T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1808
Karar No : 2023/3632
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ..
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakan Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … karar sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:2018/489 sayılı kararıyla; olayda, konuşmaların saati, seyri ve içeriği incelendiğinde davacının, whatsapp mesajlaşma uygulaması üzerinden yazdığı mesajlarla öğrenci ile alakadar olduğu, yakınlaşmaya çalıştığı ve öğretmen-öğrenci ilişkisini aşan boyuta doğru ilerletmeye çalıştığı, davacının öğretmen öğrenci arasındaki ilişki açısından makul karşılanmayacak ölçü ve şekilde konuşma, yakınlaşma çabası içinde olduğu ve ayrıca öğrencisi ile dışarıda görüşme niyetinin açıkça dile getirildiği görüldüğünden, bu konuşmaların öğretmen öğrenci ilişkisini aşan boyutta olduğu sabit olmakla birlikte, davacının öğrencisini öptüğü, dokunduğu ve imalarının olduğu iddialarının ise sadece iddia aşamasında kaldığı, delillendirilemediği, davacının cinsel kast ve amaçla, iffetsizce yapılma boyutuna ulaşmayan bu davranışlarının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı, utanç verici olduğundan bahisle verilen ceza, davacının eylemlerinin ve yaklaşımının bu derece ciddi ve ağır bir iddia ile yaptırıma tabi kılınmasını gerektirecek somut bilgi ve belge içermemesi, davacının eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (e) alt bendinde yer alan "devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve eylem ile verilen cezada orantılılık unsuru gerçekleşmediğinden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle uğranılan maddi zararın dava tarihinden (23/11/2017) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, ... Anadolu Lisesinde matematik öğretmeni olarak görev yapan davacı hakkında, okulun 11. sınıf kız öğrencilerinden birine öğretmen - öğrenci ilişkisinin dışında davrandığı, dokunmaları, telefon mesajları ve öğrenciye karşı imaları olduğu, whatsapp üzerinden öğrenci ile yakınlaşmaya çalıştığı, haftasonu belirli gün ve saatlerde ikili görüşme isteğinde bulunduğu," iddialarıyla başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporunda; yapılan soruşturma sırasında mağdure ….'nin ifadelerine dayanak olarak gösterdiği mesajların davacı adına kayıtlı telefondan atıldığının tutanak ile tespit edildiği, davacıya ait telefondan atılan mesajlar incelendiğinde ise; 08/12/2016 tarihli konuşmada "hafta sonu bir gün dışarıda buluşsak mı? okulda rahat konuşma imkanı zor" diye mesajlar attığı, 22/12/2016 tarihinde saat 22:33 te davacının öğrencisine mesaj atarak başlattığı konuşmada ".... Özlettin kendini yine merak ettim" ....umarım daha sık görüşürüz bu günlerin intikamını alırız" diye mesajlar attığı, 28/12/2016 tarihinde saat 22:11 de davacı tarafından başlatılan konuşmada " ... aklıma geldin öylesine senden mesaj almak istedim" diye mesaj attığı, 03/01/2017 tarihinde saat: 16:23 de davacı tarafından " whatsappı kapattın mı profilini göremedim de" diye mesaj atılmak suretiyle konuşma başlatıldığı, bahsi geçen konuşmalar ve dosyadaki bilgilerden; konuşmaların ve davranışların kasten ve cinsel amaçlı işlenmiş olması, bunun öğrencinin vücut dokunulmazlığını ihlal ettiği, davacının öğrenciyi zorladığı, öğretmenin davranışlarının öğretmen-öğrenci saiki dışındaki davranışlar olduğu, öğrenciyi ruhen etkileyeceği, bu durumun iffetsizlik olduğu ve davranışların memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı, utanç verici olduğu kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle davacı hakkında getirilen teklif doğrultusunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırlmasına dair Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 12/10/2017 tarih E:18251449, K:2017/491 sayılı kararının tesisi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir."; 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.
Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamış ise de, bu husus sonucu itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın, parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı incelendiğinde;
Davacı hakkında, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde yer alan hakları hatırlatılmak suretiyle son savunması alınarak, usul eksikliğinin tamamlanmasının ardından yeniden işlem tesis edilebileceğinin açık olması nedeniyle, davacının parasal hak istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer bulunmadığından; kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, tazminat isteminin kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 23/11/2017 tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/06/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.