı kararının 2. maddesinde "Sincan İlçesinde 12.05.1987 tarihi ile 30.03.1988 tarihleri arasında ticari taksi olarak tescili yapılan 399 adet araç ile 85 adet ticari minibüsün 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu kararı, mülkiye müfettişleri raporu ile İl Trafik Komisyonunun almış olduğu … sayılı karara göre ticari araçların tescil dosyalarının ilk ticari tescil tarihi ve tescil sırasına göre ve tescil dosyasındaki en son araç sahibi adına göre inceleme yapılması ve bu incelemelerin Sincan İlçe merkezi, bu İlçeye bağlı köyler ile Ankara şehir merkezinde ikamet ettiğini gösteren ticari araç sahiplerinin en az iki yıl ikamet ettiklerini ispat etmeleri" hususunun, 5. maddesinde ise "bu kararın 2. maddesinde belirtilen hususlara göre inceleme dosyalarının il trafik komisyonunda görüşülerek karar alındıktan sonra olumlu olan ticari taksilere (T) plakası, ticari minibüslere Ankara Büyükşehir Belediyesi hudutlarında çalışmalarına izin verilmesi" hususunun düzenleme altına alındığı, anılan karara binaen yapılan inceleme sonrasında davacıya kayıtlı bulunan ticari plakanın iptal edilmesine karar verildiği, davacı açısından plakanın iptaline dayanak olan işlemin ise … tarihli ve … sayılı işlem olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda, mahkemece … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi neticesinde davacının sahibi olduğu … plakalı aracın incelenen araçlar arasında yer aldığı, davacının ticari taksi plakasının … tarih ve … sayılı Ankara İl Trafik Komisyonu kararı ile iptal edildiği, bu nedenle … tarih ve … sayılı karar açısından davacının güncel bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ise; de davacı açısından plakanın iptaline dayanak olan işlemin … tarihli ve … sayılı işlem olduğu görüldüğünden bu kısım yönünden verilen ehliyet ret kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının ehliyet ret kısmı yönünden bozulmasına, …. tarih ve … sayılı (T) plaka işlemi yönünden onanmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 13/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.