Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/18175 E. , 2022/7749 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18175
Karar No : 2022/7749
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
4) ...
5) ...
6) ...
7) ...
8) ...
9) ... (... mirasçısı)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ... - Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2019 tarih ve E:2015/11479, K:2019/3995 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, İskenderun ilçesi, ... Mıntıka, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarihli ve ... sayılı İskenderun Belediye Meclisi kararlarıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve anılan planlara yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmaz önceki imar planında bitişik nizam 6 konut alanı olarak planlanmış ise de, sonrasında kültür varlığı olarak tescil edildiği, bu tescil sonucu dava konusu parsel ve yapının 2863 sayılı Kanuna tabi olduğu, bu nedenle önceki plan kararının uygulanma niteliğinin kalmadığı, tescil kararı var olduğu müddetçe böylesi bir plan kararının uygulanma şansının da bulunmayacağı, davacılar parselinde öngörülmüş sosyal tesis kullanımının bölgenin merkezi konumu ve bölgede yer alan yoğun nüfus düşünüldüğünde bölgede yaşayanlar için mevzuatın öngördüğü asgari standartlara uygun olduğu, yakın çevresinde de düzenlenmiş başka bir sosyal tesisin bulunmadığı, ayrıca taşınmaz üzerinde yer alan tescilli yapının koruma mevzuatı uyarınca yıkılması mümkün olmayıp aslına uygun olarak yenilenmesi gerektiğine göre, böylesi bir yenileme sonucu ortaya çıkacak ve aynı zamanda kültürel miras niteliğindeki tarihi değeri olan yapının sosyal tesis olarak toplum hizmetine sunulması ve kullanılarak yaşatılması yönündeki davalı İdare projesinin doğru ve tutarlı bir yaklaşım olduğu, davacı taşınmazı üzerindeki tescilli yapının tamamlayıcı parçası niteliğindeki arka bahçesinin de sosyal tesis kullanımına alınarak kullanım bütünlüğü sağlanmasının doğru koruma yaklaşımı olduğu, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının davaya konu parsel açısından planların kademeli birlikteliği ilkesine uygunluk taşıdığı sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacıların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Dava konusu edilen planların tamamının iptali istemiyle açılan davada planların iptaline karar verildiği, bu planların taşınmazını da kapsadığı, bu nedenle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Kararın düzeltilmesi isteminin kabul edilerek, temyize konu mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 13/05/2019 tarih ve E:2015/11479, K:2019/3995 sayılı kararı kaldırıldı, işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmaz 1981 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen 600 ki/ha yoğunluklu konut alanı, kısmen de yol alanı, 1983 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen bitişik nizam 6 kat yapılaşma koşullu konut alanı, kısmen de yol alanı, 07.01.2011 tarihli 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında ise meskun konut alanı olarak planlanmıştır. Anılan taşınmaz 17.07.1987 tarihli Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu kararı ile kültür varlığı olarak tescil edilmiştir.
Sonrasında uyuşmazlık konusu alan ... tarihli ve ... sayılı İskenderun Belediye Meclisi kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile kısmen sosyal tesis alanı, kısmen de 20 metre yol alanı, aynı tarihli ve ... sayılı kararla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile de kısmen sosyal tesis alanı, kısmen de 20 metre yol alanı olarak planlanmıştır.
15.06.2013- 15.07.2013 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu imar planına, davacı tarafından 10.07.2013 tarihli dilekçe ile taşınmazın bir kısmının sosyal tesis alanı olarak planlanmasına itiraz edilmiş, itirazın ... tarihli ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parça-larının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının tamamının iptali istemiyle İskenderun Belediye Meclis üyeleri tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesince verilen 21.10.2015 tarih ve E:2015/4262, K:2015/6209 sayılı karar ile bozulması üzerine bozmaya uyularak dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesince verilen 02.03.2021 tarih ve E:2019/15721, K:2021/2697 sayılı karar ile onanmış, 19.09.2022 tarih ve E:2021/6958, K:2022/7745 sayılı kararıyla kararın düzeltilmesi istemi reddedilmiştir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planın iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte, bu kararın uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır.
Öte yandan, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca Hatay ilinin büyükşehir statüsüne kavuştuğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince bozma üzerine yeniden yapılacak olan yargılamada, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararın 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 19/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.