T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/180
Karar No : 2022/2126
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : Müflis …Jeneratör Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2012 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı beyannameler muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak dahilde işleme rejiminin ihlal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezalarına yönelik yapılan uzlaşma başvurularının reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; olayda, para cezası kararlarına 21/02/2017 tarihinde yapılan itiraz başvurusu üzerine yeniden düzenlenen …tarih ve …ve …sayılı ceza kararları ile …tarih ve …sayılı ceza kararını onayan …tarih ve … sayılı kararlara yönelik 23/05/2017 tarihinde davacı tarafından yapılan uzlaşma başvurusunun reddi yönünde tesis edilen işlemlerin 19/12/2017 ve 28/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği, bu sürelerden itibaren 30 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 28/02/2018 tarihinde açılan iş bu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın dava konusu …tarih ve …sayılı işlem yönünden 12/05/2017 tarihinde tebliğ edilen bu işlemin iptali istemiyle 30 günlük yasal süre geçirilerek dava açıldığından, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik olarak davacı tarafından ileri sürülen iddiaların sonucu itibarıyla yerinde olan söz konusu hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği; …tarih ve …ve …sayılı işlemler yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin hüküm fıkrasına gelince; uzlaşmanın vaki olmaması üzerine yapılan itirazların kabulü sonucu yeniden düzenlenen …tarih ve …ve …sayılı ceza kararlarında açıkça, "Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca ceza kararının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde uzlaşma talep hakkınız bulunmaktadır. Uzlaşma talebinde bulunulması halinde, 15 günlük itiraz süresi duracak ve uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde süre kaldığı yerden işlemeye başlayacak, süre bitimine 3 günden az kalmış olması halinde süre 3 gün uzayacaktır." ibaresine yer verilmek suretiyle bizzat davalı İdarece uzlaşma yoluna sevk edilen davacı tarafından yapılan uzlaşma başvurularının, söz konusu ceza kararları için öncesinde uzlaşma başvurusunda bulunulmuş olması nedeniyle incelenemeyeceğinden bahisle reddine ilişkin Orta Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işlemi ile Gümrükler Genel Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işleminde, davacıya Gümrük Kanununun 242. maddesi çerçevesinde "itiraz" hakkının bulunduğunun belirtildiği; davacı tarafından her iki işlem için yapılan itiraz üzerine Gümrükler Genel Müdürlüğünce tesis edilen …tarihli …ve …sayılı işlemlerde, işlemlere karşı başvurulacak mercii ve süresinin gösterilmediği; uzlaşma talebinin yeniden değerlendirilmesi istemiyle 05/02/2018 tarihinde yapılan başvuru üzerine tesis edilen ve işbu davada iptal istemine konu Gümrükler Genel Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işlemde "Kanunun 242/4 maddesi uyarınca başvuru hakkının bulunduğu"nun belirtilmesi üzerine dava açıldığı, bu durumda; dava açılmasına kadar geçen süreçte davacı hakkında tesis edilen işlemlerde sırasıyla; yeniden uzlaşmaya başvurusunda bulunulabileceğinin belirtilmiş olması, akabinde tesis edilen işlemlerde davacının itiraza yönlendirilmiş olması; sonrasında herhangi bir başvuru mercii ve başvuru süresinin gösterilmemiş olması, Anayasanın 40. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin gerekçede belirtildiği gibi, son derece karışık olan mevzuat karşısında bireylerin yargı yeri ve idari makamlar önünde haklarını sonuna kadar arayabilmelerini olanaklı kılmak amacıyla öngörülen zorunluluğa aykırı ve dolayısıyla, Anayasanın 36. maddesinde öngörülen hak arama hürriyetini sınırlayıcı bir sonuç doğurmakla, Anayasanın temel hak ve hürriyetlerin korunmasını düzenleyen 40. maddesine aykırı olarak davanın süre aşımı yönüyle reddine dair mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının …ve …sayılı işlemlere ilişkin süre aşımı yönünden ret kararının kaldırılmasına ve anılan kısımların esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemeye gönderilmesine; …tarih ve …sayılı işlem yönünden ise istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gümrük Kanunu uyarınca para cezasına vaki itirazların idarece reddedilmesi üzerine dava açılması gerektiği, davacı tarafından yapılan sonraki başvuruların dava açma süresini canlandırmayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın temyize konu hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan hüküm fıkrasının temyizen bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyize konu hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.