T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18139
Karar No : 2023/7177
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- … 2- …
3- …. 4- …
5- … 6- …
7- … 8- …
9- … 10- …
11- … 12- …
13- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, …parsel ile … ada, … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığa konu 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının, mekânsal ve işlevsel kullanım kararları bakımından üst ölçekli imar planlarına uygun olduğu, işlevsel kullanım ve yapı yoğunluk kararlarının, ana temasının koridor mekân niteliğindeki Kanuni Bulvarı ulaşım güzergâhının gerek güzergâh doğrultusu gerekse bağlantı yolları ile mekânsal-işlevsel süreklilik ve bütünlüğünün sağlanmasına yönelik olduğu, yakın çevre işlevsel kullanım kararları ve yapı yoğunlukları ile bütünlük gösterdiği, dolayısıyla plan bütünlüğü ve sürekliliği bakımından uygun olduğu, mevcut imar planlarının Kanuni Bulvarı Karayolu Projesine göre revize edilmesi ve karayolu güzergâhında yer alan plansız gelişmelerin denetim altına alınması ve konut alanı, tarımsal alanlar ile donatı alanları ve yol alanları oluşturulması amacına yönelik olduğu, davaya konu imar planının sosyal ve teknik altyapı dengesi bakımından uygun olduğu, kentsel nüfusun erişilebilirlik-ulaşılabilirlik ilkesi doğrultusunda ulaşım hizmeti ihtiyacının karşılanması amacıyla mevzuata uygun olarak hazırlanan 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Planlama alanında mülksüzleştirme uygulaması yapıldığı, alanda yapılaşmaların bahçeli villa tipi olduğu gözetilerek yeniden planlama yapılması gerektiği, davacının maliki olduğu taşınmaz üzerinde yer alan yapı kullanılamaz hale getirecek şekilde getirilen yol ve yeşil alan kullanım kararlarının uygun olmadığı, yeşil alan dengesinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ile …ada, … nolu parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda hazırlanan 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planları Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve ..sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Davacılar tarafından, planlanan alanın tümünün villa tipi yapılaşmaya elverişli olduğu, yapılaşma koşullarının tabanda 0.20, toplamda 0.40 değerlerini geçmemesi ve özellikle ifraz koşullarının 500 m2'den az olmaması gerektiği hususlarının gözetilmesi, dava konusu parsellerde bulunan 150 yıllık karaçam türündeki konutla bütünleşmiş ağacın korunması ve yolların parsellerin kullanımına göre yeniden düzenlenmesi, ... sayılı adadan geçen 15 metrelik yolun, mevcut kadastral yol doğrultusunda kaydırılarak adanın villa yapımına elverişli hale getirilmesi istemiyle anılan imar planlarına itiraz edilmiştir.
Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile değerlendirilen davacılara ait itiraz başvurusu; 12 metrelik yolun 7 metreye düşürülerek itiraz konusu edilen ağaç ve yeşil dokunun tahrip edilmesinin önlenmesinin ve trafik yolunun derenin kuzeyinden geçecek şekilde yeniden düzenlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmek suretiyle kabul edilmiştir.
Bunun üzerine, davacılar tarafından, 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planlarına karşı yapılan tüm itirazlarının karşılanmadığı ve mağduriyetlerinin giderilmediğinden bahisle Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Planların onaylanması ve yürürlüğe girmesi" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı ile bu planlara ilişkin revizyon, ilave ve değişiklikler idarelerin karar mercilerince onaylanarak yürürlüğe girer. Ancak uygulama imar planı kesinleşmeden imar uygulaması yapılamaz. (2) Mekânsal planlar ile bu planlara ilişkin revizyon, ilave ve değişiklikleri ilgili mevzuatı doğrultusunda karar almaya yetkili mercilerce onaylanmadan önce Bakanlık sistemi üzerinden Plan İşlem Numarası alınması zorunludur. (3) Çevre düzeni planlarının kesinleşmeyen kısımlarını kapsayan imar planları onaylanmaz. (4) Plan onaylamaya yetkili idarelerin karar mercilerince uygun görülmeyen imar planı teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle idarelerce otuz gün içinde ilgilisine yazı ile bildirilir. (5) Planlar plan notları, plan raporları ve ekleriyle birlikte onaylanır. Onay metninde açıkça belirtilmese dahi plan raporu ve diğer eklerin plan paftaları ile birlikte onaylandığı kabul edilir. (6) Kesinleşen planların her bir paftasının önyüzüne Plan İşlem Numarası ile onay tarih ve sayısının yazılarak mühürlenmesi zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından, dava dilekçesinde iptali istenilen imar planının ölçeği belirtilmemiş ise de 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında gösterilmesi gereken büyüklükteki park alanının ve 15 metre genişliğindeki taşıt yollarının hukuka aykırı olduğundan bahisle 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında revizyon yapılmasına ilişkin Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararına karşı askıda itirazda bulunulduğu, itirazlarının kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki belediye meclisi kararı üzerine mağduriyetinin devam ettiği iddiasıyla … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davayı açtığı görüldüğünden uyuşmazlığın konusunun, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları olarak alınması gerekmektedir.
Kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla üretilmiş birer belge niteliğinde olan imar planları mevzuatta ve yargı içtihatlarında yöre halkının sağlığını ve çevreyi korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyi yaşama düzenini, çalışma koşullarını ve güvenliğini sağlamak amacıyla, ülke, bölge ve şehir verilerine göre oturma, çalışma, dinlenme ve ulaşım gibi kentsel fonksiyonlar arasında mevcut ve sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için varsa kadastro durumu da işlenmiş, onaylı haritaların kopyaları üzerine nazım plan ve uygulama planı olarak düzenlenip onaylanmış metinler olarak tanımlanmaktadır.
Uyuşmazlık konusu … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının farklı parseller yönünden iptali istemiyle farklı bir davacı tarafından açılan davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile; … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …, … ve … tarih ve E:… sayılı ara kararları ile davaya konu imar planın üzerinde onay şerhi bulunan (orjinal paftadan alınan) kurum onaylı bir suretinin ve imar planının kabul edilmesine ilişkin meclis kararının, ilan askı tutanaklarının kurum onaylı birer suretinin davalı idareden istenildiği, davalı idare tarafından verilen cevap dilekçesinin ekinde üzerinde herhangi bir ölçek ve ayrıntı bulunmayan plan paftasının gönderildiği, ancak gönderilen bu planda, planın kabul edildiği meclis kararını gösterir bir şerh bulunmadığı gibi planın kabul edilmesine ilişkin meclis kararının ve ilan askı tutanaklarının da gönderilmediği hususu göz önüne alınarak dava konusu taşınmazları kapsayan bölgeye ilişkin hukuken kabul edilebilir nitelikte bir imar planının bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı davalı idare tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine temyiz aşamasında dahi uyuşmazlık konusu imar planlarının onaylı örneklerinin, askı-ilan evrakının ve belediye meclisi kararının sunulmadığı ve davalı idarenin bahsi geçen belgelerin bulunduğuna dair herhangi bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılmakla, Dairemizin 05/10/2023 tarih ve E:2019/18145, K:2023/7176 sayılı kararıyla sözü edilen Bölge İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.
Bölge İdare Mahkemesince, öncelikle bu husus gözetilmek suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.
Öte yandan, görülmekte olan dava dosyası kapsamında, Dairemizin E:2019/18145 sayılı esasına kayıtlı dava dosyasında yer alan ölçeksiz ve onaysız imar planı paftasından farklı olmak üzere 1/1000 ölçekli uygulama imar planı paftası bulunmakta ise de bu paftanın … Anonim Şirketi Mekansal Planlama Dairesi Başkanlığı tarafından onaylanmış olduğu, plan paftası üzerinde davaya konu belediye meclisi kararının tarih sayısının ve onaya ilişkin imzanın bulunmadığı görüldüğünden bu plan paftasının planlama alanında dava konusu belediye meclisi kararından önceki tarihlerde alınan kararlar kapsamında yapılan bir uygulama imar planına ilişkin olabileceği değerlendirilerek bu hususta başkaca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 05/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.